Kalandra szara, skowronek kalandra (Melanocorypha calandra) – gatunek małego ptaka z rodzinyskowronków (Alaudidae).
Zasięg występowania
Występuje w południowej i południowo-wschodniej Europie, w północnej Afryce i w zachodniej Azji. Zalatuje do Europy zachodniej, środkowej, a nawet północnej.
Do Polski zalatywał wyjątkowo w XIX wieku (dwa pewne stwierdzenia – w 1811 i 1878 roku w okolicach Jeleniej Góry). Ponowne stwierdzenie miało miejsce w marcu 2021 roku w okolicach Beska.
Wyróżnia się cztery podgatunkiMelanocorypha calandra:
Melanocorypha calandra calandra (Linnaeus, 1766) – południowa Europa i północno-zachodnia Afryka aż po Turcję, Kaukaz Południowy i północno-zachodni Iran
Melanocorypha calandra psammochroa E. Hartert, 1904 – północny Irak i północny Iran po Turkmenistan i Kazachstan; część populacji migruje na niewielkie odległości na zimowiska położone po południowy Iran
Melanocorypha calandra gaza R. Meinertzhagen, 1919 – wschodnia Syria i południowo-wschodnia Turcja po południowo-zachodni Iran
Melanocorypha calandra hebraica R. Meinertzhagen, 1920 – południowo-środkowa Turcja i północno-zachodnia Syria po Izrael i zachodnią Jordanię.
Morfologia
Długość ciała 18–20 cm; masa ciała: samce około 54–73 g, samice 44–66 g. Szeroki biały pasek na tylnym brzegu skrzydła i dwie duże czarne łatki po bokach szyi. Masywny dziób.
Odzywa się suchym, skwierczącym lub trelującym kcirryk, śpiewa podobnie jak skowronek w wysokim locie, lecz nieco wolniej.
Rozmnażanie
Jaja z kolekcji muzealnej
Wyprowadza dwa lęgi w sezonie. Gniazdo ulepione z trawy, schowane wśród roślin na ziemi. Samica składa 4 do 7 jaj.
Pożywienie
Penetruje podłoże w poszukiwaniu nasion, pędów i owadów.
Status zagrożenia i ochrona
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kalandrę szarą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy i całej Turcji z 2015 roku, mieści się w przedziale 44–85 milionów dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy.
1234de Juana, E. & Suárez, F.:Calandra Lark (Melanocorypha calandra).[w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line].Lynx Edicions, Barcelona,2020.[zarchiwizowane z tego adresu(2020-05-08)].
