Kukurydze (wieżowce)

Kukurydze
Ilustracja
Kukurydze przy ulicy Zawiszy Czarnego 2 (na pierwszym planie) i 4 (w tle)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Katowice

Adres

ul. Zawiszy Czarnego 2, 4, 6, 9 i 10, 40-872 Katowice

Typ budynku

zespół budynków mieszkalnych

Architekt

Henryk Buszko, Aleksander Franta

Inwestor

Spółdzielnia Mieszkaniowa „Piast”

Wysokość całkowita

56–90 m

Kondygnacje

18–27

Rozpoczęcie budowy

1979

Ukończenie budowy

2000

Właściciel

Spółdzielnia Mieszkaniowa „Piast”

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kukurydze”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kukurydze”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kukurydze”
Ziemia50°16′45,89″N 18°58′42,93″E/50,279414 18,978592

Kukurydze – zespół budynków mieszkalnych w Katowicach, położonych na Osiedlu Tysiąclecia, naprzeciwko Parku Śląskiego, przy ulicy Zawiszy Czarnego. Zrealizowano je etapowo w latach 1979–2000 według projektu Henryka Buszki i Aleksandra Franty.

Historia

Budowę Kukurydz, przeznaczonych pierwotnie na około 4 tysiące mieszkańców, zrealizowano w centralnej części Osiedla Tysiąclecia. Budynki zaprojektowali Henryk Buszko i Aleksander Franta, a konstrukcję opracował Henryk Raszka. Dla architektów inspiracją były bliźniacze wieżowce Marina City wybudowane w Chicago, lecz Maciej Franta, wnuk współtwórcy założenia mówił, że jest to mit.

Projekt budynków opracowano w latach 1977–1978, a ich budowę rozpoczęto w 1979 (bądź 1986) roku. Pierwsze trzy Kukurydze oddano do użytku odpowiednio w latach 1988, 1989 i 1992 (bądź trzecią w 1991 roku).

W czwartej Kukurydzy przewidziano 120 mieszkań, 6 lokali użytkowych oraz 150 miejsc postojowych w parkingo-garażach. Budynek ten z uwagi na warunki geologiczne został przeprojektowany, obniżając go do 17 pięter. Został on zrealizowany w latach 1997–1999, a piąta Kukurydza przy ulicy Zawiszy Czarnego 9 została uroczyście przekazana 2 września 2000 roku.

W momencie budowy Kukurydze były najwyższymi poza Warszawą budynkami mieszkalnymi w Polsce, a ich inwestorem była Spółdzielnia Mieszkaniowa „Piast”.

W 2010 roku w miejsce nieustannie dewastowanego terenu zielonego pomiędzy Kukurydzami a pawilonem administracyjno-handlowym stworzono plan manewrowy oraz miejsce postojowe.

W nawiązaniu do Kukurydz i w ich sąsiedztwie w 2023 roku rozpoczęto budowę kompleksu czterech apartamentowców projektu pracowni Medusa Group – głównym projektantem był Przemo Łukasik. Pierwsze budynki ukończono w 2025 roku.

Charakterystyka

Kukurydze to zespół pięciu wysokościowców mieszkalnych położonych przy ulicy Zawiszy Czarnego 2, 4, 6, 9 i 10 w Katowicach, na terenie dzielnicy Osiedle Tysiąclecie, naprzeciwko Parku Śląskiego.

Najwyższe Kukurydze liczą 26-27 kondygnacji nadziemnych, a ich wysokość całkowita wynosi 85-90 m. Niższe liczą 18 kondygnacji i mają wysokość 56 m. Powierzchnia całkowita kompleksu wynosi około 109 tys. m², a kubatura ok. 500 tys. m³.

Budynki mają charakterystyczny kształt kolby kukurydzy, stąd też nazwa całego założenia. Kształt ten uzyskano dzięki otoczeniu ścian balkonami z pełnymi betonowymi balustradami o łukowatym kształcie, które dla każdego narożnika stanowią półkole. Wieżowce mają łącznie osiem narożników.

Budynki stoją na podstawie, w której znajduje się jedna kondygnacja podziemna przeznaczona na garaże i pomieszczenia techniczne, a jej górny strop stanowi płytę, na której znajdują się drogi dojazdowe i miejsca parkingowe.

Mieszka tutaj około 2 tys. osób w dwóch typach mieszkań: M-2 (36 m²) i M-5 (73,5 m²). Mieszkań na każdym piętrze jest po 8. Windy w wyższych Kukurydzach dojeżdżają do 24. piętra, a powyżej można dostać się po schodach.

Budynki są własnością Spółdzielni Mieszkaniowej „Piast” (stan na 2016 rok).

Wykaz Kukurydz
Nazwa Adres Rok
ukończenia
Wysokość
całkowita
Liczba
kondygnacji
Źr.
Kukurydza 1 ul. Zawiszy Czarnego 4 1988 90 m 27+1
Kukurydza 2 ul. Zawiszy Czarnego 6 1989 85 m 26+1
Kukurydza 3 ul. Zawiszy Czarnego 10 1991/1992 87 m 26+1
Kukurydza 4 ul. Zawiszy Czarnego 2 1999 56 m 18+1
Kukurydza 5 ul. Zawiszy Czarnego 9 2000 56 m 18+1

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Szaraniec 1996 ↓, s. 187.
  2. ↑ Chojecka i in. 2004 ↓, s. 462.
  3. 1 2 3 4 5 Taczewski 2002 ↓, s. 22.
  4. 1 2 3 Szczypka-Gwiazda 2012 ↓, s. 68.
  5. 1 2 3 Marcin Śliwa, Ostatni blok na kultowym osiedlu w Katowicach wcale nie powstał w PRL. "Na dźwig bez kasku", „Dziennik Zachodni”, dziennikzachodni.pl, 2 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  6. ↑ Urząd Miasta Katowice, Katowice dla odmiany 3D. Fotoplany archiwalne. Rok 1981 [online], sip.katowice.eu [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 Kurek 2021 ↓, s. 54.
  8. 1 2 3 4 5 Bulsa, Grzegorek i Witaszczyk 2013 ↓, s. 218.
  9. ↑ Korus 2018 ↓, s. 32.
  10. ↑ Korus 2018 ↓, s. 33.
  11. ↑ Kurek 2021 ↓, s. 55.
  12. ↑ Korus 2018 ↓, s. 73.
  13. ↑ Katarzyna Pachelska, Tak mają wyglądać nowe wysokie bloki na osiedlu Tysiąclecia, w sąsiedztwie "kukurydz" [online], www.24kato.pl, 14 września 2023 [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  14. ↑ Dorota Niećko, Bloki w kształcie kolby kukurydzy. Wiecie, że mają już "potomstwo"? [online], architektura.muratorplus.pl, 31 maja 2025 [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  15. ↑ Urząd Miasta Katowice, Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej [online], emapa.katowice.eu [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  16. 1 2 Urbanity, Kukurydza 1 Katowice Zawiszy Czarnego 4 [online], www.urbanity.pl [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  17. 1 2 Urbanity, Kukurydza 2 Katowice Zawiszy Czarnego 6 [online], www.urbanity.pl [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  18. 1 2 Urbanity, Kukurydza 3 Katowice Zawiszy Czarnego 10 [online], www.urbanity.pl [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  19. 1 2 Urbanity, Kukurydza 4 Katowice Zawiszy Czarnego 2 [online], www.urbanity.pl [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  20. 1 2 Urbanity, Kukurydza 5 Katowice Zawiszy Czarnego 9 [online], www.urbanity.pl [dostęp 2026-01-04] (pol.).
  21. ↑ Korus 2018 ↓, s. 104.

Bibliografia