Jaskier Kobendzy

Jaskier Kobendzy
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	jaskropodobne
Rząd	jaskrowce
Rodzina	jaskrowate
Rodzaj	jaskier
Gatunek	jaskier Kobendzy
	Nazwa systematyczna
	Ranunculus kobendzae Halamski; Ann. Bot. Fenn. 56: 126 (2018)

Jaskier Kobendzy (Ranunculus kobendzae Halamski) – gatunek (mikrogatunek) z rodzaju jaskier (Ranunculus), należący do gatunku zbiorowego (agregatu) jaskier różnolistny (Ranunculus auricomus aggr.). Nazwa upamiętnia Romana Kobendzę, który zebrał okaz zielnikowy, wskazany w protologu jako holotyp gatunku. Występuje w lasach.

Rozmieszczenie geograficzne

Gatunek znany jest wyłącznie z Polski. W protologu jako lokalizację typową wskazano rezerwat Dębina we wsi Lipka w okolicach Warszawy; podano ponadto dwie inne lokalizacje w województwie mazowieckim i jedną w województwie łódzkim.

Morfologia

Do charakterystycznych cech tego gatunku należą:

liście odziomkowe nerkowate, niepodzielone (rzadko trójdzielne, dłoniastowrębne), o szerokiej zatoce nasadowej;
liście łodygowe podzielone na 5–8 segmentów o kształcie lancetowatym do odwrotnielancetowatego z zaokrąglonymi ząbkami w liczbie 3–6(–9) na jednej stronie środkowego segmentu najniższego liścia łodygowego;
kwiaty zwykle niedoskonałe (o niekompletnej liczbie płatków)
dno kwiatowe (torus) o kształcie jajowatym do walcowatego z 30–35 karpoforami.

Gatunki podobne

Jaskier Kobendzy był pierwotnie opisywany jako jaskier kaszubski (Ranunculus cassubicus L.). Jaskier kaszubski (gatunek zbiorowy) zwykle ma liście odziomkowe okrągłe (nie nerkowate), a ząbkowanie odcinków liści łodygowych jest mocniejsze. Innymi podobnymi gatunkami (mikrogatunkami w obrębie gatunku zbiorowego Ranunculus auricomus aggr.) są m.in. jaskier Ranunculus allemannii Braun-Blanq. i Ranunculus zmudae Jasiewicz; pierwszy (znany z Alp) różni się szerszymi odcinkami liści łodygowych, a drugi (opisany z Puszczy Niepołomickiej) - bardziej podzielonymi liśćmi odziomkowymi i kształtem dna kwiatowego.

Cytogenetyka

Na podstawie badań metodą cytometrii przepływowej wykazano, że gatunek ten jest tetraploidem.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-05-25] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-05-25] (ang.).
1 2 Ranunculus kobendzae Halamski | Plants of the World Online | Kew Science [online], Plants of the World Online [dostęp 2023-05-18] (ang.).
1 2 3 4 5 6 A.T.A.T. Halamski A.T.A.T., F.G.F.G. Dunkel F.G.F.G., E.M.E.M. Temsch E.M.E.M., Ranunculus kobendzae, a new species of the R. auricomus Complex (Ranunculaceae) from Poland, „Annales Botanici Fennici”, 56 (1–3), 2018, s. 123–134 .
↑ R.R. Kobendza R.R., Godny ochrony las w Lipkach pod Warszawą, „Ochrona Przyrody”, 14, 1934, s. 67–76 .
↑ G.G. Marklund G.G., Der Ranunculus auricomus-Komplex in Finnland. II. Diagnosen und Fundortslisten einiger Sippen von R. fallax (W. & Gr.) Schur, R. monophyllus Ovcz. und R. cassubicus L., „Flora Fennica”, 4, 1965, s. 1–198 .
↑ S.S. Ericsson S.S., Ranunculus auricomus complex, [w:] B.B. Jonsell (red.), Flora Nordica, vol. 2: Chenopodiaceae to Fumariaceae, Stockholm: The Bergius Foundation & Royal Swedish Academy of Sciences, 2001, s. 237–255, ISBN 91-7190-037-3 (ang.).
↑ Ranunculus allemannii Braun-Blanq. | Plants of the World Online | Kew Science [online], Plants of the World Online [dostęp 2023-05-18] (ang.).
↑ A.A. Jasiewicz A.A., Badania nad jaskrami z cyklu Auricomi Owcz. w okolicach Krakowa i w północnej części Karpat, „Fragmenta Floristica et Geobotanica”, 2 (1), 1956, s. 62–110 (pol. • łac.).
↑ Ranunculus zmudae Jasiewicz | Plants of the World Online | Kew Science [online], Plants of the World Online [dostęp 2023-05-18] (ang.).

Linki zewnętrzne

Strona gatunku w atlas-roslin.pl (skan holotypu)

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-05-25] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-05-25] (ang.).

[powo-3] 1 2 Ranunculus kobendzae Halamski | Plants of the World Online | Kew Science [online], Plants of the World Online [dostęp 2023-05-18] (ang.).

[:0-4] 1 2 3 4 5 6 A.T.A.T. Halamski A.T.A.T., F.G.F.G. Dunkel F.G.F.G., E.M.E.M. Temsch E.M.E.M., Ranunculus kobendzae, a new species of the R. auricomus Complex (Ranunculaceae) from Poland, „Annales Botanici Fennici”, 56 (1–3), 2018, s. 123–134 .

[5] R.R. Kobendza R.R., Godny ochrony las w Lipkach pod Warszawą, „Ochrona Przyrody”, 14, 1934, s. 67–76 .

[6] G.G. Marklund G.G., Der Ranunculus auricomus-Komplex in Finnland. II. Diagnosen und Fundortslisten einiger Sippen von R. fallax (W. & Gr.) Schur, R. monophyllus Ovcz. und R. cassubicus L., „Flora Fennica”, 4, 1965, s. 1–198 .

[7] S.S. Ericsson S.S., Ranunculus auricomus complex, [w:] B.B. Jonsell (red.), Flora Nordica, vol. 2: Chenopodiaceae to Fumariaceae, Stockholm: The Bergius Foundation & Royal Swedish Academy of Sciences, 2001, s. 237–255, ISBN 91-7190-037-3 (ang.).

[8] Ranunculus allemannii Braun-Blanq. | Plants of the World Online | Kew Science [online], Plants of the World Online [dostęp 2023-05-18] (ang.).

[9] A.A. Jasiewicz A.A., Badania nad jaskrami z cyklu Auricomi Owcz. w okolicach Krakowa i w północnej części Karpat, „Fragmenta Floristica et Geobotanica”, 2 (1), 1956, s. 62–110 (pol. • łac.).

[10] Ranunculus zmudae Jasiewicz | Plants of the World Online | Kew Science [online], Plants of the World Online [dostęp 2023-05-18] (ang.).