Kumanowo

Kumanowo
Куманово
Ilustracja
Plac miejski w Kumanowie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Macedonia Północna

Gmina

Kumanowo

Data założenia

XII wiek

Prawa miejskie

1519

Burmistrz

Maksim Dimitriewski

Powierzchnia

509,48 km²

Wysokość

340 m n.p.m.

Populacja (2021)

 

• liczba ludności

75 051

• gęstość

207,04 os./km²

Nr kierunkowy

(+389) 031

Kod pocztowy

1300

Tablice rejestracyjne

KU

Położenie na mapie Macedonii Północnej
Mapa konturowa Macedonii Północnej, u góry znajduje się punkt z opisem „Kumanowo”
Ziemia42°07′56″N 21°42′52″E/42,132222 21,714444
Strona internetowa

Kumanowo (mac. Куманово, alb. Kumanova, Kumanovë) – miasto w północno-wschodniej Macedonii Północnej, nad Kumanovską Reką. Ośrodek administracyjny gminy Kumanowo, drugie co do liczby mieszkańców miasto Macedonii Północnej (wg stanu na 2021).

Historia

Uważa się, że powstanie miasta miało związek z osiedleniem się w tych okolicach plemienia Kumanów w średniowieczu. Pierwsze wiadomości o Kumanowie pochodzą z 1519, gdy miasto miało 300 mieszkańców. W XVII wieku Kumanowo było siedzibą władz nahiji, w mieście istniały meczet, medresa i karawanseraj. Po stłumieniu powstania Karposza w 1689 miasto popadło w stagnację, trwającą, mimo pewnego ożywienia pod koniec XIX wieku, aż do II wojny światowej. Pod koniec Wojen serbsko-tureckich w latach 1876-1878 w mieście wybuchło powstanie trwające 4 miesiące, zakończone stłumieniem przez wojska osmańskie Hafiza paszy. Podczas pierwszej wojny bałkańskiej 23/24 października 1912 pod miastem doszło do bitwy wojsk serbskich i tureckich, w której Turcy ponieśli porażkę i zostali zmuszeni do opuszczenia okolicy. Podczas II wojny światowej 11 października 1941 partyzanci rozpoczęli operację w Kumanowie i Prilepie. W 1999 w mieście podpisano Porozumienie z Kumanowa kończące wojnę w Kosowie. W 2001 miało miejsce powstanie albańskie w Macedonii, na skutek którego nastąpił podział systemu edukacji według kryteriów etnicznych. Widoczne są również podziały wpływające na stosunki pomiędzy społecznościami. 27 grudnia 2002 przed liceum im. Goce Dełczewa w Kumanowie wybuchła bomba, zabijając jednego przechodnia i raniąc pięciu innych. Sprawcy zamachu nie są znani, jego motywy również. W 2015 w Kumanowie doszło do starć policji z albańskimi milicjami, w wyniku których zginęło 8 policjantów i 10 terrorystów.

Gospodarka

Kumanowo jest ośrodkiem przemysłowym, głównie przemysłu włókienniczego i metalowego. Kumanowo jest węzłem komunikacyjnym – od głównej linii kolejowej Skopje – Nisz odchodzi tu odnoga do Beljakovci w kierunku granicy bułgarskiej. W mieście jest też rozgałęzienie dróg ze Skopje do Kiustendiłu w Bułgarii przez Kriwą Palankę i do Nišu w Serbii.

Kultura

Najstarszą zachowaną budowlą Kumanowa jest meczet „Eski” z 1751 w tureckiej dzielnicy Orta Bunar. W okolicznych wsiach zachowało się sporo zabytków z okresu starożytności i średniowiecza, a nawet z czasów prehistorycznych. W miejscu zwanym Kokino, koło wsi Staro Nagoriczane około 30 km na północny wschód od Kumanowa znajduje się stanowisko archeologiczne – pozostałości megalitycznego obserwatorium astronomicznego znajdujące się na liście informacyjnej UNESCO. Koło wsi Kleczowce odkryto pozostałości rzymskiego osiedla Vicianus. W Starym Nagoričane znajduje się cerkiew św. Jerzego z XI/XIV wieku, we wsi Matejče cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej z XIV wieku. Co roku w Kumanowie odbywa się międzynarodowy festiwal jazzowy.

Sport

W mieście działają kluby piłkarskie FK Kumanowo i FK Miłano oraz klub piłki ręcznej MRK Kumanowo.

Demografia

Liczba mieszkańców miasta według spisu z 2002 roku wynosiła 76.262 osoby (63% Macedończyków, 24% Albańczyków, 7% Serbów, 5% Cyganów.

Populacja miasta Kumanowo w podziale etnicznym w latach 1948-2021
Grupa etniczna 1948 1953 1961 1971 1981 1994 2002 2021
Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % Liczba % Liczba %
Macedończycy ... ... 14351 61,5 20323 66,1 28789 62,1 36812 60,5 40634 62,3 42840 60,5 43280 57,7
Albańczycy ... ... 951 4,1 1893 6,2 7827 16,9 12997 21,4 15612 23,9 18277 25,8 17685 23,6
Serbowie ... ... 1790 7,7 2808 9,1 3759 8,1 4252 7,0 5097 7,8 4727 6,7 4300 5,7
Romowie ... ... 1861 8,0 ... ... 3013 6,5 4415 7,3 2987 4,6 4042 5,7 2768 3,7
Turcy ... ... 3858 16,5 2512 8,2 1791 3,9 936 1,5 241 0,4 256 0,4 125 0,2
Wołosi ... ... 12 0,1 ... ... ... ... 44 0,1 85 0,1 108 0,2 88 0,1
Boszniacy ... ... 0 0,0 0 0,0 0 0,0 0 0,0 0 0,0 14 0,0 32 0,0
Inni ... ... 516 2,2 3226 10,5 1184 2,6 1386 2,3 577 0,9 578 0,8 645 0,9
Osoby, których dane zostały pobrane ze źródeł administracyjnych 6128 8,2
Razem 20242 23339 30762 46363 60842 65233 70842 75051

Miasta partnerskie

W Kumanowie znajduje się również Konsulat honorowy Rumunii.

Galeria

Ludzie związani z Kumanowem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Kumanowem.