Melanocorypha

	Melanocorypha
	Boie, 1828
	; Kalandra szara (M. calandra)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	skowronki
Rodzaj	Melanocorypha
	Typ nomenklatoryczny
	Alauda tatarica Pallas, 1773 (= Alauda yeltoniensis J.R. Forster, 1768)
Synonimy
	Corydus Billberg, 1828; Saxilauda Lesson, 1837; Londra Sykes, 1839; Corydon Gloger, 1841; Melancorypha Cabanis, 1851; Calandrina Blyth, 1855; Pallasia Homeyer, 1873; Nigrilauda Bogdanov, 1879; Pterocorys Stejneger, 1884; Melanocoryphoides Bianchi, 1906;
Gatunki
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Melanocorypha – rodzaj ptaków z rodziny skowronków (Alaudidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce.

Morfologia

Długość ciała 17–22 cm, masa ciała samców 54–76, samic 44–68 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1828 roku niemiecki zoolog Friedrich Boie w artykule poświęconym uwagom na temat kilku nowym rodzajom ptaków, opublikowanym w czasopiśmie Isis von Oken. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) kalandra czarna (M. yeltoniensis).

Etymologia

Melanocorypha (Melancorypha): gr. μελαγκορυφος melankoruphos ‘niezidentyfikowany czarnogłowy ptak’, wspomniane przez Arystotelesa (prawdopodobnie pomylone przez Boie z greckim κορυδος korudos ‘dzierlatka zwyczajna’, od κορυς korus, κορυθο koruthos ‘hełm’ lub κορυθος koruthos ‘niezidentyfikowany grzebieniasty ptak’).
Corydus: gr. κορυδος korudos ‘dzierlatka zwyczajna’, od κορυς korus, κορυθο koruthos ‘hełm’.
Saxilauda: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Saxicola różnych autorów (kląskawka) oraz Alauda Linnaeus, 1758 (skowronek). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Le „Tracal” z Levaillant = Alauda yeltoniensis (= Alauda yeltoniensis J.R. Forster, 1768).
Londra: hiszp. alondra ‘skowronek’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Alauda calandra Linnaeus, 1766.
Corydon: gr. κορυδων korudōn, κορυδωνος korudōnos ‘skowronek’, od κορυς korus, κορυθο koruthos ‘hełm’.
Calandrina: rodzaj Calandra Lesson, 1837 (skowronek); łac. przyrostek zdrabniający -ina. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Melanocorypha torquata Blyth, 1847 (= Alauda bimaculata Ménétriés, 1832).
Pallasia: Peter Simon Pallas (1741–1811), niemiecki przyrodnik, odkrywca. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Alauda mongolica Pallas, 1776.
Nigrilauda: łac. niger ‘czarny’; alauda ‘skowronek’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Alauda tatarica Pallas, 1773 (= Alauda yeltoniensis J.R. Forster, 1768).
Pterocorys: gr. πτερον pteron ‘skrzydło’; nowołac. corys ‘skowronek’, od gr. κορυδος korudos ‘dzierlatka zwyczajna’, od κορυς korus, κορυθο koruthos ‘hełm’.
Melanocoryphoides: rodzaj Melanocorypha Boie, 1828; gr. -οιδης -oidēs ‘przypominający’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Melanocorypha maxima Gould, 1867 (= Melanocorypha maxima Blyth, 1867).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Melanocorypha bimaculata (Ménétriés, 1832) – kalandra dwuplamista
Melanocorypha calandra (Linnaeus, 1766) – kalandra szara
Melanocorypha yeltoniensis (J.R. Forster, 1768) – kalandra czarna
Melanocorypha maxima Blyth, 1867 – kalandra długodzioba
Melanocorypha mongolica (Pallas, 1776) – kalandra mongolska

Uwagi

↑ Nowa nazwa dla „Calandres” z Cuvier, 1816, uważana za Melanocorypha Boie, 1828.
↑ Nowa nazwa dla Melanocorypha Boie, 1828; młodszy homonim Corydon Lesson, 1828 (Cacatuidae).
↑ Nieuzasadniona poprawka Melanocorypha Boie, 1828.
↑ Młodszy homonim Pallasia Robineau-Desvoidy, 1830 (Diptera).
↑ Nowa nazwa dla Pallasia Homeyer, 1873.

Przypisy

1 2 F. Boie. Bemerkungen über mehrere neue Vogelgattungen. „Isis von Oken”. 21, s. kol. 322, 1828. (niem.).
↑ G.J. Billberg: Synopsis Faunae Scandinaviae. T. 1. Cz. 2: Aves. Holmiae: Ex officina typogr. Caroli Deleen, 1828, s. tab. A. (łac.).
↑ R.P. Lesson: Histoire naturelle générale et particulière des mammifères et des oiseaux décoverts depuis 1788 jusqu’a nos jours. Cz. 8: Oiseaux. Paris: P. Pourrat Frères, 1837, s. 124, seria: Compléments des Oeuvres de Buffon. (fr.).
↑ W.H. Sykes. Of the Calandra Lark. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 6 (69), s. 114, 1839. (ang.).
↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. 264. (niem.).
↑ J. Cabanis: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 1: Singvögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1850–1851, s. 123. (niem.).
↑ E. Blyth. Report of Curator, Zoological Department, for April Meeting, 1855. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 24 (3), s. 265, 1855. (ang.).
↑ A. von Homeyer. Monographische Beiträge über einige Gruppen der Lerchen (Alaudidae). „Journal für Ornithologie”. Vierte Folge. 21 (123), s. 190, 1873. (niem.).
↑ М.Н. Богданов. Птицы Кавказа. „Труды общества естествоиспытателей при Императорском Казанском университете”. 8 (4), s. 76, 1879. (ros.).
↑ L.H. Stejneger. Analecta Ornithologica. Second Series. „The Auk”. 1 (3), s. 228, 1884. (ang.).
↑ В.Л. Бианки. Дополнительныя замѣтки о палеарктическихъ жаворонкахъ (Alaudidae). „ИзвѢстiя Императорской Академiи Наукъ / Bulletin de l’Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg”. V серiя / V^e série. 23 (3), s. 222, 1905. (ros.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rassmusen (redaktorzy): Nicators, reedling & larks. IOC World Bird List: Version 14.2. [dostęp 2024-12-17]. (ang.).
↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Larks (Alaudidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Melanocorypha, DOI: 10.2173/bow.alaudi1.01 [dostęp 2024-12-17] (ang.).
↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 48. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Melanocorypha [dostęp 2024-12-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Corydus [dostęp 2024-12-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Saxilauda [dostęp 2024-12-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Londra [dostęp 2024-12-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Corydon [dostęp 2024-12-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Calandrina [dostęp 2024-12-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Pallasia [dostęp 2024-12-17] .
↑ R.B. Sharpe. A Study of the Larks of Southern Africa. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1874, s. 635, 1874. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Nigrilauda [dostęp 2024-12-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Pterocorys [dostęp 2024-12-17] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Melanocoryphoides [dostęp 2024-12-17] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Alaudidae Vigors, 1825 - skowronki - Larks (wersja: 2024-05-31). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-12-17].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[2] Nowa nazwa dla „Calandres” z Cuvier, 1816, uważana za Melanocorypha Boie, 1828.

[6] Nowa nazwa dla Melanocorypha Boie, 1828; młodszy homonim Corydon Lesson, 1828 (Cacatuidae).

[8] Nieuzasadniona poprawka Melanocorypha Boie, 1828.

[11] Młodszy homonim Pallasia Robineau-Desvoidy, 1830 (Diptera).

[14] Nowa nazwa dla Pallasia Homeyer, 1873.

[Boie-1] 1 2 F. Boie. Bemerkungen über mehrere neue Vogelgattungen. „Isis von Oken”. 21, s. kol. 322, 1828. (niem.).

[bil-3] G.J. Billberg: Synopsis Faunae Scandinaviae. T. 1. Cz. 2: Aves. Holmiae: Ex officina typogr. Caroli Deleen, 1828, s. tab. A. (łac.).

[les-4] R.P. Lesson: Histoire naturelle générale et particulière des mammifères et des oiseaux décoverts depuis 1788 jusqu’a nos jours. Cz. 8: Oiseaux. Paris: P. Pourrat Frères, 1837, s. 124, seria: Compléments des Oeuvres de Buffon. (fr.).

[syk-5] W.H. Sykes. Of the Calandra Lark. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 6 (69), s. 114, 1839. (ang.).

[glo-7] C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. 264. (niem.).

[cab-9] J. Cabanis: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 1: Singvögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1850–1851, s. 123. (niem.).

[bly-10] E. Blyth. Report of Curator, Zoological Department, for April Meeting, 1855. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 24 (3), s. 265, 1855. (ang.).

[hom-12] A. von Homeyer. Monographische Beiträge über einige Gruppen der Lerchen (Alaudidae). „Journal für Ornithologie”. Vierte Folge. 21 (123), s. 190, 1873. (niem.).

[bog-13] М.Н. Богданов. Птицы Кавказа. „Труды общества естествоиспытателей при Императорском Казанском университете”. 8 (4), s. 76, 1879. (ros.).

[ste-15] L.H. Stejneger. Analecta Ornithologica. Second Series. „The Auk”. 1 (3), s. 228, 1884. (ang.).

[bia-16] В.Л. Бианки. Дополнительныя замѣтки о палеарктическихъ жаворонкахъ (Alaudidae). „ИзвѢстiя Императорской Академiи Наукъ / Bulletin de l’Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg”. V серiя / V^e série. 23 (3), s. 222, 1905. (ros.).

[Gill&Donsker-17] F. Gill, D. Donsker & P. Rassmusen (redaktorzy): Nicators, reedling & larks. IOC World Bird List: Version 14.2. [dostęp 2024-12-17]. (ang.).

[botw-18] D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Larks (Alaudidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Melanocorypha, DOI: 10.2173/bow.alaudi1.01 [dostęp 2024-12-17] (ang.).

[gray-19] G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 48. (ang.).

[20] The Key to Scientific Names ↓, Melanocorypha [dostęp 2024-12-17] .

[21] The Key to Scientific Names ↓, Corydus [dostęp 2024-12-17] .

[22] The Key to Scientific Names ↓, Saxilauda [dostęp 2024-12-17] .

[23] The Key to Scientific Names ↓, Londra [dostęp 2024-12-17] .

[24] The Key to Scientific Names ↓, Corydon [dostęp 2024-12-17] .

[25] The Key to Scientific Names ↓, Calandrina [dostęp 2024-12-17] .

[26] The Key to Scientific Names ↓, Pallasia [dostęp 2024-12-17] .

[sha-27] R.B. Sharpe. A Study of the Larks of Southern Africa. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1874, s. 635, 1874. (ang.).

[28] The Key to Scientific Names ↓, Nigrilauda [dostęp 2024-12-17] .

[29] The Key to Scientific Names ↓, Pterocorys [dostęp 2024-12-17] .

[30] The Key to Scientific Names ↓, Melanocoryphoides [dostęp 2024-12-17] .

[Mielczarek&Kuziemko-31] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Alaudidae Vigors, 1825 - skowronki - Larks (wersja: 2024-05-31). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-12-17].