 Ks. Józef Wilpert (1903) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
duchowny, archeolog, historyk sztuki |
| Narodowość |
Niemiec (pochodzenia polskiego) |
| Alma Mater | |
_b_197.jpg)
Joseph (Josef, Józef) Wilpert (ur. 21 sierpnia 1857 w Dzielowie, zm. 13 lutego 1944 w Rzymie) – niemiecki naukowiec pochodzenia polskiego, duchowny katolicki, badacz archeologii chrześcijańskiej.
Pochodził z chłopskiej rodziny z Dzielowa (niem. Eiglau) na Opolszczyźnie, o zgermanizowanym w XVIII wieku nazwisku Zwierzyna, i był drugim z pięciorga dzieci małżonków Anastazego i Marianny Wilpertów. Po ukończeniu w 1877 roku gimnazjum w Głubczycach (niem. Leobschütz), podjął studia filozoficzne, a później teologiczne na uniwersytecie w Innsbrucku. Święcenia kapłańskie przyjął w lipcu 1883 roku.
W 1884 udał się do Rzymu, gdzie będąc kapelanem w Collegio Teutonico di Santa Maria di Camposanto, rozpoczął studia archeologiczne i paleograficzne pod kierunkiem G.B. de Rossiego oraz rektora uczelni A. de Waala. W 1893 dokonał doniosłego odkrycia fresków w katakumbach Pryscylli (Capella Greca, pol. Kaplica grecka). Po wybuchu I wojny światowej zmuszony do opuszczenia Rzymu jako obywatel niemiecki. Po przejściowym pobycie we Fryburgu Bryzgowijskim i Wrocławiu powrócił w 1919 do Rzymu, gdzie otrzymał stanowisko wykładowcy (1926) w Instytucie Archeologii Chrześcijańskiej (wł. Pontificio Istituto di Archeologia Cristiana), kierowanym przez J.P. Kirscha. W latach 1933–1934 odbywał podróże naukowe do Francji, Hiszpanii, Algierii, Tunezji.
Pierwsze wyniki badań nad sztuką wczesnochrześcijańską i katakumbami publikował w „Römische Quartalschrift für christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte”. Uznając za niedostateczne prace XVII-wieczne dotyczące malarskiego zdobnictwa katakumb, podjął ich rozszerzone i pogłębione badania. Wyniki ogłosił w fundamentalnej dwutomowej monografii (1903), w której reprodukcje malowideł wykonano w nowej technice fotoakwarelowego kolażowania. Inne ważne prace poświęcił wczesnochrześcijańskim mozaikom i sarkofagom. Był także autorem naukowej autobiografii.
