Jarzmiec

Jarzmiec
	Cyphostethus
	Fieber, 1860
	; Jarzmiec jałowcówka
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	pluskwiaki
Podrząd	pluskwiaki różnoskrzydłe
Nadrodzina	tarczówki
Rodzina	puklicowate
Podrodzina	Acanthosomatinae
Rodzaj	jarzmiec
	Typ nomenklatoryczny
	Cimex lituratus Panzer, 1797 (nec: Fabricius, 1794) = Cimex tristriatus Fabricius, 1787
	Multimedia w Wikimedia Commons

Jarzmiec (Cyphostethus) – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny puklicowatych. Obejmuje cztery opisane gatunki.

Morfologia i zasięg

Pluskwiaki te wyróżniają się na tle rodziny wyraźnie wydłużoną głową zoapatrzoną w czułki o pierwszym członie krótkim, dochodzącym co najwyżej do jej wierzchołka. Ich półpokrywy mają zaokrąglone kąty wierzchołkowe przykrywek (korium).

Naturalny zasięg rodzaju jest palearktyczny. Na zachodzie Palearktyki, w tym w prawie całej Europie, włącznie z Polską, występuje tylko jarzmiec jałowcówka. Pozostałe gatunki żyją w Azji Wschodniej, w tym dwa w Chinach, a jeden na Wyspach Japońskich. Ponadto jarzmiec jałowcówka zawleczony został do Nearktyki, do kanadyjskiej Kolumbii Brytyjskiej.

Taksonomia

Takson ten wprowadzony został w 1860 roku przez Franza Xavera Fiebera. W 1861 roku Fieber uczynił ten rodzaj monotypowym, stąd gatunkiem typowym został C. lituratus w sensie użytym w 1797 roku przez Georga W.F. Panzera, a więc Cimex tristriatus, opisany w 1787 roku przez Johana Christiana Fabriciusa. W 1974 roku R. Kumar w ramach rewizji puklicowatych dokonał synonimizacji Cyphostethus z rodzajem Elasmostethus. Krok ten cofnięty został w 1993 roku przez I. Ahmada i F. Öndera. Również Aki Yamamoto w 2003 roku wskazał na wyraźną odrębność tych dwóch rodzajów.

Do rodzaju tego zalicza się cztery opisane gatunki:

Cyphostethus japonicus Hasegawa, 1959
Cyphostethus sinensis Schumacher, 1912
Cyphostethus tristriatus (Fabricius, 1787) – jarzmiec jałowcówka
Cyphostethus yunnanensis S.L. Liu, 1981

Przypisy

↑ Cyphostethus tristriatus – Jarzmiec jałowcówka. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2022-05-19].
↑ Jarzmiec. Cyphostethus tristriatus (Fabricius, 1787). [w:] Przyroda Świętokrzyska [on-line]. [dostęp 2022-05-20].
1 2 3 4 Jerzy A. Lis, Barbara Lis, Dariusz J. Ziaja: Heteroptera Poloniae 2: Pentatomoidea 1: Acanthosmatidae, Cydnidae, Plataspidae, Scutelleridae, Thyreocoridae. Bytom: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Plik", 2012.
1 2 Jerzy A. Lis, Barbara Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera z. 13 Puklicowate - Acanthosmatidae, Żółwinkowate - Scutelleridae. Warszawa, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Turpress, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1998.
↑ Cyphostethus tristriatus (Fabricius, 1787). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2022-05-20].
↑ Chris G. Ratzlaff, G.G.E. Scudder. First records of the juniper shield bug, Cyphostethus tristriatus (Fabricius, 1787) (Hemiptera: Acanthosomatidae), in North America. „The Pan-Pacific Entomologist”. 94 (2), s. 67-74, 2018. DOI: 10.3956/2018-94.2.67.
↑ Franz Xaver Fieber: Die europäischen Hemiptera. Halbflüger. (Rhynchota Heteroptera). Wien: Carl Gerold's Sohn, 1860, s. 78.
↑ Franz Xaver Fieber: Die europäischen Hemiptera. Halbflügler. (Rhynchota Heteroptera.). 2. Wien: Gerold's Sohn, 1861, s. 328.
1 2 3 Berend Aukema (red.): Genus Cyphostethus Fieber, 1860. [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2022-05-20].
↑ J.C. Fabricius: Mantissa insectorum sistens species nuper detectas adiectis synonymis, observationibus, descriptionibus, emendationibus 2. Hafniae: Proft, 1787, s. 293.
↑ R. Kumar. A revision of World Acanthosomatidae (Heteroptera: Pentatomoidea): Keys to and descriptions of subfamilies, tribes and genera, with designation of types. „Australian Journal of Zoology (Supplementary Series)”. 34, s. 1-60, 1974.
↑ I. Ahmad, F. Önder. A review of status of Cyphostethus Fieber (Hemiptera: Acanthosomatidae) from western Palaearctic region. „Pakistan Journal of Entomology”. 8, s. 55-62, 1993.
↑ A. Yamamoto. A revision of Japanese Elasmostethus Fieber (Heteroptera: Acanthosomatidae). „Tijdschrift Voor Entomologie”. 146 (1), s. 49–66, 2003. DOI: 10.1163/22119434-900000119.

[insektarium-1] Cyphostethus tristriatus – Jarzmiec jałowcówka. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2022-05-19].

[ps-2] Jarzmiec. Cyphostethus tristriatus (Fabricius, 1787). [w:] Przyroda Świętokrzyska [on-line]. [dostęp 2022-05-20].

[Lis-3] 1 2 3 4 Jerzy A. Lis, Barbara Lis, Dariusz J. Ziaja: Heteroptera Poloniae 2: Pentatomoidea 1: Acanthosmatidae, Cydnidae, Plataspidae, Scutelleridae, Thyreocoridae. Bytom: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Plik", 2012.

[pte-4] 1 2 Jerzy A. Lis, Barbara Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera z. 13 Puklicowate - Acanthosmatidae, Żółwinkowate - Scutelleridae. Warszawa, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Turpress, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1998.

[fe-5] Cyphostethus tristriatus (Fabricius, 1787). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2022-05-20].

[rs-6] Chris G. Ratzlaff, G.G.E. Scudder. First records of the juniper shield bug, Cyphostethus tristriatus (Fabricius, 1787) (Hemiptera: Acanthosomatidae), in North America. „The Pan-Pacific Entomologist”. 94 (2), s. 67-74, 2018. DOI: 10.3956/2018-94.2.67.

[Fieber-7] Franz Xaver Fieber: Die europäischen Hemiptera. Halbflüger. (Rhynchota Heteroptera). Wien: Carl Gerold's Sohn, 1860, s. 78.

[Fieber2-8] Franz Xaver Fieber: Die europäischen Hemiptera. Halbflügler. (Rhynchota Heteroptera.). 2. Wien: Gerold's Sohn, 1861, s. 328.

[cph-9] 1 2 3 Berend Aukema (red.): Genus Cyphostethus Fieber, 1860. [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2022-05-20].

[Fabricius-10] J.C. Fabricius: Mantissa insectorum sistens species nuper detectas adiectis synonymis, observationibus, descriptionibus, emendationibus 2. Hafniae: Proft, 1787, s. 293.

[Kumar-11] R. Kumar. A revision of World Acanthosomatidae (Heteroptera: Pentatomoidea): Keys to and descriptions of subfamilies, tribes and genera, with designation of types. „Australian Journal of Zoology (Supplementary Series)”. 34, s. 1-60, 1974.

[ao-12] I. Ahmad, F. Önder. A review of status of Cyphostethus Fieber (Hemiptera: Acanthosomatidae) from western Palaearctic region. „Pakistan Journal of Entomology”. 8, s. 55-62, 1993.

[Yamamoto-13] A. Yamamoto. A revision of Japanese Elasmostethus Fieber (Heteroptera: Acanthosomatidae). „Tijdschrift Voor Entomologie”. 146 (1), s. 49–66, 2003. DOI: 10.1163/22119434-900000119.