Jan Kotowicz

Jan Kotowicz
Twardy
Ilustracja
Jan Kotowicz (przed 1934)
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia

18 grudnia 1890
Rzeszów

Data i miejsce śmierci

15 października 1963
Rzeszów

Przebieg służby
Lata służby

1914–1945

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie
Armia Krajowa

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

27 Dywizja Piechoty AK

Stanowiska

dowódca dywizji

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920–1941, czterokrotnie) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Multimedia w Wikimedia Commons
Grupa oficerów I Brygady Legionów. W centrum Leopold Lis-Kula; Jan Kotowicz w drugim rzędzie 6. od lewej; listopad 1916.
Jan Stefan Kotowicz
Grobowiec rodzinny Jana Kotowicza

Jan Stefan Kotowicz, ps. Twardy (ur. 18 grudnia 1890 w Rzeszowie, zm. 15 października 1963 tamże) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 18 grudnia 1890 w Rzeszowie, w rodzinie Jana i Zofii z Chudzickich. W 1910 zdał maturę w I Gimnazjum im. S. Konarskiego w Rzeszowie. Podjął studia prawnicze na UJ w Krakowie i pracował jako urzędnik asekuracyjny. W 1912 został członkiem Związku Strzeleckiego w Rzeszowie.

8 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów i ukończył kurs oficerski 1 pułku piechoty Legionów Polskich w Zambrowie. Następnie działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. 1 listopada 1916 został mianowany podporucznikiem z pominięciem stopnia chorążego. Brał udział w bitwach pod Laskami, Borzechowem i Krzywopłotami i tam został ciężko ranny w nogę. 18 września 1917 wcielono go do armii austriackiej. Ukończył szkołę oficerską w miejscowości Basovice pod Triestem.

W listopadzie 1918 współorganizował Pułk Ziemi Rzeszowskiej (późniejszy 17 pułk piechoty). Od 17 stycznia do 20 czerwca 1919 w sze­re­gach 17. pp brał udział w wal­kach na Wo­ły­niu, gdzie zo­stał ran­ny. Po le­cze­niu przy­dzie­lo­no go do Ka­dry 17. pp. Od 20 VI 1920 do stycz­nia 1921 był do­wód­cą komp., a póź­niej za­stęp­cą do­wód­cy i kie­row­ni­kiem wy­szko­le­nia w batalionie za­pa­so­wym 17. pp w Rze­szo­wie. Na stopień porucznika awansował 15 listopada 1918, 1 grudnia 1919 zo­stał mia­no­wa­ny ka­pi­ta­nem. Po wojnie pełnił służbę w pułkach piechoty w Rzeszowie, Lidzie i Brodnicy. W 1931 w Rembertowie ukończył kurs dowódców batalionów i pułków. W latach 1923–1925 w Lidzie opiekował się Wojskowym Klubem Sportowym. W 1926 został przeniesiony do 17 pp na stanowisko dowódcy batalionu. W październiku 1927 został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 23 stycznia 1928 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 1 stycznia 1928 w korpusie oficerów piechoty i 32. lokatą. W marcu 1930 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie na stanowisko kierownika Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. W marcu 1932 został przeniesiony do 67 pułku piechoty w Brodnicy na stanowisko dowódcy pułku. W czerwcu 1935 został przeniesiony do 6 pułku strzelców podhalańskich w Samborze na stanowisko dowódcy pułku. Na stopień pułkownika został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 3. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Pułkiem dowodził do 4 czerwca 1938. Następnie był dowódcą Podkarpackiej Brygady Obrony Narodowej i kierownikiem 10 Okręgowego Urzędu WFiPW w Przemyślu. Był współ­za­ło­ży­cie­lem klu­bu spor­to­we­go „Re­so­via”.

W kampanii wrześniowej dowodził 3 Brygadą Górską Strzelców. W pierwszych dniach września 1939 organizował obronę w Górach Słonnych k. Sanoka. Był internowany na Węgrzech i przebywał w Győr i Eger, gdzie był polskim komendantem obozu. Przedostał się w lipcu 1943 roku do Warszawy, gdzie przeszedł do pracy podziemnej. Ob­jął po płk.  Stanisławie Klepaczu kie­row­nic­two Wy­dzia­łu Woj­sko­we­go OPW. Do je­go zadań na­le­ża­ło utrzy­my­wa­nie kon­tak­tu z od­dzia­ła­mi woj­sko­wy­mi tej or­ga­ni­za­cji, prze­ka­za­ny­mi AK, oraz nad­zór nad pi­smem „Dekada”. Człon­ko­wie OPW skła­da­li rów­nież na je­go rę­ce przy­się­gę AK. Rów­no­cze­śnie, po­dob­nie jak inni ofi­ce­ro­wie służ­by sta­łej na­le­żą­cy do OPW, zo­stał skie­ro­wa­ny do AK. Był inspektorem Komendy Głównej AK. W okresie od 16 do 25 lipca 1944 był ostatnim dowódcą 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, którą rozwiązał 26 lipca 1944 roku.

W październiku 1944 roku został aresztowany w Kurowie i wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Lublinie z 13 sierpnia 1945 roku skazany na 10 lat więzienia, ale we wrześniu zwolniony na podstawie amnestii. Po wojnie pracował do 1949 roku w Państwowych Nieruchomościach Ziemskich w Kijowie jako magazynier oraz w inwalidzkich spółdzielniach pracy w Rzeszowie. Przeszedł na rentę 1 września 1958 roku.

Zmarł 15 października 1963 w Rzeszowie i został pochowany na tamtejszym Cmentarzu Pobitno.

Był dwukrotnie żonaty: z Marią Pelczarską, a po jej śmierci z Janiną Topolską, z którą miał dwie córki: Marię i Stefanię Annę.

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja VM ↓, s. 1.
  2. 1 2 3 4 Kolekcja VM ↓, s. 4.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Michał Fijałka: 27. Wołyńska Dywizja Piechoty AK. s. 166.
  4. ↑ Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 20.
  5. ↑ Marek Gałęzowski, Kotowicz Jan [w:] idem, Wierni Polsce. Ludzie konspiracji piłsudczykowskiej 1939-1947, LTW: Warszawa 2005, s. 360.
  6. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 326.
  7. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 28 stycznia 1928, s. 19.
  8. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
  9. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 233.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 55.
  11. 1 2 3 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 9.
  12. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 9, 528, 540.
  13. ↑ Ibidem, s. 361-362.
  14. ↑ Mieczysław Granatowski: Co można jeszcze wysupłać z pamięci?. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939–1944. Sanok: 2012, s. 74–75. ISBN 978-83-903080-5-0.
  15. ↑ Mieczysław Granatowski: Jeszcze nie zapomniałem. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939–1944. Sanok: 2012, s. 99. ISBN 978-83-903080-5-0.
  16. ↑ Marek Gałęzowski, Kotowicz Jan [w:] idem, Wierni Polsce…, s. 362.
  17. ↑ Ibidem, s. 367.
  18. ↑ Jan Kotowicz. grobonet.erzeszow.pl. [dostęp 2023-05-05].
  19. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923, s. 6.
  20. ↑ Lista odznaczonych ofic. i żołnierzy b. 1. p. p. Leg. Pol., „Żołnierz Polski” (25 (304)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 22 czerwca 1922, s. 14 [dostęp 2025-11-18], Cytat: kpt. Kotowicz Jan.
  21. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 18, poz. 31 (ISAP).
  22. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631.
  23. ↑ Kolekcja VM ↓, s. 3.

Bibliografia