Kryptonit

Kryptonite
Green Death
ilustracja
Pierwsze wystąpienie

Superman vol. 1 #61 (1949)

Dane biograficzne
Pochodzenie

planeta Krypton

Inne informacje
Specjalność

promieniotwórczy minerał

Kryptonit (ang. Kryptonite) – fikcyjny pierwiastek z komiksów z udziałem Supermana, które wydawane są przez DC Comics. Pierwszy raz pojawił się w 1945 roku w słuchowisku radiowym The Adventures of Superman. W komiksie pojawił się dopiero wraz z wydaniem Superman vol. 1 #61 (1949). Jego nazwa pochodzi od nazwy fikcyjnej planety Krypton, z którego pochodzi, a ta zaś została zaczerpnięta od kryptonu (Kr) – pierwiastka chemicznego, z grupy helowców w układzie okresowym.

Kryptonit to pozaziemski promieniotwórczy pierwiastek z planety Krypton, którego działanie jest piętą achillesową Supermana i innych Kryptonian. Kryptonit ukazywany był w najróżniejszych formach i kolorach (każdy rodzaj wywoływał odmienny efekt). W 1971 roku, redaktor serii Superman, Julius Schwartz usunął motyw kryptonitu z kanonu. Został przywrócony dopiero wraz z wydaniem w 1986 roku mini-serii Man of Steel. Słowo kryptonit przeszło do języka angielskiego jako kolokwialne określenie czyjejś słabości.

Motyw Kryptonitu pojawiał się również we wszelkiego rodzaju adaptacjach komiksów o przygodach Supermana, stając się nieodzownym elementem jego franczyzy.

Opis

Kryptonit został opisany w Action Comics vol. 1 #291 (1962) jako „jedyną rzecz we wszechświecie, jakiej powinien obawiać się Człowiek ze stali”, gdyż emituje on promieniowanie, które może być śmiertelne dla Supermana i innych przybyszów z planety Krypton. Powstał na rodzimej planecie Supermana o nazwie Krypton, w wyniku reakcji łańcuchowej w jądrze planety. Wraz z wydobywaniem się na powierzchnię tego pierwiastka, jego radioaktywne promieniowanie zaczęło zabijać miliony Kryptonian. Eksplozja planety Krypton spowodowała rozsianie się Kryptonitu po wszechświecie, a jego fragmenty znalazły się również na Ziemi jako meteoryty. Stały się one główną bronią różnych złoczyńców w walce z Supermanem. Z kryptonitu korzystali m.in. Lex Luthor, cyborg Metallo, a nawet Batman

Rodzaje kryptonitu

KolorUwagi
Zielonynajczęściej spotykana odmiana, która tradycyjnie pojawiała się w komiksach ze złotej ery komiksu (1938-1954) i srebrnej ery komiksu (1956-1969). Zetknięcie się z nim może być śmiertelne dla Kryptonian (zwłaszcza jeśli w porę nie zostanie usunięty z ich bliskiej odległości). Jego działaniu towarzyszy utrata nadludzkich mocy. Nawet niewielki odłamek może powalić Kryptonian. W niektórych historiach Superman niszczył kryptonit swoim wzrokiem emitującym promieniowanie cieplne, jednak w przypadku dużej ilości skał kryptonitowych było to niemożliwe. Bizarro natomiast czerpie swoją nadludzką moc właśnie z zielonego kryptonitu.
CzerwonyChoć jego działanie nie jest śmiertelne, czerwony kryptonit powoduje chwilowe obezwładnienie kryptonian (trwające zwykle dobę). W historiach komiksowych z okresu Srebrnej Ery Komiksu jego działanie wywoływało najróżniejsze skutki: zamieniało Supermana w olbrzymią mrówkę, doprowadzało superbohatera do szaleństwa na okres 48 godzin, lub uniemożliwiło mu pisanie lub mówienie w języku innym niż jego rodziny (kryptoński).
Kryptonit-Xkryptonit-X (X-Kryptonite) obdarzył supermocami kota Supergirl – Streaky’ego.
NiebieskiJest niebezpieczny tylko dla mrocznego sobowtóra kryptończyków – Bizarro i związanych z nimi istot ze „świata Bizarro”. W serialu Tajemnice Smallville odbierał on całkowicie moc Kryptończyka, który znalazł się w jego pobliżu. Bizarro zostaje pokonany przy pomocy niebieskiego kryptonitu, ponieważ, jako przeciwieństwo Kal-El'a (Clarka Kenta), otrzymuje przy jego pomocy ogromną dawkę energii, która doprowadza do rozpadu jego ciała.
BiałyDziała wyłącznie na rośliny.
ZłotyTrwale pozbawia mocy Supermana.
Czarny (Harun el)Powstaje w wyniku napromieniowania (podgrzania do skrajnych temperatur) kryptonitu zielonego. Rozdziela Kryptończyka na dwa osobne byty reprezentujące dobro i zło. W pierwszym odcinku czwartego sezonu Tajemnic Smallville Clark Kent unicestwia przy jego pomocy swoje złe alter ego. W siedemnastym odcinku czwartego sezonu tego serialu wybuch czarnego kryptonitu doprowadza do podziału na dwie osoby Lexa Luthora, lecz także - pod koniec odcinka - czarny kryptonit powoduje ponowne scalenie tych dwóch.
SrebrnySkaleczenie odłamkiem srebrnego kryptonitu powoduje u Kryptończyka halucynacje i paranoje.

W innych mediach

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Gina Misiroglu: The Superhero Book: The Ultimate Encyclopedia of Comic-Book Icons and Hollywood Heroes. Gina Renee Misiroglu (red.). Detroit: Visible Ink Press, 2004, s. 303-3004, seria: Popular Reference. ISBN 1-57859-154-6. (pol.).
  2. ↑ Myrna Oliver: Jerry Siegel; Co-Creator of Superman. Los Angeles Times, 31 stycznia 1996. [dostęp 2014-09-08]. (ang.).
  3. ↑ Kryptonite. YourDictionary. [dostęp 2014-09-08]. (ang.).
  4. 1 2 3 Scott Beatty, Robert Greenberger, Phil Jimenez: The DC Comics Encyclopedia The Definitive Guide to the Characters of the DC Universe. Dougall Alastair (red.). Nowy Jork: DK Publishing, 2004, s. 150; 188; 201. ISBN 0-7566-4119-5. (ang.).
  5. ↑ Jeph Loeb, Jim Lee: Batman: Hush. Wyd. 1. T. 1. Warszawa: Egmont Polska, lipiec 2005. ISBN 83-237-3111-X.