Kabuyea hostifolia

*Kabuyea hostifolia*
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	Tecophilaeaceae
Rodzaj	Kabuyea
Gatunek	Kabuyea hostifolia
	Nazwa systematyczna
	Kabuyea hostifolia (Engl.) Brummitt; Kew Bull. 53: 774 (1998)
Synonimy
	Cyanastrum bussei Engl.; Cyanastrum hostifolium Engl.;
	Cyanastrum bussei Engl.; Cyanastrum hostifolium Engl.;
	Kategoria zagrożenia (IUCN)
	; najmniejszej troski
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kabuyea hostifolia (Engl.) Brummitt – gatunek roślin należący do monootypowego rodzaju Kabuyea Brummitt z rodziny Tecophilaeaceae, występujący endemicznie w południowo-wschodniej Afryce, na obszarze Tanzanii i Mozambiku, gdzie zasiedla zacienione, wilgotne miejsca w nadrzecznych lasach.

Nazwa rodzaju została nadana na cześć Christine H.S. Kabuye, która do 1995 r. pełniła funkcję botanika w East African Herbarium przy Muzeach Narodowych Kenii w Nairobi.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne o wysokości do 45 cm.

Pęd: Kilka podziemnych bulwocebul w kształcie cylindryczym, beczułkowatym do dyskowatego, o średnicy do 2,5 cm, pokrytych włóknistą tuniką.

Liście: Cztery odziomkowe, zebrane w rozetę, ciasno zwinięte u nasady na długości 1/3 blaszki, ściśle obejmujące pęd kwiatostanowy. Blaszki liściowe eliptyczne do równowąsko-lancetowatych, o słabo zaostrzonym wierzchołku, wielkości 10–45×3–9 cm.

Kwiat: Od 10 do 25 obupłciowych, promienistych kwiatów zebranych w grono, wyrastające na głąbiku o długości 15–35 cm, niekiedy z równowąsko-trójkątną, cienką, błoniastą, wcześnie odpadającą podsadką. Szypułki o długości 2–8 mm, u nasady z błoniastą przysadką o długości 3 mm. Dno kwiatowe lejkowate. Działki okwiatu 3+3, krótko zrośnięte u nasady, białe, o rozmiarach 7–12×2–5 mm. Sześć pręcików z dwoma podługowatymi, żółtymi pylnikami, pękającymi przez krótką, maczugowatą, skierowaną do wewnątrz szczelinę, blisko ich wierzchołka.

Nasiona: Kuliste, z dziobowatą łupiną i mikrokolcami w poszczególnych zagłębieniach.

Biologia

Rozwój: Wieloletnie geofity cebulowe.

Genetyka: Liczba chromosomów 3n = 36.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026): Rodzaj Kabuyea zaliczany jest do plemienia Odontostomeae w rodzinie Tecophilaeaceae z rzędu szparagowców (Asparagales), zaliczanego do kladu jednoliściennych (monocots).

Zagrożenie i ochrona

Roślina ta jest ujęta na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych IUCN jako gatunek najmniejszej troski.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-29] (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2020-07-16]. (ang.).
1 2 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-29]. (ang.).
1 2 Eastern ArcE.A. Mountains Eastern ArcE.A., Coastal Forests CEPF Plant AssessmentC.F.C.P.A. Project, Kabuyea hostifolia, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2021-03-13] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 R. K. Brummitt, Hannah Banks, Margaret A. T. Johnson, Katharine A. Docherty i inni. Taxonomy of Cyanastroideae (Tecophilaeaceae): A Multidisciplinary Approach. „Kew Bulletin”. 53 (4), s. 769-800, 1998. DOI: 10.2307/4118869. ISSN 0075-5974.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-29] (ang.).

[ing-3] Index Nominum Genericorum. Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2020-07-16]. (ang.).

[kew-4] 1 2 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-29]. (ang.).

[iucn-5] 1 2 Eastern ArcE.A. Mountains Eastern ArcE.A., Coastal Forests CEPF Plant AssessmentC.F.C.P.A. Project, Kabuyea hostifolia, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2021-03-13] (ang.).

[rev-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 R. K. Brummitt, Hannah Banks, Margaret A. T. Johnson, Katharine A. Docherty i inni. Taxonomy of Cyanastroideae (Tecophilaeaceae): A Multidisciplinary Approach. „Kew Bulletin”. 53 (4), s. 769-800, 1998. DOI: 10.2307/4118869. ISSN 0075-5974.