Klasztor w Podhorze

Klasztor Przemienienia Pańskiego w Podhorze
Святопреображенський василіянський монастир
Zabytek: nr rej. 61-250-0009
Ilustracja
Klasztor Przemienienia Pańskiego w Podhorze, 2009
Państwo

 Ukraina

Obwód

 tarnopolski

Miejscowość

Pidhora

Kościół

greckokatolicki

Położenie na mapie hromady Trembowla
Mapa konturowa hromady Trembowla, w centrum znajduje się punkt z opisem „Klasztor Przemienienia Pańskiego w Podhorze”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Klasztor Przemienienia Pańskiego w Podhorze”
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa konturowa obwodu tarnopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Klasztor Przemienienia Pańskiego w Podhorze”
Położenie na mapie rejonu tarnopolskiego
Mapa konturowa rejonu tarnopolskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Klasztor Przemienienia Pańskiego w Podhorze”
49°16′50″N 25°41′26″E/49,280556 25,690556
Multimedia w Wikimedia Commons

Klasztor Przemienienia Pańskiego w Podhorze (ukr. Святопреображенський василіянський монастир) – kompleks budynków religijnych, mieszkalnych i gospodarczych, w których mieszkali członkowie Zakonu Bazylianów Świętego Jozafata. Klasztor położony jest na wysokim brzegu rzeki Seret, w pobliżu wsi Pidhora w obwodzie tarnopolskim.

Historia i opis

Pierwsza udokumentowana wzmianka o klasztorze pochodzi z 1650 r. Jednak list króla Jana II Kazimierza Wazy z 1663 r. określa go jako „stary”, co wskazuje na znacznie wcześniejsze pochodzenie. Początkowo klasztor był drewniany i mniejszy od obecnego, ufortyfikowany ziemnymi wałami i otoczony palisadą. W połowie XVII w. na jego miejscu wzniesiono kamienne budynki.

W skład kompleksu klasztornego wchodzą:

Na początku XVIII w. ośrodek ten był jednym z najważniejszych centrów monastycznych na obszarze Podola i późniejszej Galicji, który administrował także klasztorami w Zbarażu i Zwiniaczu (obecnie rejon czortkowski).

Rola edukacyjna i kulturalna

W klasztorze funkcjonowała szkoła dla młodych mnichów, w której prowadzono kursy teologiczne i filozoficzne, a także znajdowała się bogata biblioteka. Północno-wschodnia wieża służyła nie tylko jako wieża strażnicza i alarmowa, ale była również wykorzystywana jako obserwatorium astronomiczne. Z tym klasztorem związana jest historia powstania czczonej Ikony Matki Bożej Trembowelskiej.

Upadek i odbudowa

W 1789 r. władze austriackie zamknęły klasztor. Cerkwi nadano status parafialny, a księgozbiór biblioteczny przekazano Uniwersytetowi Lwowskiemu i klasztorowi w Buczaczu.

W czasie I wojny światowej obiekty i budynki obronne poniosły znaczne szkody, w szczególności część murów została wysadzona w powietrze przez wojska rosyjskie.

Po ogłoszeniu niepodległości Ukrainy, wierni z wiosek Zielona (rejon czortkowski) i Pidhora (rejon tarnopolski) odbudowali cerkiew klasztorną, w której obecnie odbywają się nabożeństwa. Budynek klasztornych cel pozostał jednak w ruinie. W kompleksie zachowały się pozostałości muru obronnego, bramy wjazdowej i wież, wśród których najlepiej zachowana jest wieża wschodnia z nienaruszonym oryginalnym cylindrycznym sklepieniem.

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Zabytków Nieruchomych Ukrainy.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Бойко В., Городинський Л.: Підгорянський (Угорницький) Святоспаський Василіянський монастир. W: Тернопільський енциклопедичний словник. редкол.: Г. Яворський та ін.. T. 3: П—Я. Тернопіль : Видавничо-поліграфічний комбінат «Збруч», 2008, s. 81–82. ISBN 978-966-528-279-2. (ukr.)
  3. 1 2 3 Wołodymyr Moroz: Gdzie żyli mnisi-astronomowie. 20 chwylyn Tarnopol, 2009-02-11.
  4. 1 2 3 Iryna Kowalenko: Pidhora: obronny klasztor i obserwatorium astronomiczne. Zaxid.net, 2024-08-13.
  5. ↑ Mykoła Szot: Zachować dla historii. Uriadowyj Kurier, 2023-07-05.