Jan Bratkowski
Jan Bratkowski
Data i miejsce urodzenia
24 stycznia 1931 Warszawa
Data i miejsce śmierci
18 grudnia 2015 Warszawa
Zawód
aktor, reżyser
Lata aktywności
1953–2006
Odznaczenia
Jan Andrzej Bratkowski (ur. 24 stycznia 1931 w Warszawie , zm. 18 grudnia 2015 tamże) – polski aktor teatralny i reżyser.
Kariera sceniczna
lata 50.
Oficjalnie zadebiutował 26 stycznia 1953 r. na scenie warszawskiego PWST , jako Ryjek, w dramacie Sen nocy letniej autorstwa Wiliama Szekspira, w reżyserii Jana Kreczmara. Inne spektakle z udziałem Bratkowskiego to m.in.:
14 IV 1953: Panna Maliczewska Gabriela Zapolska, reż. Janina Romanówna – w podwójnej roli: Edek, Kolega 2.
W tym samym roku (1953) rozpoczął swoją, trwającą niemal pół wieku (do 2001 r.), współpracę z warszawskim Teatrem Polskim:
3 X 1953: Horsztyński Juliusz Słowacki , reż. Edmund Wierciński – jako Sługa Hetmana
29 I 1954: Lubow Jarowaja Konstanty Treniew, reż. Bronisław Dąbrowski – w podwójnej roli: Konwojent II, Obywatel II
9 V 1954: Juliusz i Ethel Leon Kruczkowski , reż. Aleksander Bardini – jako Monter
25 VI 1955: Lorenzaccio Alfred de Musset , reż. Edmund Wierciński – jako Leon Strozzi
6 IV 1956: Słowo o Jakubie Szeli Bruno Jasieński, reż. Wojciech Siemion (Teatr Młodej Warszawy)
10 VI 1956
Kłamstwo polityczne Vercors – w potrójnej roli: jako Rebello, reżyser i autor adaptacji (Klub Aktorski przy warszawskiej redakcji Po prostu )
Wyjątek i reguła Bertolt Brecht , reż. Jan Kulczyński – jako Policjant I (Klub Aktorski przy warszawskiej redakcji Po prostu )
19 VI 1956: Eskapada Roger Mac Dougall, reż. Irena Babel – jako William Saxon (Teatr Młodej Warszawy)
19 XI 1956: 105 wieża północna Janina Morawska , reż. Janusz Strachocki (Teatr Młodej Warszawy)
30 I 1957: Warszawianka (dramat) Stanisław Wyspiański, reż. Janusz Strachocki (Teatr Młodej Warszawy)
26 XI 1957: Nasze miasto Thornton Wilder , reż. Erwin Axer – jako asystent reżysera PWST (Teatr Współczesny, Warszawa)
25 XII 1957: Pastorałka (misterium) Leon Schiller, reż. Stanisława Perzanowska – w podwójnej roli: Chłop, Rabin (Teatr Współczesny, Warszawa)
29 V 1958: Amfitryo Franciszek Zabłocki , reż. Jerzy Kreczmar – jako asystent reżysera (Teatr Współczesny, Warszawa)
23 X 1958: Opera za trzy grosze Bertolt Brecht, reż. Konrad Swinarski – w podwójnej roli: jako Matyjas „Kikut” oraz asystent reżysera (Teatr Współczesny, Warszawa)
25 XII 1958: Pastorałka (misterium) Leon Schiller, reż. Stanisława Perzanowska – w podwójnej roli: jako Chłop, Pasterz (Teatr Współczesny, Warszawa)
6 V 1959: Beatrix Cenci Juliusz Słowacki , reż. Jan Kreczmar – jako asystent reżysera
lata 60.
5 III 1960: Ladacznica z zasadam i Jean-Paul Sartre – jako reżyser (Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego, Koszalin)
13 VI 1960: Orfeusz Jean Cocteau – jako reżyser (Teatr Współczesny, Warszawa)
14 I 1961: Męczeństwo z przymiarką Ireneusz Iredyński – jako reżyser (Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza, Warszawa)
10 VI 1961: Ustępliwy kochanek Graham Greene – jako reżyser (Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza, Warszawa)
24 III 1962: Krucjata Krzysztof Choiński – jako reżyser (Teatr Ateneum im. Stefana Jaracza, Warszawa)
12 IV 1962: Przed maturą Jose Andre Lacour – jako reżyser (Teatr Rozmaitości, Wrocław)
25 X 1962: Poemat pedagogiczny Anton Makarenko – jako reżyser (Praski Teatr Ludowy, Warszawa)
12 I 1963: Klub Pickwicka Charles Dickens – jako reżyser i inscenizator (Teatr Powszechny w Łodzi)
6 VI 1963: Fizycy Friedrich Dürrenmatt – jako reżyser (Teatr Rozmaitości, Wrocław)
10 X 1963: Przygody dobrego wojaka Szwejka Jaroslav Hašek – jako reżyser i autor adaptacji scenicznej (Praski Teatr Ludowy, Warszawa)
10 I 1964: Przed zachodem słońca Gerhart Hauptmann – jako reżyser
3 V 1964: Przed maturą Jose Andre Lacour – jako reżyser (Praski Teatr Ludowy, Warszawa)
8 XI 1964: Ile dróg – ile pieśni... program składany/kabaretowy/rewiowy – jako reżyser i autor scenariusza (Sala Kongresowa PKiN, Warszawa)
20 XII 1964: Przygody dobrego wojaka Szwejka Jaroslav Hašek – adaptacja i adaptacja sceniczna (Teatr Współczesny, Szczecin)
14 I 1965: Myszy i ludzie John Steinbeck – jako reżyser (Praski Teatr Ludowy, Warszawa)
12 VI 1965: Ten nieznajomy Jerzy Krzysztoń – jako reżyser (Praski Teatr Ludowy, Warszawa)
23 I 1966: Noc zimowa J. Kłosiński i D. Mater – jako reżyser (Praski Teatr Ludowy, Warszawa)
6 II 1966: Quiz Krzysztof Gruszczyński – jako reżyser (Teatr Dramatyczny, Warszawa)
24 VI 1966: Nie igra się z miłością Alfred de Musset – jako reżyser i inscenizator (Praski Teatr Ludowy, Warszawa)
16 III 1967: Skazaniec Brendan Behan – jako reżyser (Teatr Ludowy, Warszawa)
8 X 1967: W czepku urodzona Zdzisław Skowroński – jako reżyser (Teatr Ludowy, Warszawa)
5 V 1968: Rewizor Nikołaj Gogol – jako reżyser (Teatr Ludowy, Warszawa)
1 III 1969: Sceneria zimowa Maxwell Anderson – jako reżyser (Teatr Dramatyczny, Warszawa)
29 XI 1969: Hadrian VII Peter Luke – jako reżyser (Teatr Dramatyczny, Warszawa)
lata 70.
24 IX 1970
Lekki ból Harold Pinter – jako reżyser (Teatr Dramatyczny, Warszawa)
Kochanek Harold Pinter – jako reżyser (Teatr Dramatyczny, Warszawa)
15 V 1971: Król Mięsopust Jarosław Marek Rymkiewicz – jako reżyser (Teatr Dramatyczny, Warszawa)
10 III 1972: Król Mięsopust Jarosław Marek Rymkiewicz – jako reżyser (Teatr w Lublanie)
18 I 1973: Sama Słodycz Ireneusz Iredyński (prapremiera) – jako reżyser (Teatr Polski, Wrocław)
13 XI 1973: Operetka (dramat) Gombrowicz Witold – jako reżyser (Teatr w Nowym Sadzie)
9 I 1975: Manon Lescaut Vítězslav Nezval – reżyseria i opracowanie dramaturgiczne (Teatr Rozmaitości, Warszawa)
4 III 1977: Tramwaj zwany pożądaniem Tennessee Williams – reżyseria i opracowanie tekstu (Teatr im. Stefana Jaracza, Łódź)
26 V 1977: Historia o Miłosiernej, czyli Testament psa Ariano Suassuna – jako reżyser (Teatr Polski, Wrocław)
2 III 1978: Pierwszy dzień wolności Leon Kruczkowski – jako reżyser (Teatr Watżarow, Błagojewgrad)
29 VI 1979: Zdrada Harold Pinter – jako reżyser (Teatr Powszechny, Warszawa)
30 XII 1979: Gorzkie żale w stróżówce István Csurka – jako reżyser
lata 80.
31 XII 1980: Wspomnienie John Murrel – jako reżyser
19 XI 1981: Ołtarz wzniesiony sobie Ireneusz Iredyński (prapremiera) – jako reżyser
20 V 1982: Żegnaj Judaszu Ireneusz Iredyński – jako reżyser
21 X 1982: Terroryści Ireneusz Iredyński (prapremiera) – jako reżyser
19 XII 1982: Terroryści Ireneusz Iredyński – jako reżyser (Teatr Nowy, Łódź)
10 V 1983: Czapa, czyli śmierć na raty Janusz Krasiński – jako reżyser
1 XI 1983: Terroryści Ireneusz Iredyński – jako reżyser (Dramsko Pozoriste, Belgrad)
9 II 1984: Szalona Greta Stanisław Grochowiak , reż. Jan Hamerszmit – opieka artystyczna
10 III 1984: Przygody dobrego wojaka Szwejka Jaroslav Hašek , reż. Bohdan Mikuć – adaptacja (Teatr im. Juliusza Osterwy, Gorzów Wielkopolski)
10 V 1984: Ja, Michał z Montaigne Józef Hen – jako reżyser
14 III 1985: Kreacja Ireneusz Iredyński – jako reżyser
18 I 1986: Zmierzch Izaak Babel – jako reżyser (Teatr Nowy, Łódź)
4 XII 1986: Przyszedł mężczyzna do kobiety Semen Złotnikow – jako reżyser (Teatr Nowy, Łódź)
21 XII 1986: Burza William Shakespeare – jako reżyser (Teatr Nowy, Łódź)
17 XI 1987: Krótka noc Władysław Lech Terlecki – jako reżyser
24 XI 1988: Adwokat i róże Jerzy Szaniawski – jako reżyser
3 VI 1989: Indyk Sławomir Mrożek – jako reżyser (Teatr im. Stefana Jaracza, Łódź)
wiek XXI
20 V 2000: Nas troje Marek Koterski – jako reżyser (Teatr Ochoty – Ośrodek Kultury Teatralnej, Warszawa)
24 II 2001: Szkoła mężów Molier – reżyseria i układ tekstu (Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego, Radom)
21 IV 2001: Pułapka na myszy (sztuka) Agatha Christie – jako reżyser
13 XI 2001: Pokojówki Jean Genet , reż. Mateusz Dymek – opieka artystyczna (Teatr Studyjny PWSFTViT, Łódź)
9 II 2002: Pułapka na myszy (sztuka) Agatha Christie – jako reżyser (Teatr im. Adama Mickiewicza, Częstochowa)
16 III 2002: Pułapka na myszy (sztuka) Agatha Christie – jako reżyser (Teatr Nowy im. Gustawa Morcinka, Zabrze)
28 III 2003: Opera mydlana György Spiró – jako reżyser (Teatr Nowy, Łódź)
19 XII 2003: Przy drzwiach zamkniętych Jean-Paul Sartre – jako reżyser (Teatr Ochoty – Ośrodek Kultury Teatralnej, Warszawa)
3 II 2006: Nieprzyjaciel Julien Green – jako reżyser (Teatr Nowy, Łódź)
8 IV 2006: Masz być szczęśliwy Simon Burt – jako reżyser (Teatr Ochoty – Ośrodek Kultury Teatralnej, Warszawa).
Utwory
Jest autorem 2 spektakli Teatru Telewizji:
Próba rekonstrukcji spektakl 2-częściowy, premiera: 14–15 V 1981
Radosny jubileusz , premiera: 16 X 1992.
Telewizja
Za debiut można uznać jego reżyserski występ 14 czerwca 1956 r. w Teatrze Telewizji, w sztuce Kłamstwo polityczne Vercorsa.
Pozostałe dokonania reżyserskie Bratkowskiego związane są z 70 innymi spektaklami Teatru Telewizji.
lata 70.
12, 26 III, 9 IV 1970: 3-częściowy spektakl Szal Francis Durbridge
15 VI 1970: Zabawa Momo Kapor
3, 10, 17 XII 1970: 3-częściowy spektakl Melissa Francis Durbridge
19 VII 1971: Fotografia w gazecie Aleksander Minkowski
11, 18, 25 XI 1971: 3-częściowy spektakl W biały dzień Francis Durbridge
18, 25 IX 1972: 2-częściowy spektakl Kordian i cham wg Leona Kruczkowskiego
19, 26 X, 2 XI 1972: 3-częściowy spektakl Jak błyskawica Francis Durbridge
5 I 1973: Kto winien? J. Makowiecki i O. Missuna
26 II 1973: Miłość i próżność Franciszek Ksawery Godebski
12 III 1973: Pierwszy dzień wolności Leon Kruczkowski
19 IV 1973: Za kurtyną Earl Derr Biggers
21 III 1974: Na jedną kartę Michael Brett
16 VIII 1974: Starszy syn Aleksandr Wampiłow
23 XII 1974: Coraz większy spokój Maciej Zenon Bordowicz
10 III 1975: Dom pod miastem Imre Sarkadi
20, 27 XI, 4 XII 1975: 3-częściowy spektakl Epidemia zbrodni Edward Mason i Ted Willis
3 I 1976: Wieczór Trzech Króli William Shakespeare
31 V 1976: Daleko od Sodomy Eugene O’Neill
15 XI 1976: Most Jerzy Szaniawski
16 VI 1977: Cel uświęca środki Louis C. Thomas
14 XI 1978: Państwo S. oczekują gości Siegfried Lenz
19 II 1979: Skandal w Hellbergu Jerzy Broszkiewicz
lata 80.
21 IV 1980: Doktor Nazarow Walerij Brumel i Jurij Szpitalnyj
13 VIII 1980: Tylko martwy kolega jest dobrym kolegą Winfried Bauer
14–15 V 1981: 2-częściowy spektakl Próba rekonstrukcji – scenariusz i reżyseria
11 X 1984: Okno na morze Nicolas Boileau i Thomas Narcejac
17 IV 1986: Podejrzenie Leslie Sands
23 VI 1986: Solo na bicie zegara Oswald Zahradnik
23 III 1989: Milczenie morza Vercors – adaptacja i reżyseria
Film
Na ekranie kinowym po raz pierwszy pojawił się 24 kwietnia 1954 r. Debiutował jako junak Stefan Makowski, w filmie propagandowym pt. Trzy opowieści . Ponadto sprawował opiekę pedagogiczną nad ponad 40 krótkometrażowymi szkolnymi etiudami filmowymi (widowiskami telewizyjnymi):
1980: Palacz zwłok (czas: 30') reż. Tomasz Wiszniewski
1983
1985
Żałoba przystoi Elektrze (13½') reż. Gonzalez Juan Diego Caicedo
Zbrodnia i kara (16') reż. Maria Oberman
Opowiadanie o zoo (23') reż. Helena Dąbrowska
O starym (23') reż. Wojciech Molski
Jest tam kto? (18½') reż. Antonio Mitriceski
Fizycy (17½') reż. Samir Ibrahim Zedan
Dach nad głową (23') reż. Maria Oberman i Łukasz Wylężałek
Człowiek i słoń (16') widowisko tv, reż. Barbara Myszyńska
1986
Zaproszenie na egzekucję (25⅞') reż. Piotr Perz
Długa łatwa noc (20½') reż. Władysław Pasikowski
Czasu jutrzennego (22¾') reż. Piotr Włodarski
1987
Przed odlotem (12⅞') reż. Grzegorz Płocha
Powrót z wyspy Torcello (20¾') reż. Jarosław Faliński
Policja (25½') reż. Jerzy Krysiak
Opowieść o ordynarnym szaleństwie (25⅞') reż. Mitko Panov
Jak kochać życie? (30⅓') reż. Józef Luszpiński
Fizycy (9⅛') reż. Krzysztof Rurka Rex-Jarnot
Drugi pokój (13⅞') reż. Andrzej Dec
Ciemne morze (14⅜') reż. Mariusz Grzegorzek
Cela (13⅔') reż. Rafał Mierzejewski
A oni lecieli na Księżyc (13¼') reż. Żivota Saratlić
1988
Zwolniony (9⅜') reż. Ewa Walewska
Zatrudnienie (11⅛') reż. Wojciech Szumowski
Z życia marionetek (23') reż. Andrzej Kraszewski
Wzgórza jak białe słonie (12¾') reż. Antoni Borzewski
Szklana góra (22⅞') reż. Jolanta Dylewska
Strażnik (16⅛') reż. Witold Szymczyk
Psie serce! (18⅜') reż. Maciej Szelachowski
Pomoc zimowa (11⅝') reż. Małgorzata Trznadel
Kazanie na górze (14') reż. Stefan Chazbijewicz
Już blisko (15') reż. Witold Świętnicki
Audiencja (24⅓') reż. Jerzy Zalewski
1989
Studio Q (24') reż. Ruben Balderas Salas
Stereometria (17⅞') widowisko tv, reż. Robert Kaczmarek
Pokój (13⅞') reż. Andrzej Gajewski
Elegia dla jednej pani (21¼') reż. Dariusz Jabłoński
Ciemności kryją Ziemię (17⅞') reż. Grzegorz Kruszewski
1990
Opowiadanie o zoo (23') reż. Andrzej Lelito
Grać! (19¼') reż. Marek Biszczanik.
Przebieg pracy
W trakcie swej 50-letniej kariery aktorskiej występował łącznie na deskach 29 teatrów w: Koszalinie, Szczecinie, Gorzowie Wielkopolskim, Kaliszu, Olsztynie, Bydgoszczy, Radomiu, Częstochowie, Zabrzu, Wrocławiu (2), Łodzi (5) i Warszawie (13):
PWST (Warszawa): 1953–1958
Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie : 1953–1955, 1959, 1964, 1978–2001 jako aktor i reżyser
Klub Aktorski przy redakcji Po prostu (Warszawa): 1956 jako aktor i reżyser
Teatr Młodej Warszawy: 1956–1957
Teatr Współczesny w Warszawie : 1957–1958, 1960 jako aktor, asystent reżysera i reżyser
Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie : 1960 jako reżyser
Teatr Ateneum w Warszawie : 1961–1962 jako reżyser
Praski Teatr Ludowy (Warszawa): 1962–1968 jako reżyser
Teatr Rozmaitości (Wrocław): 1962–1963 jako reżyser
Teatr Powszechny w Łodzi : 1963 jako reżyser
Sala Kongresowa PKiN (Warszawa): 1964 jako reżyser i autor scenariusza
Teatr Współczesny w Szczecinie : 1964
Teatr Dramatyczny m.st. Warszawy : 1966, 1968–1972 jako reżyser
Teatr Polski we Wrocławiu : 1973, 1977 jako reżyser
Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi : 1973–1993
Teatr Rozmaitości w Warszawie : 1975 jako reżyser
Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi : 1977, 1989 jako reżyser
Teatr Powszechny w Warszawie : 1979 jako reżyser
Teatr Nowy w Łodzi : 1982, 1986, 2003, 2006 jako reżyser
Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim : 1984
Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu : 1993 jako reżyser
Teatr Żydowski w Warszawie : 1995 jako reżyser
Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie : 1996 jako reżyser
Teatr Polski w Bydgoszczy : 1999 jako reżyser
Teatr Ochoty w Warszawie : 2000, 2003, 2006 jako reżyser
Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego w Radomiu : 2001 jako reżyser
Teatr Studyjny PWSFTViT (Łódź): 2001 opieka artystyczna
Teatr im. Adama Mickiewicza w Częstochowie : 2002 jako reżyser
Teatr Nowy w Zabrzu : 2002 jako reżyser.
Na emeryturę przeszedł w roku 2006.
Linki zewnętrzne
Identyfikatory zewnętrzne: