Kalandra dwuplamista

Kalandra dwuplamista
Melanocorypha bimaculata
(Ménétries, 1832)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

skowronki

Rodzaj

Melanocorypha

Gatunek

kalandra dwuplamista

Synonimy
  • Alauda bimaculata Ménétriés, 1832
  • Melanocorypha intercedens C.L. Brehm, 1845
  • Melanocorypha torquata Blyth, 1847
  • Melanocorypha rufescens C.L. Brehm, 1855
  • Melanocorypha bimaculata meinertzhageni Wolters, 1953
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     występuje przez cały rok

     zimowiska

Kalandra dwuplamista (Melanocorypha bimaculata) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae). Zamieszkuje Bliski Wschód i Azję Środkową, zimuje na południe od zasięgu letniego. W 2022 roku po raz pierwszy stwierdzony w Polsce. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Jest to gatunek monotypowy. Opisano podgatunki rufescens (Azja Mniejsza) i torquata (wschodni Iran i Afganistan), ale nie są one obecnie uznawane jako zbyt mało odróżniające się od reszty populacji.

Morfologia

Długość ciała 16–18 cm. Upierzenie brązowoszare, jaśniejszy brzuch z ciemną plamą na piersi; masywny dziób. Z wyglądu przypomina kalandrę szarą.

Zasięg występowania

W sezonie lęgowym występuje od zachodnio-środkowej Turcji na wschód do Armenii, południowego Azerbejdżanu oraz zachodniego i południowego Iranu, ponadto na wschód od Morza Kaspijskiego do południowo-wschodniego Kazachstanu, Kirgistanu, północno-wschodniego Iranu i północnego Afganistanu; izolowane populacje w Libanie, północnym Izraelu, południowej Syrii i północnym Iraku. Zimuje w północno-wschodniej Afryce, północnej części Półwyspu Arabskiego oraz w południowej części Azji Środkowej i dalej na południowy wschód do północno-zachodnich Indii.

W Polsce po raz pierwszy zaobserwowano go 10 lutego 2022 roku w Przychojcu w woj. podkarpackim; Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego zaakceptowała to stwierdzenie i wciągnęła kalandrę dwuplamistą na Listę awifauny krajowej.

Biotop

Zamieszkuje suche, kamieniste półpustynne równiny oraz stoki gór (spotykany także na polach, zwykle na większej wysokości).

Rozród

Jajo z kolekcji muzealnej

Sezon lęgowy trwa od końca marca/początku kwietnia do połowy sierpnia. Czasami w sezonie wyprowadza drugi lęg. Gniazdo jest umieszczone w zagłębieniu w ziemi, zwykle osłonięte kępą roślinności lub niewielkim krzewem. Stanowi je luźno zbudowana miseczka z trawy i korzonków, z drobniejszego materiału wewnątrz niż na zewnątrz, a w zewnętrznych ściankach mogą się znajdować kawałki papieru, szmat czy nawet zaschniętego łajna. Budową gniazda zajmuje się wyłącznie samica. W zniesieniu 3–6 jaj, zwykle 4 lub 5. Wysiaduje tylko samica, a okres inkubacji podawany jest różnie – 12–13 lub 14–15 dni. Młode opuszczają gniazdo po 9–12 dniach, ale zdolność do lotu uzyskują w wieku około 15–16 dni; rodzice karmią je do około 30 dni od wyklucia.

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kalandrę dwuplamistą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Turcji i krajów Kaukazu Południowego z 2021 roku, mieści się w przedziale 13,3–26,8 milionów dorosłych osobników. Trend liczebności populacji nie jest znany.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Melanocorypha bimaculata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 Bimaculated Lark (Melanocorypha bimaculata). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-18)]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 D. Lepage, Bimaculated Lark Melanocorypha bimaculata, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  4. 1 2 3 BirdLife International, Melanocorypha bimaculata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  5. ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Alaudidae Vigors, 1825 - skowronki - Larks (wersja: 2025-09-28). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-05-31].
  6. ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  7. ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
  8. 1 2 3 4 Lars Svensson, Przewodnik Collinsa. Ptaki, Bielsko-Biała: MULTICO, 2021, s. 254, ISBN 978-83-7763-530-8 (pol.).
  9. ↑ wynik wyszukiwania: kalandra dwuplamista. [w:] Clanga.com [on-line]. [dostęp 2023-02-06]. (pol.).
  10. ↑ Orzeczenia wydane w roku 2022. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej PTZool. [dostęp 2023-02-06].
  11. ↑ Lista awifauny krajowej. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 31.12.2022. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej PTZool. [dostęp 2023-02-06].
  12. ↑ P. Alström: Bimaculated Lark (Melanocorypha bimaculata), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2023-02-06]. (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji

Linki zewnętrzne