Piotr Choynowski

Piotr Choynowski
Ilustracja
Piotr Choynowski
Data i miejsce urodzenia

27 sierpnia 1885
Warszawa

Data i miejsce śmierci

25 listopada 1935
Otwock

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

proza, tłumaczenia

Ważne dzieła
  • Ruchome piaski
  • Kuźnia
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (II RP)
Grób Piotra Choynowskiego na warszawskim cmentarzu Powązkowskim

Piotr Choynowski (ur. 27 sierpnia 1885 w Warszawie, zm. 25 listopada 1935 w Otwocku) – polski prozaik i tłumacz.

Życiorys

Rodzicami byli Piotr Choynowski (?–1885), adwokat przysięgły oraz Eugenia z domu Kozłowska h. Boleścic (1860-1926), wnuczka Fortunata Saryusz-Wolskiego.

Uczęszczał do szkół realnych w Uralsku, potem w Samarze, a od 1896 w Warszawie. Po ukończeniu szkoły średniej, wstępuje na wydział chemii Politechniki Warszawskiej, jako student bierze udział w akcji strajkowej. Przenosi się następnie na Politechnikę Lwowską. Rzuca studia politechniczne i w 1908 przenosi się na wydział historyczno-filozoficzny Uniwersytetu w Zurychu. Studia te kontynuuje następnie w latach 1910–1912 na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W 1910 odznaczony zostaje na konkursie literackim „Tygodnika Ilustrowanego” za nowelę „Barowska”. W 1913 wystawia w Teatrze Miejskim w Krakowie „Ruchome piaski”. W 1914 wstąpił do I Brygady Legionów Polskich. Z powodu złego stanu zdrowia (choroba płuc) zmuszony był opuścić wojsko. Udaje się na kurację do Zakopanego, następnie zaś jedzie do Wiednia. W 1916 osiada na stałe w Warszawie. W latach 1920–1922 redaguje „Tygodnik Ilustrowany”. Z „Tygodnikiem” współpracuje do 1930. W 1930 otrzymuje nagrodę Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich. Od listopada 1933 jest członkiem Polskiej Akademii Literatury.

Był wybitnym nowelistą. W swych realistycznych utworach opisywał świat szlachecki. Nawiązywał do twórczości Henryka Sienkiewicza. Przetłumaczył m.in. Cierpienia młodego Wertera J.W. Goethego. Szereg jego książek przełożono na inne języki.

Po wojnie niemal całkowicie zapomniany. W 1953 wznowiono sztukę Ruchome piaski (wstęp napisał Wacław Kubacki), w 1988 powieść W młodych oczach, a w 1991 Młodość, miłość, awanturę.

Piotr Choynowski spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (Aleja Zasłużonych -1-18).

Życie prywatne

W 1916 Piotr Choynowski ożenił się z Hanną Józefą Gebethner (1892-1969), córką Jana Roberta Gebethnera(1860-1910), księgarza i wydawcy.

Mieli synów Jana i Piotra, uczestników Powstania Warszawskiego.

Siostrą Piotra Choynowskiego była Helena Domańska z d. Choynowska (1885–1944), a Mirosław Lemański (1892-1920) – student prawa Uniwersytetu Warszawskiego, porucznik W.P. i Jan Władysław Lemański (1897-1944), żołnierz Legionów Polskich, porucznik kawalerii W.P., uczestnik Powstania Warszawskiego, byli braćmi przyrodnimi

Ordery i odznaczenia

Epitafium na grobie Piotra Choynowskiego

Twórczość (wybór)

Przypisy

  1. ↑ Choynowski Piotr, [w:] Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. 2: C – F, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1994, s. 34, ISBN 978-83-02-05446-4 [dostęp 2025-01-21].
  2. ↑ Piotr Chojnowski?–1885 – Nekrologia Minakowskiego [online], wielcy.pl [dostęp 2023-11-17].
  3. ↑ Genealodzy PL Genealogia, Metryki – Skanoteka – Baza skanów akt metrykalnych [online], Akt nr 7, metryki.genealodzy.pl [dostęp 2023-11-17].
  4. ↑ Jan Michalik, Repertuar Teatru Miejskiego w Krakowie 1913–1918, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, ISBN 978-83-233-4573-2 [dostęp 2023-11-18].
  5. ↑ Towarzystwo Literatów i Dziennikarzy Polskich [online], zaiks.org.pl [dostęp 2023-11-18].
  6. ↑ Ś.p. Piotr Choynowski, „Warszawski Dziennik Narodowy. R. 1, 1935, nr 183B”, 1 (183B), crispa.uw.edu.pl, 1935 [dostęp 2023-11-17].
  7. ↑ Piotr Chojnowski ~1885–1935 – Nekrologia Minakowskiego [online], wielcy.pl [dostęp 2023-11-17].
  8. ↑ Cmentarz Stare Powązki: Piotr Choynowski, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-10-01].
  9. ↑ Genealodzy PL Genealogia, Metryki – Skanoteka – Baza skanów akt metrykalnych, metryki.genealodzy.pl, 1916 [dostęp 2023-11-17].
  10. ↑ Powstańcze Biogramy [online], www.1944.pl [dostęp 2023-11-17] (pol.).
  11. ↑ M.P. z 1932 r. Nr 259, poz. 297 (ISAP) „za zasługi na polu literatury”.
  12. ↑ Piotr Choynowski, Młodość, miłość, awantura. Powieść, wyd. 1926 [online], polona.pl [dostęp 2018-03-28].
  13. ↑ Piotr Choynowski, Pokusa: [nowela], wyd. 1925 [online], polona.pl [dostęp 2018-03-28].

Bibliografia

Literatura dodatkowa

Linki zewnętrzne