Janina Burhardt

Janina Burhardt
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko

Janina Maria Burhardt

Data i miejsce urodzenia

10 marca 1883
maj. Podgaj

Data i miejsce śmierci

12 grudnia 1924
Ryga

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości z Mieczami
Multimedia w Wikimedia Commons

Janina Maria Burhardt (ur. 10 marca 1883 w maj. Podgaj, zm. 12 grudnia 1924 w Rydze) – polska działaczka niepodległościowa, artystka malarka, dama Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodziła się 10 marca 1883 w majątku Podgaj k. Kiejdan, w ówczesnym powiecie kowieńskim guberni kowieńskiej, w rodzinie Michała Innocentego h. Grzymała (1838-1907), doktora medycyny, i Antoniny Bogumiły z Medekszów h. Lis (1863–1933). Była siostrą Józefy Emilii (1880–1909), Gabrieli Adeli (1882–1884), Aleksandra (1885–1976), adwokata, Mieczysława (1887–1963), komandora porucznika Marynarki Wojennej, Stanisława (1889–1940), sędziego okręgowego, Jadwigi Marii (ur. 1895) i Stefana (1899–1991), bibliotekarza.

Uczyła się w prywatnej szkole malarstwa dla kobiet Miłosza Kotarbińskiego w Warszawie.

10 października 1921 major Marian Zyndram-Kościałkowski sporządził wniosek na odznaczenie Janiny Burhardtówny Orderem Virtuti Militari, w którym napisał: „z własnej inicjatywy zorganizowała niebawem po zajęciu Wilna przez Wojska Polskie wiosną 1919 łączność kurierską między Kowieńszczyzną i Wileńską Ekspozyturą Oddziału II Naczelnego Dowództwa celem przesyłania danych wywiadowczych o armii litewskiej. W czerwcu 1919 przystąpiła wraz ze swym aparatem łączności do POW, gdzie obok służby łączności położyła ogromne zasługi w dziedzinie organizacyjnej i uświadamiającej. Nie kryjąc się ze swymi przekonaniami i będąc stale prześladowaną przez władze litewskie potrafiła tak ściśle zachować konspirację organizacyjną, iż będąc parokrotnie pod sądem nie ściągnęła na siebie zarzutu należenia do organizacji i nie przyczyniła się do zdekonspirowania żadnego ze szczegółów organizacyjnych. Stale stała na straży godności narodowej i honoru organizacyjnego, który nie pozwolił w chwilach najniebezpieczniejszych opuścić swojej placówki, na której twa dotąd, krzepiąc ducha swych towarzyszy pracy i wlewając otuchę w ich serca w najcięższych chwilach”.

Zmarła 12 grudnia 1924 w Rydze i została pochowana w grobie rodzinnym na Cmentarzu na Rossie w Wilnie.

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 Brensztejn 1937 ↓, s. 137.
  2. 1 2 3 4 5 6 Janina Burhardtówna. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.56-4717 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-09-07]., 26 marca 1936 brat Stanisław wypełnił kwestionariusz kawalera Orderu Virtuti Militari, w którym podał, że Janina urodziła się w Kiejdanach.
  3. ↑ Maria Minakowska: Antonina Bogumiła Medeksza h. Lis. [w:] Wielka genealogia Minakowskiej (Wielcy.pl) [on-line]. Dr Minakowska Publikacje Elektroniczne. [dostęp 2025-08-31].
  4. 1 2 3 4 Elżbieta Zawacka, Dorota Kromp: Burhardtówna Janina Maria (1883–1924). Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2024-09-10].
  5. ↑ Włodarski 1933 ↓, s. 4–5.
  6. ↑ Ewa Gulbinowa. Janina Burhardtówna. „Słowo”. 112, s. 3, 1934-04-27. Wilno..

Bibliografia