Jan Kaldeborn

Jan Kaldeborn (zm. 1416) – dominikanin, biskup tauryski, biskup pomocniczy chełmiński w latach 1398/1399–1402, biskup pomocniczy kujawski w latach 1402–1412, biskup pomocniczy warmiński w latach 1415–1416.

Życiorys

Wywodził się z miejscowości Caldeborn, zwanej później Kaltwasser na Śląsku Opolskim (dziś Zimna Wódka koło Ujazdu). W odniesieniu do czasu nominacji biskupiej, a także tożsamości tego hierarchy pojawiają się poważne wątpliwości. W 1374 prowizję papieska na biskupstwo Tauris uzyskał dominikanin Jan. Jest to postać trudna do zidentyfikowania. W 1390 Jan, biskup tauryski jako sufragana w diecezji szweryńskiej. W 1399 w archidiecezji mogunckiej działał Jan, biskup tauryski jako sufragan na obszarze części tej archidiecezji (Turyngia, Saksonia, Hesja, Westfalia) z siedzibą w Erfurcie. Wzmiankowany także w 1404. 13 stycznia 1396 w Krakowie był obecny Jan, biskup tauryski jako jeden z wystawców odpustu dla katedry na Wawelu.

Jan Kaldeborn jako biskup tauryski obecny był w 1399 na terenie diecezji chełmińskiej w poświadczeniu dokumentu tamtejszego ordynariusza Jana Kropidły. W 1400 został odnotowany Jan, biskup tauryski jako dominikanin, sufragan chełmiński. Jan Kaldeborn bez wątpienia był biskupem tauryskim, lecz można sądzić, że były dwa biskupstwa o takiej nazwie. Jan utrzymywał bliskie stosunki z biskupem kilku diecezji Janem Kropidło, opolskim księciem piastowskim. Pobyt Jana Kaldeborna w Krakowie w 1396 wskazuje na jego wcześniejszą obecność na ziemiach polskich. Być może w tym czasie pełnił posługę duszpasterską w diecezji kamieńskiej (gdzie Kropidło był biskupem w latach 1394–1398). Jako biskup sufragan chełmiński był obecny 21 lipca 1399 w Wąbrzeźnie, 17 lutego 1402 w katedrze w Chełmży asystował przy konsekracji nowego biskupa chełmińskiego Arnolda Stapila. W końcu listopada 1402 był na synodzie prowincjonalnym w Łęczycy jako sufragan włocławski, gdzie 29 listopada był współwystawcą odpustu dla szpitala św. Trójcy w Płocku, związanego z dominikanami. W diecezji włocławskiej posługiwał na obszarze Pomorza Gdańskiego do listopada 1411, kiedy to został odwołany przez miejscowego ordynariusza. Nie wiadomo gdzie działał w latach 1412–1414, być może obecny był nadal na terenie diecezji włocławskiej. 20 maja 1406 uczestniczył w synodzie prowincjonalnym w Kaliszu. Tam nadal przywileje odpustowe dla kościoła Mariackiego w Gdańsku i kościoła parafialnego w Lekowie. 9 grudnia 1406 w Kościerzynie nadał odpust tamtejszemu Bractwu Ubogich. W 1411 poświęcił kościół katedralny włocławski. Sprawując funkcję sufragana włocławskiego, pełnił jednocześnie urząd wikariusza generalnego na pomorską część diecezji włocławskiej. W 1415 pojawił się na Warmii, dokąd został sprowadzony przez kapitułę katedralną w okresie wakatu po śmierci biskupa Henryka Vogelsanga.

Zmarł w 1416 z powodu zarazy.

Przypisy

Bibliografia

• Stanisław Chodyński, Biskupi sufragani włocławscy. (Z akt kapituły włocławskiej), Włocławek 1906, s. 30.
• Paweł Czaplewski, Tytularny episkopat w Polsce średniowiecznej, „Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego”, t. 43, 1916, s. 110–114.
• Krzysztof Rafał Prokop, Biskupi pomocniczy w diecezjach polskich w dobie przedtrydenckiej (2. poł. XIII – 1. poł XVI w.), Kraków 2002, s. 235–238.