Kleinia

*Kleinia*
	; Kleinia neriifolia
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Rodzaj	Kleinia
	Nazwa systematyczna
	Kleinia P. Miller; Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
	Typ nomenklatoryczny
	non designatus
Synonimy
	Notonia DC.; Notoniopsis B. Nord.;
	Notonia DC.; Notoniopsis B. Nord.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kleinia – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje ok. 50–58 gatunków. Występują one na Wyspach Kanaryjskich (K. neriifolia) i w Maroku (K. anteuphorbium), w Afryce Subsaharyjskiej i Madagaskarze, na Półwyspie Arabskim, w południowych Indiach i Sri Lance.

Niektóre gatunki są uprawiane jako ozdobne sukulenty z czerwonymi, żółtymi i białymi kwiatami. Popularny w uprawie jest zwłaszcza gatunek Kleinia neriifolia, pochodzący z Wysp Kanaryjskich, wyrastający w formie drzewka o pseudodychotomicznych rozgałęzieniach.

Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia gdańskiego naukowca – Jacoba Theodora Kleina.

Morfologia

Pokrój: Sukulenty zielne i zdrewniałe. Pędy często sine.
Liście: Skrętoległe, rozmieszczone wzdłuż łodygi. U niektórych gatunków zredukowane całkowicie lub do łusek. U reszty liście siedzące lub krótkoogonkowe o blaszce całobrzegiej do wcinanoklapowanej.
Kwiaty: Zebrane w koszyczki wyrastające pojedynczo lub skupione po kilka lub wiele w baldachogroniaste kwiatostany złożone. Listki okrywy w pojedynczym szeregu. Dno kwiatostanowe płaskie, bez łuszczynek. Kwiaty w koszyczku niezróżnicowane. Korona rurkowata, stopniowo rozszerzająca się ku górze, barwy białej, żółtej, zielonkawej, czerwonej lub fioletowej. Słupek z szyjką zakończoną znamieniem i oddzielonymi od niego owłosionymi przydatkami.
Owoce: Niełupki podługowate, nagie, żeberkowane, z bardzo licznymi, trwałymi ośćmi puchu kielichowego.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj z podplemienia Senecioninae, z plemienia Senecioneae i podrodziny Asteroideae w obrębie rodziny astrowatych (Asteraceae).

W przeszłości rośliny z tego rodzaju włączano do rodzaju starzec Senecio. Badania nad relacjami filogenetycznymi wskazują, że prawdopodobnie tu z kolei należałoby włączyć rodzaje Gynura i Solanecio.

Wykaz gatunków

Kleinia abyssinica (A.Rich.) A.Berger
Kleinia amaniensis A.Berger
Kleinia anteuphorbium (L.) DC.
Kleinia articulata (L.f.) Haw.
Kleinia barbertonica (Klatt) Burtt Davy
Kleinia breviscapa DC.
Kleinia butleri Lavranos & T.A.McCoy
Kleinia caespitosa Thulin
Kleinia cephalophora Compton
Kleinia chimanimaniensis van Jaarsv.
Kleinia cliffordiana (Hutch.) C.D.Adams
Kleinia curvata Thulin
Kleinia deflersii (O.Schwartz) P.Halliday
Kleinia descoingsii C.Jeffrey
Kleinia dolichocoma C.Jeffrey
Kleinia fulgens Hook.f.
Kleinia galpinii A.Berger
Kleinia gracilis Thulin
Kleinia grandiflora (Wall. ex DC.) N.Rani
Kleinia grantii Hook.f.
Kleinia gregorii (S.Moore) C.Jeffrey
Kleinia implexa (P.R.O.Bally) C.Jeffrey
Kleinia isabellae Dioli & Mesfin
Kleinia kleinioides (Sch.Bip.) M.Taylor
Kleinia lauschsii Lavranos & T.A.McCoy
Kleinia leptophylla C.Jeffrey
Kleinia longiflora DC.
Kleinia lunulata (Chiov.) Thulin
Kleinia madagascariensis (Humbert) P.Halliday
Kleinia mccoyi L.E.Newton
Kleinia mweroensis (Baker) C.Jeffrey
Kleinia negrii Cufod.
Kleinia neriifolia Haw.
Kleinia nogalensis (Chiov.) Thulin
Kleinia odora (Forssk.) DC.
Kleinia ogadensis Thulin
Kleinia oligondonta C.Jeffrey
Kleinia patriciae C.Jeffrey
Kleinia pendula DC.
Kleinia petraea (R.E.Fr.) C.Jeffrey
Kleinia picticaulis (P.R.O.Bally) C.Jeffrey
Kleinia polycotoma Chiov.
Kleinia sabulosa Thulin
Kleinia saginata P.Halliday
Kleinia schwartzii L.E.Newton
Kleinia schweinfurthii (Oliv. & Hiern) A.Berger
Kleinia scottii (Balf.f.) P.Halliday
Kleinia semperviva (Forssk.) DC.
Kleinia shevaroyensis (Fyson) Uniyal
Kleinia squarrosa Cufod.
Kleinia stapeliiformis Stapf
Kleinia subrahmanianii Sunil & Naveen Kum.
Kleinia tortuosa Thulin
Kleinia triantha Chiov.
Kleinia tuberculata Thulin
Kleinia venteri van Jaarsv.
Kleinia vermicularis C.Jeffrey
Kleinia walkeri (Wight) M.R.Almeida

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-11-13] (ang.).
1 2 Kleinia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-11-13].
1 2 Genus: Kleinia Mill.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2020-11-13]. (ang.).
1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 491, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 K.K. Kubitzki K.K. (red.), The Families and Genera of Vascular Plants. Vol. VIII. Flowering Plants. Eudicots: Asterales, Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 2007, s. 231-232, ISBN 978-3-540-31050-1 .
1 2 3 Kleinia Jacq.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-11-13].
↑ P.P. Halliday P.P., The Genus Kleinia (Compositae) in North Africa and the Canary Islands, „Kew Bulletin”, 41 (2), 1986, s. 279-285, DOI: 10.2307/4102930, JSTOR: 4102930 .
↑ G., Miller, Anthony, Plants of Dhofar, the southern region of Oman: traditional, economic, and medicinal uses, Muscat: Office of the Adviser for Conservation of the Environment, Diwan of Royal Court, Sultanate of Oman, 1988, s. 110, ISBN 0-7157-0808-2 .
1 2 Bingham i inni, Kleinia Mill., [w:] Flora of Zambia [online] .
↑ Kleinia. [w:] World of Succulents [on-line]. [dostęp 2020-11-13].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-11-13] (ang.).

[ing-3] 1 2 Kleinia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-11-13].

[grin-4] 1 2 Genus: Kleinia Mill.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2020-11-13]. (ang.).

[mabb-5] 1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 491, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[kubitzki-6] 1 2 3 4 5 6 K.K. Kubitzki K.K. (red.), The Families and Genera of Vascular Plants. Vol. VIII. Flowering Plants. Eudicots: Asterales, Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 2007, s. 231-232, ISBN 978-3-540-31050-1 .

[powo-7] 1 2 3 Kleinia Jacq.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-11-13].

[8] P.P. Halliday P.P., The Genus Kleinia (Compositae) in North Africa and the Canary Islands, „Kew Bulletin”, 41 (2), 1986, s. 279-285, DOI: 10.2307/4102930, JSTOR: 4102930 .

[9] G., Miller, Anthony, Plants of Dhofar, the southern region of Oman: traditional, economic, and medicinal uses, Muscat: Office of the Adviser for Conservation of the Environment, Diwan of Royal Court, Sultanate of Oman, 1988, s. 110, ISBN 0-7157-0808-2 .

[zambia-10] 1 2 Bingham i inni, Kleinia Mill., [w:] Flora of Zambia [online] .

[11] Kleinia. [w:] World of Succulents [on-line]. [dostęp 2020-11-13].