Kunino

Kunino
Кунино
Ilustracja
Widok na wieś
Państwo

 Bułgaria

Obwód

Wraca

Gmina

Roman

Kmet

Joło Petkow
(GERB)

Powierzchnia

38,801 km²

Wysokość

321 m n.p.m.

Populacja (2018)

 

• liczba ludności

405

Nr kierunkowy

091202

Kod pocztowy

3140

Tablice rejestracyjne

BP (Вр)

Położenie na mapie Bułgarii
Mapa konturowa Bułgarii, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kunino”
Ziemia43°11′21,12″N 23°59′59,33″E/43,189200 23,999814
Pomnik przyrody – Czerwenica
Budynki mieszkalne w tle Czerwenicy

Kunino (bułg. Кунино) – wieś w północnej Bułgarii, w obwodzie Wraca, w gminie Roman, nad rzeką Iskyr. W 2024 roku liczyła 405 mieszkańców.

Geografia

Położenie

Kunino znajduje się w zachodniej części Przedbałkanu, będącego częścią Starej Płaniny. Położone jest w wąwozie Kurłukowskim rzeki Iskyr.

Rzeźba terenu

Kunino otoczone jest formami krasowymi, występują tu liczne skały wapienne w postaci ostańców oraz mostów skalnych. Nad wsią góruje emblematyczna skała Czerwenica. Do tej pory odkryto w rejonie wsi ok. 140 jaskiń. Najdłuższą z nich jest jaskinia Koszara o długości 256 metrów, najgłębszą – Głożawa, znajdująca się do 69 metrów pod powierzchnią ziemi.

Klimat

Szeroko otwarta dolina rzeki Iskyr ułatwia swobodny przepływ powietrza i zapobiega występowaniu zjawiska inwersji, dlatego temperatury powietrza są wysokie. Okoliczne wysokie wieńce skalne powodują wznoszenie się mas powietrza w ciągu lata. Przyczynia się to do rozwoju chmur, a w konsekwencji częstszego występowania ulewnych deszczów i opadów gradu.

Administracja

Kunino należy administracyjnie do gminy Roman, w obwodzie Wraca. Kod identyfikacyjny Kunina to 40645.

Administracyjna terytorialna przynależność:

Regionalny Urząd Statystyczny znajduje się we Wracy.

Powierzchnia Kunina 38,801 km².

Historia

Odkrycia archeologiczne z prehistorii

W Kuninie znajduje się stanowisko archeologiczne, w którym archeolog i prehistoryk bułgarski, Wasił Mikow, znalazł pozostałości dużej osady zwanej Samuilica, pochodzącej z okresu neolitu, znajdującej się na płaskowyżu Rudina, w jaskini Prowyrtenka. Odkrył również liczne narzędzia kamienne, ceramiczne fragmenty figurek, a najistotniejszym znaleziskiem były kamienie wykorzystywane do mielenia ziaren. Świadczy to o zaawansowanym poziomie rolnictwa na tym terenie w ówczesnym okresie. Nikołaj Dżambazow w 1956 roku w jaskini odkrył ślady obecności ludzi z czasów środkowego i późnego paleolitu. W 1960 roku podczas remontu drogi do wsi Radowene odkryto pozostałości wsi sprzed 4000 lat. Badania zostały przeprowadzone przez Bogdana Nikołowa z Regionalnego Muzeum Archeologicznego we Wracy. Wykopaliska ujawniły fundamenty glinianych domków, gipsowych ścian, pieców i kominków. Odkryto także narzędzia kamienne, liczne ozdoby, fragmenty malowanej ceramiki, żarna do mielenia zbóż oraz gliniane ciężarki do pionowego krosna.

Starożytność

W latach 1000 p.n.e. tereny te zamieszkiwali Trakowie z plemienia Tribali. O ich obecności świadczy odkryta wioska Trulenzis oraz odkryte brązowe broszki i fragmenty brązowych figurek koni. Na podstawie znalezionych przedmiotów stwierdzono, że w V wieku p.n.e. nastąpiła znaczna hellenizacja miejscowej ludności. W 28 roku p.n.e. osada ta została włączona do Imperium rzymskiego. W ciągu następnych trzech stuleci miejscowość rozkwitła dzięki handlowi, kamieniarstwu i winiarstwu – stwierdzono to z inskrypcji kamiennych i rzeźb.

Średniowiecze

Tereny te zamieszkiwali Słowianie. Iwan Wełkow sugeruje, że tutejsi Słowianie pierwotnie zamieszkali w twierdzy cesarza Justyniana, ale wkrótce porzucili ją i zamieszkali bliżej rzeki Iskyr, w miejscu obecnej wsi.

Panowanie osmańskie

Miejscowość ta pod obecną nazwą jest wzmiankowana w timarskim opisie z 1479 roku. Istotną rolę w publicznym i politycznym życiu Kunina w trzech pierwszych dekadach XIX wieku odegrał wpływowy kupiec, Dimitraki Chadżitoszew, który w miejscowości tej miał gospodarstwo i sklep z podstawowymi towarami. W jego notatkach znaleziono liczne zapiski transakcji handlowych. W 1865 roku po wojnie krymskiej z terenów Rosji zostali wygnani Czerkiesi, którzy osiedlili się w Bułgarii, w tym w Kuninie. Czerkiesi plądrowali tutejsze domostwa, co spowodowało bunt ich mieszkańców i zatargi z najeźdźcami.

Czasy współczesne

W 1888 roku powstało muzeum historyczne. W 1891 roku powstał dom kultury Cwetana Ganowskiego. W czerwcu 1918 roku Kunino nawiedziła silna trąba powietrzna, która spowodowała ogromne szkody m.in. zniszczone domy i pochłoniętych około 150 krów. W 1921 roku powstała szkoła kamieniarstwa. W 1922 roku powstała stacja kolejowa według projektu czeskich inżynierów.

Demografia

Liczba mieszkańców

Według danych Narodowego Instytutu Statystycznego na dzień 1 lutego 2011 roku struktura wiekowa ludności w miejscowości Kunino przedstawiała się następująco:

Wiek0–45–910–1415–1920–2425–2930–3435–3940–4445–4950–5455–5960–6465–5970–7475–7980–8485 i więcej
Razem1172428231920162834363952544242268

Ludność głównie emigruje do większych miast w Bułgarii lub innych państw w poszukiwaniu pracy.

Narodowość
procent
Bułgarzy
  
87,82
inni
  
10,77
niezidentyfikowani
  
1,39

W 2011 roku pod względem etnicznym, wieś zamieszkiwana jest w większości przez Bułgarów (87,82%). 10,77% populacji jest innego pochodzenia etnicznego.

Infrastruktura

Infrastruktura społeczna

We wsi znajduje się kmetstwo, szkoła podstawowa i szkoła kamieniarstwa, dom kultury oraz poczta. Najbliższe przedszkole znajduje się 6 km od Kunina w wiosce Radowene, a najbliższy szpital jest w mieście Roman.

Infrastruktura techniczna

Miejscowość jest skanalizowana i zelektronizowana, posiada bieżącą wodę, którą czerpie z Iskyru.

Transport

Przez Kunino przebiega droga lokalna 1031 oraz linia kolejowa Sofia–Warna. Istnieje stacja kolejowa.

Architektura

Zabytki

W rejestrze zabytków znajdują się:

  • Osada w jaskini Samuilica
  • Pomnik Kuninian, którzy zginęli w wojnach o zjednoczenie narodowe
  • Pomnik Kuny Kralicy
  • Prehistoryczna osada w jaskini Markowska dupka
  • Tracka wioska Trulenzis
  • Twierdza Drugiego Cesarstwa Bułgarskiego

Kultura

Muzeum Historyczne

Oświata

Religia

Cerkiew św. Mikołaja

Cerkiew św. Mikołaja powstała w średniowieczu, w czasie panowania osmańskiego została zniszczona przez Turków. Dzięki wsparciu zamożnych kunińskich rodzin na początku XVII wieku odrestaurowano cerkiew św. Mikołaja. Zbudowana jest w stylu typowym dla ówczesnych czasów – z nawy wydzielono osobny budynek mieszkalny. Namalowana została w końcu XVIII wieku przez Petko Daskałowa. W 1945 roku cerkiew była zamknięta i niszczała. W 1996 roku wolontariusze rozpoczęli odbudowę świątyni, która była konsekrowana i otwarta 6 maja 1997 roku.

Sport

W miejscowości działa klub piłkarski FK Stroiteł Kunino.

Osoby związane z Kuninem

Urodzeni

Zmarli