Krekole

Krekole

wieś
Kościół
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	lidzbarski
Gmina	Kiwity
Liczba ludności (2022)	251
Strefa numeracyjna	89
Kod pocztowy	11-106
Tablice rejestracyjne	NLI
SIMC	0478204
Położenie na mapie gminy Kiwity Krekole
Położenie na mapie Polski Krekole
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego Krekole
Położenie na mapie powiatu lidzbarskiego Krekole
54°09′57″N 20°45′00″E/54,165833 20,750000
Multimedia w Wikimedia Commons

Krekole (niem. Krekollen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity. Przez Krekole przebiega fragment północno-wschodniej granicy Warmii.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Krekole, po jej zniesieniu w gromadzie Rogóż. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Historia

Wieś założył w roku 1336 wójt warmiński Henryk von Luter na 53 włókach. Lokację wsi potwierdził w roku 1346 biskup warmiński Herman z Pragi. Wieś najprawdopodobniej została zniszczona w czasie wojny głodowej. Wieś zniszczona została także w czasie wojny polsko-krzyżackiej 1519–1521. W roku 1583 z 53 włók 7,5 włóki było zalesionych. W roku 1638 we wsi było dwóch sołtysów, 20 gospodarstw chłopskich i 4 zagrodników.

Szkoła parafialna była wymieniana tu w protokołach wizytacyjnych parafii od drugiej połowy XVI wieku. Po II wojnie światowej w Krekolach funkcjonowała szkoła podstawowa.

Krekole są wsią sołecką.

Kościół

Kościół pw. Świętego Krzyża i świętego Wawrzyńca konsekrował w roku 1424 biskup warmiński Franciszek Kuhschmalz. Został on zniszczony ok. 1520, odbudowany kościół ponownie był konsekrowany w roku 1582 przez biskupa warmińskiego Marcina Kromera. Masywna wieża zachodnia nakryta jest dwuspadowym dachem, wschodni schodkowy szczyt jest rozbudowany. Nawa nakryta sklepieniem zwierciadlanym, wystój wnętrza barokowo-rokokowy.

Demografia

W roku 1783 we wsi było 50 domów.

Liczba mieszkańców kształtowała się następująco: w roku 1818 – 328 osób, w 1939 – 627, w 1998 – 320 osób.

Inne

Od 2004 roku w Krekolach działa Stowarzyszenie Łańcuch Wzajemności (dawniej Stowarzyszenie Wspierające Rozwój Wsi), które przyjęło na siebie zadania związane ze wspieraniem rozwoju wsi polskiej, rozwiązywaniem jej problemów i niesieniem pomocy środowisku wiejskiemu.

Przypisy

Bibliografia

• Tadeusz Chrzanowski, Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn, 1978. (str. 73-75)
• Jan Chłosta, Słownik Warmii, Wydawnictwo LITTERA, Olsztyn, 2002, ISBN 83-914158-5-6 (str. 187-188 – opis wsi)