Lalemancja
 Lallemantia canescens | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
lalemancja | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Lallemantia Fisch. & C.A.Mey. Index Seminum (LE, Petropolitanus) 6: 52 (1840) | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
L. canescens (Linnaeus) F. E. L. Fischer et C. A. Meyer | |||
| Synonimy | |||
| |||
Lalemancja (Lallemantia) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje 5 gatunków. Występują one w południowo-zachodniej i środkowej Azji – na obszarze od Półwyspu Arabskiego, Synaju i Azji Mniejszej po Pakistan, zachodnie Chiny i zachodnią Syberię (lalemancja iberyjska L. iberica nie pochodzi z Półwyspu Iberyjskiego, lecz Bliskiego Wschodu i ziem dawnego Królestwa Iberii). Niektóre gatunki wykorzystywane są leczniczo, z nasion pozyskuje się oleje roślinne, są też spożywane jako warzywo.
Morfologia
- Pokrój
- Rośliny zielne roczne i wieloletnie. Pędy mają nagie lub biało owłosione.
- Liście
- Pojedyncze, ogonkowe lub siedzące, zwykle całobrzegie.
- Kwiaty
- Zebrane w kilkukwiatowe, krótkoszypułkowe lub siedzące wierzchotki tworzące szczytowy kwiatostan złożony podobny do kłosa lub tyrsu, często w dole przerywany. Szypułki są wzniesione, sztywne i spłaszczone. Podsadki pod wierzchotkami liściopodobne, jajowate do równowąskich, całobrzegie lub słabo ząbkowane, rzadko ościste. Przysadki jajowate lub zaokrąglone, rzadko równowąskie, ościsto ząbkowane. Kielich jest rurkowaty, z 15 żyłkami, z 5 nierównymi i ościstymi ząbkami, dwuwargowy. Korona kwiatu ma dwie wyraźne wargi. Górna warga ma wewnątrz dwie podłużne garby. Dwie boczne łatki dolnej wargi są odgięte w dół. Pręciki są cztery, schowane pod górną wargą. Ich nitki są równoległe, owłosione. Pylniki są rozchylone pod kątem 180 stopni. Rozwidlone, szydlaste łatki znamienia są równej długości.
- Owoce
- Niełupki podługowate, nieco trójkanciaste, gładkie, ciemnobrązowe.
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Gatunek i rodzaj z podplemienia Nepetinae z plemienia Mentheae i podrodziny Nepetoideae z rodziny jasnotowatych Lamiaceae.
- Wykaz gatunków
- Lallemantia baldshuanica Gontsch.
- Lallemantia canescens (L.) Fisch. & C.A.Mey.
- Lallemantia iberica (M.Bieb.) Fisch. & C.A.Mey. – lalemancja iberyjska
- Lallemantia peltata (L.) Fisch. & C.A.Mey.
- Lallemantia royleana (Benth.) Benth.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-08-10] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-08-10] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Lallemantia Fisch. & C.A.Mey., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-08-10].
- ↑ Lallemantia F.E.L. Fischer et C.A. Meyer, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2023-08-10].
- 1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 110. ISBN 978-83-925110-5-2.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 252. ISBN 978-3-642-62200-7.
- 1 2 David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 501, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Lallemantia, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2023-08-10].
- ↑ Genus Lallemantia Fisch. & C. A. Mey.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2023-08-10].
Identyfikatory zewnętrzne: