KTM-19

71-619 (KTM-19)
	; 71-619 w Niżnym Nowogrodzie
	Dane ogólne
Kraj produkcji	Rosja
Producent	Ust´-Katawskij Wagonostroitielnyj Zawod
Miejsce produkcji	Ust-Kataw
Premiera	1998
Lata produkcji	od 1999
	Dane techniczne
Liczba członów	1
Długość	15 400 mm
Szerokość	2500 mm
Wysokość	3160 mm
Masa	20 000 kg
Moc silników	4 × 50 kW
Prędkość maksymalna	75 km/h
	Wnętrze
Liczba miejsc siedzących	30
Liczba miejsc ogółem	214
Niskopodłogowość	0%
	Multimedia w Wikimedia Commons

KTM-19 (seria 71-619) – czteroosiowy, wysokopodłogowy tramwaj zaprojektowany i produkowany seryjnie od roku 1999 w Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów (UKWZ) Rosja. KTM-19 jest najnowocześniejszym seryjnie produkowanym pojazdem w tej fabryce. Pomimo wykorzystania na etapie projektu i budowy rozwiązań konstrukcyjnych z modeli KTM-5 i KTM-8, jest to zupełnie nowa generacja wagonów tramwajowych. Tramwaj ten jeździ głównie w rosyjskich miastach, a także w kilku zagranicznych. Produkcja tego modelu uchroniła wiele linii, a nawet sieci tramwajowych przed likwidacją.

Nazwa

Ta sekcja od 2021-01 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w sekcji mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

Tramwaj ma dwie nazwy: schematyczną 71-619 i półoficjalną KTM-19. Oznaczenie 71-619 jest nazwą schematyczną stosowaną dla wielu maszyn w dawnym ZSRR, 71 oznacza tramwaj, 600 – numer fabryki (UKWZ), natomiast 19 – numer modelu. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje.

Nazwa półoficjalna KTM-19 oznacza Katawski Tramwaj model 19. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje. W podobny sposób oznaczano tramwaje produkowane w całym ZSRR, np. ЛМ oznacza tramwaj wyprodukowany w Leningradzie (obecnie Petersburg).

Geneza

Po rozpadzie Związku Radzieckiego w latach 90. podstawą komunikacji tramwajowej w Rosji były przestarzałe technologicznie tramwaje typu KTM-5 i KTM-8. Inna sytuacja była jedynie w dwóch największych miastach kraju, Moskwie i Sankt Petersburgu – trzon taboru moskiewskiego stanowiły tramwaje produkcji czechosłowackiej (Tatra), natomiast Petersburg obsługiwały wagony produkcji miejscowej (serie ЛМ). W mniejszych miastach stan techniczny taboru był bardzo zły. Zakup zagranicznych tramwajów uniemożliwiała szerokość torów (1524 mm w krajach dawnego ZSRR, podczas gdy w pozostałych krajach europejskich najczęściej 1435 mm), a koszt opracowania i następnie zbudowania wózków jest jednym z największych kosztów budowy. W Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów podjęto więc decyzję o opracowaniu nowych typów tramwajów. Powstało kilka prototypów jak KTM-11 i KTM-16, jednak do produkcji seryjnej wszedł dopiero KTM-19. Umożliwiło to modernizację taboru tramwajowego rosyjskich miast. W produkcji poszczególnych modeli dochodziło potem do różnych modernizacji i zmian konstrukcyjnych, przez co tramwaj 71-619А różni się bardzo od prototypów 71-619.

Konstrukcja

Różnice w stosunku do poprzednich modeli

W KTM-19 zastosowano wiele rozwiązań z poprzednich modeli KTM-5, KTM-8. Do głównych różnic należy zaliczyć wydłużenie oraz zwężenie pudła. Zastosowano drzwi otwierane do środka podobnie jak w autobusach. Poprawiono też kabinę sterowniczą, zastosowano lepsze materiały wykończeniowe, a także zmieniono światła na bardziej kanciaste (KTM-8 ma okrągłe).

Wnętrze

KTM-19 ma wszystkie siedzenia ustawione przodem do kierunku jazdy. Pod lewą ścianą (tą bez drzwi) znajdują się siedzenia pojedyncze, podobnie jak w tramwajach Konstal 105N i pochodnych. Natomiast pod ścianą prawą (z drzwiami) znajdują się siedzenia podwójne. Siedzenia są mocowane podobnie jak w tramwaju Konstal 105N – na metalowym stelażu przymocowanym do podłogi i ściany.

Wózki

Tramwaj KTM-19 podobnie jak modele poprzednie KTM-5 i KTM-8 oraz polskie tramwaje Konstal 105N ma dwa wózki dwuosiowe (układ osi BoBo). Wózki pochodzą z tramwaju KTM-8 (z tą różnicą, że zostały wzmocnione, gdyż wzrosła masa pojazdu). Wersja dla Rostowa (normalnotorowa) ma niemalże identyczne wózki co wersja szerokotorowa, tylko nieco węższe.

Pantograf

Początkowo w KTM-19 stosowano pantografy typu wiedeńskiego, używane bardzo często w wielu różnych tramwajach. W wyniku modyfikacji oraz remontów standardowe pantografy zastępowano połówkowymi. Jednakże we wszystkich typach modyfikacji oprócz 71-619А (gdzie zastosowano wyłącznie pantografy połówkowe) oraz 71-619КС (gdzie zachowano pantografy standardowe) można znaleźć zarówno egzemplarze z pantografami wiedeńskimi, jak i połówkowymi.

Modyfikacje

71-619 – dwa prototypowe wagony zbudowane w 1999; jeden z nich jeździ w Moskwie, drugi w Czelabińsku.
71-619КТ – wersja ze zmienioną elektroniką, produkowaną przez firmę Kanołus.
71-619КС – wersja z dwumiejscową kabiną przeznaczoną do nauki jazdy (typ używany tylko w Moskwie).
71-619КМ (К-01) – wersja z wózkami dwustopniowego zawieszenia typu Miegi; ma elektroniczną tablicę i klimatyzację sterowaną z kabiny motorniczego.
71-619К-02 – wersja zbudowana specjalnie dla Rostowa nad Donem, mająca rozstaw kół 1435 mm (normalnotorowy, podczas gdy w krajach dawnego ZSRR stosuje się rozstaw szerokotorowy – 1524 mm).
71-619КТМ (КТ-01) – zakres modyfikacji taki jak w 71-619КТ i 71-619КМ (К-01).
71-619КТУ (КТ-02) – modyfikacje takie jak w 71-619КТМ (КТ-01); jest to wersja normalnotorowa projektowana dla Rostowa nad Donem (planowana też na eksport).
71-619А – wersja wyposażona tak jak 71-619КТМ (КТ-01), dodatkowo z napędem asynchronicznym; jeździ w Moskwie, Złatouście i Ufie.

Wady i zalety

Zalety

bardzo prosta i trwała konstrukcja
niska awaryjność
znacznie wyższa jakość i estetyka w porównaniu do poprzednich modeli tej firmy
niska cena (nawet czterokrotnie mniejsza niż tramwajów zachodnich)
możliwość łączenia nawet do czterech wagonów w jeździe wielokrotnej (w praktyce wykorzystuje się maksymalnie dwa)
wózki szerokotorowe (rozstaw torów powoduje znacznie niższą opłacalność kupowania wagonów z Zachodu)

Wady

wysoka podłoga (obecnie większość produkowanych tramwajów ma chociażby część niskiej lub średniej podłogi)
wielość modyfikacji powodująca, że nie wszystkie części pasują do siebie
przestarzała technologia w porównaniu do wagonów produkowanych w zachodniej Europie
jakość materiałów i wykończenia niższa niż w tramwajach zachodnioeuropejskich

Eksploatacja

Rosja

Angarsk – 7 sztuk
Bijsk – 1 sztuka
Czelabińsk – 9 sztuk
Irkuck – 8 sztuk
Iżewsk – 1 sztuka
Jarosław – 36 sztuk
Kazań – 6 sztuk
Kemerowo – 37 sztuk
Kołomna – 11 sztuk
Krasnodar – 10 sztuk
Krasnojarsk – 4 sztuki
Magnitogorsk – 15 sztuk
Moskwa – 114 sztuk
Nabierieżnyje Czełny – 4 sztuki
Niżniekamsk – 8 sztuk
Niżny Nowogród – 29 sztuk
Nowokuźnieck – 8 sztuk
Nowosybirsk – 4 sztuki
Nowotroick – 3 sztuki
Nowoczerkask – 3 sztuki
Omsk – 2 sztuki
Perm – 27 sztuk
Prokopjewsk – 9 sztuk
Rostów nad Donem – 19 sztuk
Saławat – 2 sztuki
Saratów – 23 sztuki
Stary Oskoł – 15 sztuk
Tomsk – 14 sztuk
Ufa – 2 sztuki
Ułan Ude – 20 sztuk
Uljanowsk – 19 sztuk
Usole Syberyjskie – 2 sztuki
Wołczansk – 1 sztuka
Wołżski – 3 sztuki
Złatoust – 9 sztuk

Kazachstan

Pawłodar – 1 sztuka

Uzbekistan

Taszkent – 30 sztuk

Ukraina

Charków – 10 sztuk

Galeria

71-619КТ w Angarsku
71-619КТ w Wołczańsku
71-619К w Moskwie
71-619К w Moskwie
71-619А w Moskwie
71-619А-01 w Moskwie
71-619КТ w Moskwie
71-619К-01 w Taszkencie
71-619К w Niżnym Nowogrodzie
71-619КТ w Niżnym Nowogrodzie
71-619КТ w Prokopjewsku
71-619К w Ufie
71-619КТ w Permie

Przypisy

↑ Piotr Tomasik. Współczesność tramwajów w Sankt Petersbugu. „Świat Kolei”. 8/2007, s. 46–53. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962.
↑ Istnieją jeszcze wagony wąskotorowe np. 1000mm.
1 2 Трамвай 71-619 (КТМ-19). [dostęp 2009-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (15 listopada 2005)]. (ros.).
1 2 3 KTM-5 prawdziwy tramwajowy best seller oraz inne tramwaje UKWZ. [dostęp 2009-01-15]. (pol.).
↑ Np. w tramwaju Düwag N8C Siedzenia są zamocowane na skrzyniach.
↑ Результаты поиска – СТТС. [dostęp 2009-01-17]. (ros.).
↑ Харьков транспортный_ Трамвай_ Подвижной Состав_ КТМ-19 (71-619). [dostęp 2009-01-15]. (ros.).
↑ Сайт общественной организации Ярославцы за трамвай – КТМ-19. [dostęp 2009-01-16]. (ros.).
↑ Трамвайные вагоны. [dostęp 2009-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (12 lutego 2007)]. (ros.).

Bibliografia

Результаты поиска – СТТС. [dostęp 2009-01-17]. (ros.).
Сайт общественной организации Ярославцы за трамвай – КТМ-19. [dostęp 2009-01-16]. (ros.).
Трамвай 71-619 (КТМ-19). [dostęp 2009-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (15 listopada 2005)]. (ros.).
Трамвайные вагоны. [dostęp 2009-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (12 lutego 2007)]. (ros.).
KTM-5 prawdziwy tramwajowy best seller oraz inne tramwaje UKWZ. [dostęp 2009-01-15]. (pol.).

Linki zewnętrzne

Strona producenta

[1] Piotr Tomasik. Współczesność tramwajów w Sankt Petersbugu. „Świat Kolei”. 8/2007, s. 46–53. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962.

[2] Istnieją jeszcze wagony wąskotorowe np. 1000mm.

[KTM19-3] 1 2 Трамвай 71-619 (КТМ-19). [dostęp 2009-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (15 listopada 2005)]. (ros.).

[KTM-5-4] 1 2 3 KTM-5 prawdziwy tramwajowy best seller oraz inne tramwaje UKWZ. [dostęp 2009-01-15]. (pol.).

[5] Np. w tramwaju Düwag N8C Siedzenia są zamocowane na skrzyniach.

[6] Результаты поиска – СТТС. [dostęp 2009-01-17]. (ros.).

[7] Харьков транспортный_ Трамвай_ Подвижной Состав_ КТМ-19 (71-619). [dostęp 2009-01-15]. (ros.).

[8] Сайт общественной организации Ярославцы за трамвай – КТМ-19. [dostęp 2009-01-16]. (ros.).

[9] Трамвайные вагоны. [dostęp 2009-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (12 lutego 2007)]. (ros.).

Standardowe	Ch/M KTM-1 KTM-2 KTM-3 KTM-5 KTM-6 KTM-8 KTM-11 KTM-15 KTM-16 KTM-17 KTM-19 KTM-21 KTM-23 KTM-28
Przegubowe	KTM-30 KTM-31 KTM-33 71-142