Kasza – jadalne nasionazbóż lub zbóż rzekomych, często w postaci lekko rozdrobnionej (lecz nie tak bardzo jak mąka) lub tylko pozbawionej twardej łuski. Dzięki wysokiej zawartości skrobi mają wysoką wartość odżywczą.
Kasze otrzymane z ziarna, które zostało jedynie obłuszczone i ewentualnie wypolerowane, zachowujące w przybliżeniu jego kształt, nazywane są krupami. Najwięcej białka, witamin, mikro- i makroelementów znajduje się tuż pod okrywą ziarna. Dlatego kasze z całego ziarna charakteryzują się największą zawartością tych substancji. Zawierają także więcej błonnika oraz mniej skrobi w stosunku do kasz drobnych.
Jako kasze specjalne określane są również inne produkty z ziaren, jak ziarna dęte czy preparowane płatki zbożowe.
Historia
Od wieków używane jako jeden z podstawowych składników kulinarnych na świecie. Od końca XVI wieku kasza uchodziła w kuchni polskiej za pożywienie prymitywne, którym żywili się głównie ludzie ubodzy i chorzy. W roku 1610 Szymon Syreński zanotował w Zielniku: „Ludzie starego wieku póki chleba nie używali, grysu z jęczmienia otłuszczonego, samoszy i pszenicy używali potem za znajomością chleba opuścili tę potrawę, dla chorych ją lekarzom zostawiwszy, którą potem kaszywem i kaszą nazwano”. Markiz de Beauplan w swoim opisie wschodnich połaci Małopolski wśród potraw prostego ruskiego ludu wyliczył pierogi, placki z gryki, kapustę podawaną ze słoniną, groch, kluski oraz kasze. W roku 1682 Stanisław Czerniecki w dziele Compendium ferculorum wymienił m.in. przepis na „kaszę pieczoną” czyli ryż ugotowany na mleku lub słodkiej śmietanie zapieczony w piekarniku z dodatkiem masła, jajek, rodzynek i cynamonu. Znalazł się tam też. m.in. przepis na polewkę migdałową podawaną z ryżem. Na pograniczu polsko-ruskim jadano „kaszę (krupy) jęczmienną, owsianą i orkiszową, hreczanej raczej nie jadano”
Aż do Bogu, aż do Sanu
leży, czarna wyorana
Ruś czerwona, Ruś hreczna
↑1.7.1. Otrzymywanie i podział kasz. W:MałgorzataKonarzewska:Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik do nauki zawodu kucharz w technikum i szkole policealnej.Wyd.2011.T.2.REA s.j.,s.51. ISBN978-83-7141-980-5. Cytat: W zależności od stopnia przerobu i wielkości ziaren otrzymuje się: / kasze krupy, zachowujące w przybliżeniu kształt ziarna, są tylko obłuszczone i ewentualnie polerowane (...).
123Jadwiga Celczyńska:„Potrawy z mąki, kasz i suchych nasion strączkowych”, podrozdział „Potrawy z kasz”: „Wartość odżywcza kasz”. W:praca zbiorowa (koordynator: Maria Szczygłowa):Dobra kuchnia: żywienie w rodzinie.Wyd.V.Warszawa:Wydawnictwo „Watra”,1976,s.300.
↑Rodzaje kasz.[w:] Lubię kaszę [on-line].Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych.[dostęp 2016-07-07].[zarchiwizowane z tego adresu(2018-11-11)]. [martwylink]ŹRÓDŁO DO WYMIANY – ZARCHIWIZOWANA WERSJA NIE JEST W PEŁNI FUNKCJONALNA I NIE DA SIĘ ZA JEJ POMOCĄ ZWERYFIKOWAĆ PODANYCH INFORMACJI
