Kanczyl

Kanczyl
Tragulus
Brisson, 1762
Ilustracja
Kanczyl jawajski (T. javanicus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

parzystokopytne

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Tragulina

Rodzina

kanczylowate

Rodzaj

Tragulus

Typ nomenklatoryczny

Cervus javanicus Osbeck, 1765

Synonimy
Gatunki

6 gatunków – zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania
Azja Południowo-Wschodnia -
obszar występowania kanczyli z rodzaju Tragulus

Kanczyl (Tragulus) – rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny kanczylowatych (Tragulidae). Wobec zwierząt z tego rodzaju potocznie jest używana nazwa „myszojeleń”, która jest dosłownym tłumaczeniem angielskiej nazwy zwyczajowej mouse-deer.

Rozmieszczenie geograficzne

Występują w Azji Południowo-Wschodniej.

Charakterystyka

Długość ciała 37–68 cm, ogona 4–9 cm; masa ciała 1,5–4,5 kg. Charakteryzują się budową ciała delikatniejszą od wodnokanczyla afrykańskiego, cienkimi kończynami i małymi racicami.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1762 roku francuski zoolog Mathurin Jacques Brisson w publikacji swojego autorstwa dotyczącej systematyki ssaków. Brisson w swoim pierwotnym opisie nie wymienił żadnego gatunku, w ramach późniejszego oznaczenia w 1998 roku Międzynarodowa Komisja Nomenklatury Zoologicznej na gatunek typowy wyznaczyła kanczyla jawajskiego (T. javanicus).

Etymologia

  • Tragulus: łac. tragus „koza”, od gr. τραγος tragos ‘koza’; przyrostek zdrabniający -ulus.
  • Lagonebrax (Lagonobrax): gr. λαγως lagōs ‘zając; νεβραξ nebrax ‘młody jeleń, jelonek’. Gatunek typowy: Gloger wymienił dwa gatunki – Moschus meminna Erxleben, 1777 i Moschus javanicus J.F. Gmelin, 1788 (= Cervus javanicus Osbeck, 1765) – nie wyznaczając gatunku typowego.
  • Napu: rodzima, malajska nazwa dla kanczyla zaadaptowana przez Frédérica Cuviera. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Moschus Napu F. Cuvier, 1822.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
Tragulus versicolor O. Thomas, 1910 kanczyl srebrnogrzbiety gatunek monotypowy endemit Wietnamu (jeśli nadal istnieje, prawdopodobnie Wietnam oraz ewentualnie sąsiadująca Kambodża i Laos; granice zasięgu nieznane); zakres wysokości: 0–500 m n.p.m. DC: około 40 cm
DO: około 5 cm
MC: około 1,7 kg
 DD 
Tragulus kanchil (Raffles, 1821) kanczyl orientalny 16 podgatunków kontynentalna Azja Południowo-Wschodnia (południowa Mjanma, Tajlandia, Laos, Wietnam, Kambodża i Półwysep Malajski), Sumatra, Borneo oraz wiele wysp i archipelagów; być może Chińska Republika Ludowa (południowy Junnan); zakres wysokości: do 600 m n.p.m. DC: 35–55 cm
DO: 6–9 cm
MC: 1,5–2,5 kg
 LC 
Tragulus williamsoni Kloss, 1961 kanczyl skryty gatunek monotypowy Tajlandia i południowa Chińska Republika Ludowa (południowy Junnan); być może Laos, Wietnam i Mjanma brak danych  DD 
Tragulus javanicus (Osbeck, 1765) kanczyl jawajski gatunek monotypowy endemit Indonezji: Jawa; niepotwierdzony na Bali; zakres wysokości: 0–1600 m n.p.m. DC: 50–55 cm
DO: 4–6 cm
MC: 1,7–2,1 kg
 DD 
Tragulus napu (F. Cuvier, 1822) kanczyl okazały 7 podgatunków południowa Mjanma, Półwysep Malajski, Singapur, Sumatra, Borneo oraz wiele wysp i archipelagów na morzu; zakres wysokości: 0–1100 m n.p.m. DC: 42–68 cm
DO: około 8,5 cm
MC: 3,5–4,5 kg
 LC 
Tragulus nigricans O. Thomas, 1892 kanczyl ciemny gatunek monotypowy endemit Filipin: region Palawanu (Balabac, Ramos i Bugsuk); introdukowany na Calauit i Palawan DC: 40–47 cm
DO: 6,8–8,5 cm
MC: brak danych
 EN 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  EN  – gatunek zagrożony,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.