Jan Nieszkowski

Jan Nieszkowski
Data i miejsce urodzenia

8 lutego 1833
Lublin

Data i miejsce śmierci

1866
Orenburg

Zawód, zajęcie

lekarz

Narodowość

polska

Alma Mater

Uniwersytet w Dorpacie

Jan Nieszkowski (ur. 8 lutego 1833 w Lublinie, zm. 1866 w Orenburgu) – polski przyrodnik, paleontolog, lekarz, powstaniec styczniowy.

Życiorys

Pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem Wilhelma Nieszkowskiego (zm. 1882), kapitana 5. Pułku Piechoty Liniowej Królestwa Kongresowego. Miał braci Zdzisława (1840–1897) i Władysława (zm. 1869), także lekarzy. Uczęszczał do gimnazjum w Słucku. Od 1853 do 1858 studiował na Uniwersytecie w Dorpacie nauki przyrodnicze i medycynę. Należał do stowarzyszenia studentów polskich „Ogół”, którego był sekretarzem, a także do korporacji akademickiej Konwent Polonia. Był członkiem studenckiego kółka przyrodniczego. W roku 1855 za osiągnięcia naukowe otrzymał złoty medal. Od 1858 członek rzeczywisty Dorpater Naturforschende Gesellschaft.

Był przyjacielem i współpracownikiem Benedykta Dybowskiego, Aleksandra Czekanowskiego, Gustawa Rupniewskiego i Friedricha Schmidta. W 1858 roku ukończył studia z tytułem kandydata filozofii i doktora medycyny.

Około 1859 opuścił Dorpat i prowadził praktykę lekarską w Brześciu Litewskim i Bobrujsku. Za udział w powstaniu styczniowym aresztowany i zesłany do Orenburga. Tam zmarł na tyfus.

Dorobek naukowy

Tablica z rozprawy Nieszkowskiego o wielkoraku Eurypterus ramipes
Tablica z monografii Nieszkowskiego poświęconej trylobitom Liwonii

W latach 1856 i 1857 wspólnie z Rupniewskim i Schmidtem prowadził poszukiwania skamieniałości na obszarze Estonii i wyspy Ozylii. W 1857 roku opublikował monografię poświęconą sylurskim trylobitom Liwonii i Estonii. Opisał w niej 15 gatunków nowych dla nauki i 23 gatunki nieznane wcześniej z tego obszaru. W opublikowanej w 1858 roku dysertacji doktorskiej opisał wielkoraka Eurypterus remipes. W kolejnym roku ukazało się uzupełnienie do pracy o trylobitach.

Gatunki opisane przez Nieszkowskiego:

Eponimia

Na jego cześć nazwano rodzaj Nieszkowskia Schmidt, 1881 oraz gatunki Calymene (Pharostoma) nieszkowskii Schmidt, 1894, Proetus nieszkowskii Männil, 1891, Asaphus nieszkowskii Schmidt, 1898, Ectomaria nieszkowskii (Schmidt, 1858).

Prace