Jan Jacoby

Jan Jacoby
Data i miejsce urodzenia

31 maja 1909
Olchowa

Data i miejsce śmierci

12 września 2003
Warszawa

Zawód

reżyser
scenarzysta

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej”

Jan Jacoby (ur. 31 maja 1909 w Olchowej, zm. 12 września 2003 w Warszawie) – polski reżyser filmów naukowych, scenarzysta.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Józefa Roberta (1872–1936), inżyniera, i Zofii z Witwickich (1884–1977). Brat Zygmunta Jana Kwiryna (1904–1941), Wacława Józefa (1906–1911), Wandy Nałęcz (1916–2018), brat przyrodni Bolesława Kujawskiego (1927–2007) i Macieja Kujawskiego (1929–2015). W 1928 złożył maturę w Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie. Student Wyższej Szkoły Handlowej, a po przerwie spowodowanej służbą wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, student Wyższej Szkoły Dziennikarskiej w Warszawie, którą ukończył w 1935.

Działacz akademicki: sekretarz generalny 1929/30 i wiceprezes 1930/31 Bratniej Pomocy Studentów Wyższej Szkoły Handlowej; redaktor czasopisma kół naukowych „Ruch Akademicki”, założyciel i prezes stowarzyszenia „Młoda Prasa” na WSD 1932/33; działacz narodowy, członek MW i OWP, publicysta „Szczerbca”. Od roku 1928 należał do P.K!A. Aquilonia, której członkiem był też jego starszy brat Zygmunt (1904–1941). Prezes Honorowy P.K!A. Aquilonia.

W latach 1932–1937 pracował jako dyrektor ekonomiczny w rodzinnej fabryce Zakłady Przemysłowe „Kamienna – Jan Witwicki” w Skarżysku-Kamiennej; w latach 1937–1944 współzałożyciel Biura Przemysłowo-Handlowego „J. Jacoby i E. Kozłowski” w Warszawie.

Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 i 4313. lokatą, a na stopień porucznika ze starszeństwem z 1 stycznia 1937 i 503. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W kampanii wrześniowej 1939 walczył jako zastępca dowódcy kompanii ckm w 33 Pułku Piechoty. W okresie okupacji więzień obozu niemieckiego (1944–1945).

Grób reżysera Jana Jacoby'ego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Po wojnie zamieszkał w Gliwicach, gdzie pracował w Centrali Żelaza i Stali. Od 1947 r. organizator Ośrodka Produkcji Filmów Przemysłowych na Śląsku. Jednocześnie zajął się reżyserią filmów technicznych. Reżyser i scenarzysta filmów naukowych w: Wytwórni Filmów Oświatowych, Ośrodku Usług Filmowych, Wytwórni Filmowej „Czołówka” i Studiu Miniatur Filmowych. Wykładowca w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi: st. wykładowca 1952–1956, z-ca prof. 1956–1963, doc. 1966–1974, kier. Zakładu Filmu Naukowego 1956–1974, doc. em. 1974. Konsultant w resortach: kultury i sztuki, oświaty, szkolnictwa wyższego, obrony narodowej, w GKKFiT oraz organizacjach społecznych i zawodowych. Prelegent (ponad 400 odczytów prelekcji i odczytów) w: PAN, NOT, wyższych uczelniach, towarzystwach naukowych i społecznych.

W latach 1946–1953 zasiadał w Wojewódzkiej Radzie Narodowej w Katowicach jako przedstawiciel Stronnictwa Demokratycznego.

W dorobku reżyserskim ma ponad 120 filmów naukowych z różnych dyscyplin: medycyna, sportu i nauki. W dorobku naukowym ma 5 książek i ponad 200 publikacji w druku, w tym tłumaczenia na 14 języków.

Był mężem Hanny Stanisławy (1911–1996), córki Adolfa Gużewskiego, kompozytora. Mieli córkę Martę oraz synów Ryszarda (dyplomatę) i Krzysztofa.

Zmarł w Warszawie, pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 24-6-10,11,12).

Działalność społeczna

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Jan Jacoby [online], geni_family_tree, 1 marca 2023 [dostęp 2025-04-08].
  2. ↑ Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 570.
  3. ↑ Hanna Jacoby (Gużewska) [online], geni_family_tree, 3 grudnia 2022 [dostęp 2025-04-08].
  4. ↑ Jan Jacoby [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2025-04-08].
  5. ↑ Cmentarz Stare Powązki: JACOBY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-11-06].
  6. ↑ M.P. z 1999 r. Nr 27, poz. 409 (ISAP) „za wybitne zasługi dla kultury polskiej”.
  7. ↑ M.P. z 1954 r. Nr 100, poz. 1243 (ISAP) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie kinematografii”.
  8. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 37, poz. 361 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 8 stycznia 1955 r. nr 0/34 - na wniosek Prezesa Centralnego Urzędu Kinematografii.
  9. ↑ Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-04-08].

Bibliografia

Linki zewnętrzne