Kolej parkowa

Ten artykuł od 2011-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Kolej parkowa – kolej wąskotorowa lub model kolei w dużej skali o charakterze typowo rekreacyjnym, funkcjonuje jako środek transportu i atrakcja w rozległych parkach miejskich lub rozrywki, czasem również w prywatnych ogrodach.

Nazewnictwo

Pojęcie "kolej parkowa" w języku polskim może określać zarówno kolej wąskotorową, jak i model kolei wybudowany w parku. Natomiast "kolej ogrodowa" obejmuje modele eksploatowane w ogrodzie, zarówno w małej skali, jak i większe, które umożliwiają już jazdę pasażerów. W języku angielskim koleje ogrodowe umożliwiające jazdę pasażerów, w odróżnieniu od mniejszych modeli budowanych w ogrodzie (ang. garden railway(inne języki)), są znane jako "koleje podwórkowe" (ang. backyard railway / railroad(inne języki)).

Wąskotorowe koleje parkowe

Wąskotorowe koleje parkowe, wówczas zwane pionierskimi, powstawały dość licznie w krajach RWPG w latach 50.-60. XX wieku i były miejscem, gdzie młodzież mogła zaznajamiać się czynnie z techniką kolejnictwa.

W Polsce wąskotorową kolej parkową posiadają do dziś:

• Bydgoszcz (Myślęcińska Kolej Parkowa – nie kursuje wskutek pożaru),
• konurbacja górnośląska (Kolej parkowa w Parku Śląskim),
• Krośnice (Krośnicka Kolejka Parkowa)
• Ostrów Wielkopolski (kolejka parkowa w Parku Kultury i Wypoczynku Piaski-Szczygliczka),
• Poznań (Kolejka Parkowa Maltanka).

Nieczynne tory kolei parkowej będącej miniaturą sieci tramwajowej w ramach miasteczka ruchu drogowego znajdują się na motodromie w Łodzi.

Koleje parkowe mają m.in. Budapeszt i Drezno, przy czym ta ostatnia o rozstawie toru zaledwie 381 mm eksploatuje m.in. parowozy będące modelami oryginalnych konstrukcji.

Miniaturowe koleje parkowe i ogrodowe

Modele kolei w dużej skali pozwalającej na jazdę pasażerów, nierzadko eksploatujące "żywe" parowozy, były popularne zwłaszcza na przełomie XIX i XX wieku w rozległych posiadłościach ziemskich. Kolej taką posiadał m.in. Walt Disney.

Obecnie największa sieć miniaturowej kolei parkowej pod nazwą Train Mountain znajduje się w stanie Oregon w USA.

W Polsce miniaturową kolej parkową posiadają m.in.:

• Cichowo (Kolejka Parkowa, Liliputbahn),
• Doktorce (park linowy),
• Kościerzyna (Muzeum Kolejnictwa),
• Ogrodzieniec (Park Kolejowy na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej),
• Tarnowskie Góry (Zabytkowa Kopalnia Srebra).

Parametry techniczne modeli kolejowych, również w skalach umożliwiających przewóz pasażerów, określają Normy Europejskich Kolei Modelowych (NEM) opracowane przez Europejskie Stowarzyszenie Modelarzy Kolejowych i Przyjaciół Kolei (MOROP) oraz normy amerykańskiego Narodowego Stowarzyszenia Kolei Modelowych (NMRA).

Przypisy