Kalendarium Bronowic

Bronowice – wieś w 1508 w powiecie radomskim, w roku 1624–34 na skutek zmiany koryta Wisły Bronowice i Łęka przeniesione z powiatu lubelskiego do powiatu radomskiego w roku 1787 powiat lubelski (Spis I 167), 1827 powiat kozienicki (Tabela I 42). 1470–80 parafia Jaroszyn (obecnie Góra Puławska) (Długosz L.b. t.II s.564). - położona 4 km na NW od Puław, na lewym brzegu Wisły. ok. 87 km na NE od klasztoru, 31 km na NE od Braciejowic.

Nazwy patronimiczne wsi

W roku 1457 „Brunowycze”, 1462 „Bronowice”, 1470–80„ Bronowicze”, 1508, 1529 „Bronowycze”, 1510, 1531 „Bronowicze”, 1532 „Bronowÿcze”, 1563 „Bronyowice”, 1569 „Bronÿowicze”, 1576 „Broniowicze”, 1662 „Broniowice”, 1787 „Broniewice”, 1827 „Bronowiec”.

Kalendarium własności obciążenia i przywileje ekonomiczne

Wieś była własnością szlachecką. Wieś rodowa Broniowskich.

• 1457 – dziedzicem był Marcin Michowski oraz bracia Jan i Wojciech .
• 1462 – Marcin z Bronowic .
• 1470–80 – dziedzic Warsz Michowski herbu Rawa, 5 łanów kmiecych, folwarku (Długosz L.B. II 564. III 247).
• 1508 – Andrzej z Bronowic, diedzic Łąki i Pachnowoli .
• 1510, 1526 – pobór z 4 łanów, od 1 zagrodnika i z karczmy z 1/2 łana .
• 1531 – bracia Jan, Stanisław i Andrzej Broniowscy, stają się nowymi właścicielami Pachnowoli i Bronowic.
• 1531 – pobór z 5 łanów, karczmy z 3 kwartami roli oraz młyna o 2 kołach.
• 1563 – pobór z 6 łanów.
• 1569 – Jan, Jacek, Jerzy i Bartosz z Bronowic dają pobór z 6,25 łanów oraz od 1 zagrodnika.
• 1576 – Jacek Broniowski z bratem dają pobór z 5,25 łanów, od 1 zagrodnika z rolą i z młyna o 1 kole.
• 1577 – Grzegorz Broniowski daje pobór z 6,25 łanów, od 1 zagrodnika z rolą oraz z młyna o 1 kole (.
• 1662 – pogłówne od zarządcy Adama Ciesickiego z żoną, 102 osób czeladzi dworskiej i mieszkańców wsi oraz od mieszkającego we wsi Piotra Majowskiego z żoną i trójką dzieci.
• 1787 – wieś liczyła 242 mieszkańców, w tym 10 Żydów (Spis I 445. II 167).
• 1827 – we wsi było 37 domów i 313 mieszkańców (Tabela I 42).

Powinności dziesięcinne wsi

Dziesięciny należą do klasztoru świętokrzyskiego i plebana Oleksowa, przejściowo do plebana Jaroszyna(Góra Puławska}.

• 1470–80 – dziesięcina snopowa i konopna wartości do 3 grzywien lub do 4 grzywien dowożą klasztorowi świętokrzyskiemu, z folwarku zaś dziesięcina snopowa wartości do 2 grzywien pobiera pleban Oleksowa (Długosz L.B. III 247. II 564).
• 1529 – dziesięcina snopowa wartości 4 grzywny należy do stołu konwentu świętokrzyskiego, z folwarku dziesięcinę snopową wart. 1,5 grzywny pobiera co drugi rok pleban Oleksowa.
• 1548 – Mikołaj Broniowski pozwany przez klasztor świętokrzyski o dziesięciny z Bronowic i Łęki.
• 1624 – Krzysztof Firlej dziedzic Bronowic i Łęki przegrywa proces z klasztorem świętokrzyskim o dziesięciny z tych wsi.
• 1627 – tenże płaci klasztorowi 300 zł odszkodowania za zabierane od 10 lat dziesięciny z Bronowic i Łęki odtąd zakonnicy świętokrzyscy mają taksować dziesięciny z obu wsi i przyjmować od dziedzica gotówkę. Razem ze swoimi synami Aleksandrem i Remigiuszem Firlejami Broniowskimi z Dąbrowicy, Krzysztof Firlej zobowiązał się pod karą płacić klasztorowi za dziesięciny z Bronowic i Łęki 90 zł corocznie na ś. Marcina [11 XI] za pokwitowaniem przeora.
• 1634, 1638, 1641, 1643 – spory o dziesięciny z obu wsi.
• 1644 – Aleksander Broniowski w imieniu swoim i brata daje klasztorowi 1500 zł tytułem rekompensaty za zatrzymane dziesięcin i zobowiązuje się dożywotnio dostarczać do → Boisk corocznie na ś. Marcina 300 zł za dziesięciny z ról folwarcznych a także od poddanych w Łęce oraz z należących do stołu brata ról poddanych w Bronowicach.
• 1645 – po śmierci Aleksandra jego brat, Remigiusz Broniowski, potwierdza ten układ.
• 1647 – Bronowice i Łękę kupuje Stanisław Witkowski, kasztelan sandomierski, starosta lubelski i zwoleński, który w 1650 r. zaakceptuje powyższy układ.
• 1652 – Stanisław Witkowski płaci konwentowi świętokrzyskiemu za dziesięciny z Bronowic i Łęki 300 zł.
• 1655 – tenże z powodu zniszczeń spowodowanych wylewem Wisły obniża tę sumę do 240 zł.
• 1661 – zmarł Stefan Chomentowski, dzierżawca Bronowic i Łęki, który był winny zakonnikom święt. należność za dziesięciny z 12 lat. Dług ten w 1665 r. zwrócił bratu Stefana, Stanisław Chomentowski i jego synowie Stefan i Jakub.
• 1683 – dziedzic Aleksander Polanowski, stolnik koronny, zgadza się płacić klasztorowi za dziesięciny z Bronowic i Łęki 200 zł rocznie.
• 1688 – proces klasztoru z synowcem Aleksandra, Michałem Polanowskim. chorążym czernichowskim, który przestał wypłacać należną klasztorowi sumę za dziesięciny z obu wsi.
• 1693 – Michał Polanowski każe związać poddanego klasztoru z Boisk, wysłanego w celu policzenia kop zboża w Bronowicach i Łęce.
• 1712 – Kazimierz Łubieński biskup krakowski ekskomunikuje Michała Polanowskiego, ten spłaca rachunki wobec klasztoru.
• 1710-1 – procesy o dziesięciny z tych wsi przed sądami świeckimi i duchownymi,
• 1718 – Michał Polanowski reguluje należności wobec kl. oraz pozwala mu pobierać dziesięcinę snopową w Bronowicach i Łęce.
• 1762 – dziesięciny z ról kmiecych włączonych do folwarku w Bronowicach pobiera pleban Jaroszyna.
• 1817 – pleban Oleksowa uzyskuje dziesięciny dworską i wiejską w Bronowicach.
• 1819 – do stołu konwentu świętokrzyskiego należy 100 zł dziesięciny pieniężna z Bronowic.

Badania archeologiczne

Osadnictwo z okresu XI-XIII w. stwierdzone w trakcie badań pod nazwą „Archeologiczne Zdjęcie Polski”.

Przypisy

Bibliografia

• M.M. Kamińska M.M., Nazwy miejscowe dawnego województwa sandomierskiego, Wrocław 1964–1965 , (skrót: Kam.).
• K.K. Rymut K.K. (red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia - pochodzenie - zmiany, t. I, A-B; t. II, C-D, Kraków 1996–1997 , (skrót: NMP).
• Acta terrestia Lublinensia, rps w Archiwum Państwowym w Lublinie. , (skrót: ZL).
• Archiwum Główne Akt Dawnych w W.; jeśli nie zaznaczono inaczej, cyfra arabska oznacza numer dokumentu ze zbioru dokumentów pergaminowych., Warszawa: Archiwa Państwowe , (skrót: AG).
• Rejestry dziesięcin, czynszów i wyderkafów, powinności poddanych i poborów z dóbr i dochodów konwentu świętokrzyskiego z lat 1650-1689, AG, nabytki Oddziału I, nr 936., Archiwum Główne , (skrót: AG nab.).
• A.A. Pawiński A.A., Polska XVI w. pod względem geograficzno-statystycznym. Małopolska, t. III-IV, „Źródła dziejowe”, 14-15, Warszawa 1886 , (skrót: Paw.).
• Archiwum Skarbu Koronnego, dział w AG., Archiwa Państwowe , (skrót: ASK).
• Lustracja województwa sandomierskiego 1564-1565, W.W. Ochmański (wyd.), Wrocław 1963 , (skrót: LS).
• Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (tzw. Liber retaxationum), Z.Z. Leszczyńska-Skrętowa (wyd.), 1968 , (skrót: LR).
• J.J. Gacki J.J., Benedyktyński klasztor na Łysej Górze .
• A.A. Boniecki A.A., Herbarz Polski, t. II, III, XIII, Warszawa 1900–1909 .
• J.J. Gacki J.J., Klasztor świętokrzyski księży benedyktynów na Łysej Górze, cz. 
• J.J. Wiśniewski J.J., Dekanat kozienicki, Radom 1913 , (skrót: Wiś.Koz.).
• Akta Okupacji klasztoru świętokrzyskiego, 1819 r., ZDP rps 1456. , (skrót: AOkup.).
• AndrzejA. Rozwałka AndrzejA., Sieć osadnicza w archidiakonacie lubelskim w średniowieczu, Lublin: Wydział Humanistyczny UMCS, 1999 (Studium archeologiczno-historyczne; Rozprawy habilitacyjne, 98) . typ?
• K.K. Rymut K.K., Patronimiczne nazwy miejscowe w Małopolsce, Wrocław 1971 .