Lampornis

	Lampornis
	Swainson, 1827
	; Malachicik białogardły (L. castaneoventris)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	krótkonogie
Rodzina	kolibrowate
Podrodzina	kolibry
Plemię	Lampornithini
Rodzaj	Lampornis
	Typ nomenklatoryczny
	Lampornis amethystinus Swainson, 1827
Synonimy
	Delattria Bonaparte, 1850; Oreopyra Gould, 1860; Chariessa F. Heine Sr., 1863; Himelia Mulsant, 1876; Cyanolaemus Stone, 1907; Leuconympha Simon, 1919; Prodosia Simon, 1919;
	Delattria Bonaparte, 1850; Oreopyra Gould, 1860; Chariessa F. Heine Sr., 1863; Himelia Mulsant, 1876; Cyanolaemus Stone, 1907; Leuconympha Simon, 1919; Prodosia Simon, 1919;
Gatunki
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Lampornis – rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów (Trochilinae) w rodzinie kolibrowatych (Trochilidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej (południowe Stany Zjednoczone, Meksyk, Gwatemala, Salwador, Honduras, Nikaragua, Kostaryka, Panama).

Morfologia

Długość ciała 10–13 cm; masa ciała samca 5–8 g, samicy 4,3–6,5 g.

Systematyka

Etymologia

Lampornis: gr. λαμπη lampē „pochodnia, światło”; ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”.
Delattria: Augustin Henri Delattre or De Lattre (1800–1876), francuski artysta, brat Adolphe’a Delattre. Gatunek typowy: Lampornis amethystinus Swainson, 1827.
Oreopyra: gr. ορος oros, ορεος oreos „góra”; πυρα 'pura „stos”, od πυρ pur, πυρος puros „ogień” (tj. Volcan de Chiriqui, Kostaryka, obecnie Panama). Gatunek typowy: Oreopyra leucaspis Gould, 1860 (= Trochilus castaneoventris Gould, 1851).
Chariessa: gr. χαριεις kharieis, χαριεσσα khariessa „wdzięczny, piękny”, od χαρις kharis, χαριτος kharitos „wdzięk”, od χαιρω khairō „radować się, cieszyć”. Gatunek typowy: Ornismia henrica Delattre & Lesson, 1839 (= Lampornis amethystinus Swainson, 1827).
Himelia: w mitologii greckiej Himalios lub Himalis, epitet Demeter lub Ceres, bogini żniw i płodności, córki Saturna i Westy. Gatunek typowy: Ornismia henrica Delattre & Lesson, 1839 (= Lampornis amethystinus Swainson, 1827).
Cyanolaemus: gr. κυανος kuanos „ciemnoniebieski”; λαιμος laimos „gardło”. Gatunek typowy: Ornismya clemenciae Lesson, 1830.
Leuconympha: gr. λευκος leukos „biały”; νυμφη numphē „nimfa, dziewica”. Gatunek typowy: Trochilus viridipallens Bourcier & Mulsant, 1846.
Prodosia: gr. προ pro „związany z”; genus Eudosia Mulsant, 1875 (elfik) (por. gr. προδοσια prodosia „zdrada”; być może w aluzji do Wielkiej Wojny, tzn. I wojny światowej). Gatunek typowy: Oreopyra hemileuca Salvin, 1865.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Lampornis hemileucus (Salvin, 1865) – malachicik białobrzuchy
Lampornis clemenciae (Lesson, 1830) – malachicik ciemny
Lampornis amethystinus Swainson, 1827 – malachicik ametystowy
Lampornis viridipallens (Bourcier & Mulsant, 1846) – malachicik zielonogardły
Lampornis sybillae (Salvin & Godman, 1892) – malachicik zielony
Lampornis calolaemus (Salvin, 1865) – malachicik purpurowogardły
Lampornis castaneoventris (Gould, 1851) – malachicik białogardły

Przypisy

↑ Lampornis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ W. Swainson. A synopsis of the birds discovered in Mexico by W. Bullock F.L.S. and H.S., and Mr. William Bullock, jun. „The Philosophical Magazine”. New and United Series. 1, s. 442, 1827. (ang.).
↑ Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 70. (łac.).
↑ J. Gould. Descriptions of twenty-two New Species of Humming-Birds. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 28, s. 312, 1860. (ang.).
↑ F. Heine. Trochilidica. „Journal für Ornithologie”. 11, s. 178, 1863. (niem.).
↑ É. Mulsant. Catalogue des oiseaux-mouches ou colibris. „Annales de la Société Linnéenne de Lyon”. Nouvelle série. 22, s. 203, 1876. (fr.).
↑ W. Stone. Some Changes in the Current Generic Names of North American Birds. „The Auk”. 24, s. 196, 1907. (ang.).
1 2 E. Simon. Notes critiques sur les Trorhilidés. „Revue Française d’Ornithologie”. 6, s. 53, 1919.
1 2 K.L. Schuchmann: Family Trochilidae (Hummingbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 608–609, 611. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Lampornis [dostęp 2020-04-21] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Delattria [dostęp 2020-04-21] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Oreopyra [dostęp 2020-04-21] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Chariessa [dostęp 2020-04-21] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Himelia [dostęp 2020-04-21] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Cyanolaemus [dostęp 2020-04-21] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Leuconympha [dostęp 2020-04-21] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Prodosia [dostęp 2020-04-21] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Lampornithini Jardine, 1833 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-06].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[itis-1] Lampornis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Swainson-2] W. Swainson. A synopsis of the birds discovered in Mexico by W. Bullock F.L.S. and H.S., and Mr. William Bullock, jun. „The Philosophical Magazine”. New and United Series. 1, s. 442, 1827. (ang.).

[Bonaparte-3] Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 70. (łac.).

[Gould-4] J. Gould. Descriptions of twenty-two New Species of Humming-Birds. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 28, s. 312, 1860. (ang.).

[Heine-5] F. Heine. Trochilidica. „Journal für Ornithologie”. 11, s. 178, 1863. (niem.).

[Mulsant-6] É. Mulsant. Catalogue des oiseaux-mouches ou colibris. „Annales de la Société Linnéenne de Lyon”. Nouvelle série. 22, s. 203, 1876. (fr.).

[Stone-7] W. Stone. Some Changes in the Current Generic Names of North American Birds. „The Auk”. 24, s. 196, 1907. (ang.).

[Simon-8] 1 2 E. Simon. Notes critiques sur les Trorhilidés. „Revue Française d’Ornithologie”. 6, s. 53, 1919.

[Schuchmann-9] 1 2 K.L. Schuchmann: Family Trochilidae (Hummingbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 608–609, 611. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).

[10] The Key to Scientific Names ↓, Lampornis [dostęp 2020-04-21] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Delattria [dostęp 2020-04-21] .

[12] The Key to Scientific Names ↓, Oreopyra [dostęp 2020-04-21] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Chariessa [dostęp 2020-04-21] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Himelia [dostęp 2020-04-21] .

[15] The Key to Scientific Names ↓, Cyanolaemus [dostęp 2020-04-21] .

[16] The Key to Scientific Names ↓, Leuconympha [dostęp 2020-04-21] .

[17] The Key to Scientific Names ↓, Prodosia [dostęp 2020-04-21] .

[Mielczarek&Kuziemko-18] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Lampornithini Jardine, 1833 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-06].