Lech Maligranda

Lech Maligranda (ur. 2 września 1953 w Gwdzie Wielkiej) – polski matematyk.

Życiorys

W 1977 ukończył studia matematyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, tam w 1979 obronił pracę doktorską Interpolacja pewnych operatorów nieliniowych w przestrzeniach Banacha napisaną pod kierunkiem Władysława Orlicza. W latach 1977–1987 był pracownikiem Oddziału Poznańskiego Instytutu Matematycznego Polskiej Akademii Nauk. Następnie w latach 1987–1991 pracował w Wenezueli na Uniwersytecie Centralnym Wenezueli (Universidad Central de Venezuela, UCV) w Caracas oraz w Wenezuelskim Instytucie Badań Naukowych (Instituto Venezolano de Investigaciones Cientificas, IVIC) w Caracas. Był profesorem wizytującym w Claremont McKenna College, Claremont-CA, USA (IX–XII 1993) i Kyushu Institute of Technology w Kitakyushu w Japonii (XI 1996–III 1997 i I–III 2000). Od 1991 jest zatrudniony na Uniwersytecie Technicznym w Luleå, tam habilitował się w 1991, został mianowany profesorem w 1999. Od kwietnia 2020 roku pracuje na Politechnice Poznańskiej.

Maligranda miał w Luleå jednego postdoca: Karola Leśnika z Poznania (2013/2014–9 miesięczny grant finansowany przez Szwedzki Instytut w Sztokholmie). Wypromował siedmiu doktorów matematyki: Alexiego Quevedo (1990, Caracas), Jesusa Gascha (1994, Caracas), Stefana Ericssona (1997, Luleå), Narina Petrota (2005, Chiang Mai–Tajlandia, współpromotor), Marię Johansson (2007, Luleå, współpromotor), Ancę N. Marcoci (2010, Lule˚a, współpromotor) i Jewgieniję Burtsewą (2020, Luleå), oraz pięć licencjatów (w Szwecji licencjat to, w odróżnieniu od Polski, pół-doktorat, tzn. doktorant, któremu trudno ukończyć doktorat bądź to z powodów naukowych lub finansowych–brak finansowania; finansowanie dla doktoranta zdobywa promotor): Annę Klisińską (2000, Luleå), Natalię Sabourową (2007, Luleå), Ainura Temirkhanova (2009, Luleå, współpromotor), Ancę N. Marcoci (2009, Luleå, współpromotor) i Larissę Arendarenko (2011, Luleå, współpromotor).

Nagrody, redakcja czasopism i działalność popularyzatorska

Lech Maligranda jest laureatem Nagrody Polskiego Towarzystwa Matematycznego (PTM) dla Młodych Matematyków za 1980 rok. W 1982 otrzymał Nagrodę im. Stefana Banacha (za rezultaty w teorii interpolacji operatorów nieliniowych, w tym za rozwiązanie problemu 87 Banacha z Księgi Szkockiej). W roku 1990 otrzymał Nagrodę Państwową Wenezueli za osiągnięcia naukowe, w 2001 Nagrodę dla ,,najlepszego uczącego" na Uniwersytecie Technicznym w Luleå (LTU) i w roku 2003 przyznano mu Medal im. Władysława Orlicza. W 2016 został laureatem nagrody im. Samuela Dicksteina za wybitne osiągnięcia w dziedzinie historii matematyki. Nagroda w postaci statuetki została wręczona 18 września 2017 roku w Lublinie na 8 Forum Matematyków Polskich (18-22 września 2017), a wykład plenarny Epizody z historii matematyki laureat wygłosił 19 września 2017 roku (14.30-15.10). Na 10 Forum Matematyków Polskich w Białymstoku (8-12 września 20125) wygłosił wykład plenarny Józef Marcinkiewicz (1910--1940) -- w 115 rocznicę urodzin i 85 rocznicę śmierci.

Jako ekspert i członek jury wziął udział w teleturnieju TVP Nauka Giganci Nauki w kwietniu 2023, w odcinku poświęconym Stefanowi Banachowi i Polskiej Szkole Matematycznej.

Był konsultantem matematycznym oraz brał udział, udzielając wypowiedzi, w dokumentalno-fabularyzowanym filmie z 2022 roku ,,Wybraniec Bogów” o wybitnym polskim matematyku Józefie Marcinkiewiczu (1910-1940). Film trwa 62 minuty i ma angielskie napisy. Na YouTube można również obejrzeć spotkanie po filmie o Marcinkiewiczu i rozmowę na temat filmu.

Jako ekspert udzielił 30 minutowego wywiadu dla Radia Kraków 9 września 2022 roku pt.: Marmurowy blat i ławeczka czyli Lwowska Szkoła Matematyczna .

Zasiadał w komitetach redakcyjnych następujących czasopism: Mathematical Inequalities and Applications (1998-do teraz), Journal of Function Spaces and Applications (2003-2012), Thai Journal of Mathematics (2004-2014), Commentationes Mathematicae (Prace Matematyczne) (2006-2014), Antiquitates Mathematicae (2007-2009 i 2014-obecnie) oraz Fasciculi Mathematici (2015-2024).

W latach 1996-2011 Maligranda uzyskał 21 grantów, w tym cztery duże granty ze Szwedzkiej Rady Badań Przyrodniczych (Swedish Natural Science Research Council, Naturvetenskapliga forskningsrådet=NFR) w Sztokholmie (1997: 242 tys. koron, 1998--2000: 957 tys. koron, 2001--2003: 841 tys. koron) i Szwedzkiej Rady Naukowej (The Swedish Research Council, Vetenskapsrådet=VR) w Sztokholmie (2009--2011: 1.701 tys. koron).

Wygłosił wiele wykładów z historii matematyki na różnych konferencjach. Uczestniczył we wszystkich ,,Szkołach Historii Matematyki (2003--2006), ,,Konferencjach Naukowych PTM z Historii Matematyki (w latach 2007-2012) i Konferencjach z Historii Matematyki (2013-2019), wygłaszając na nich od jednego do trzech odczytów. Pandemia COVID-19 spowodowała czteroletnią przerwę i dopiero w 2023 roku w Będlewie odbyła się XXXIV konferencja. Po śmierci Witolda Więsława w dniu 23 stycznia 2023 roku i na jego prośbę organizował następną konferencję. Przez kolejne trzy lata był on głównym organizatorem Konferencji z Historii Matematyki w Będlewie (XXXIV 7--11 maja 2023, XXXV 19--23 maja 2024 i XXXVI 18--22 maja 2025).

Działalność naukowa

Lech Maligranda jest członkiem Polskiego Towarzystwa Matematycznego (1978-do teraz) i był członkiem Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego (American Mathematical Society: 1990-2019), Szwedzkiego Towarzystwa Matematycznego (Svenska Matematikersamfundet: 1991-2017) i Wenezuelskiego Towarzystwa Matematycznego (Sociedad Venezolana de Matematicas: 2000-2011).

Obszary jego badań naukowych to analiza funkcjonalna, teoria interpolacji, przestrzenie funkcyjne, analiza rzeczywista, nierówności i historia matematyki.

Współpracował z wieloma matematykami z uznanych ośrodków naukowych na świecie. Jest autorem lub współautorem ponad 200 prac matematycznych (większość z nich opublikowanych w renomowanych czasopismach matematycznych o zasięgu międzynarodowym), czterech książek konferencyjnych i sześciu monografii. Książka W świątyni nauki, mekce matematyków uzyskała wyróżnienie w dziesiątej, jubileuszowej edycji prestiżowego konkursu im. Jędrzejewicza na najlepszą polską książkę z dziedziny historii nauki i techniki wydaną w 2021 roku.

Wybrane publikacje

Książki

• 1989: Lech Maligranda: Orlicz Spaces and Interpolation, Seminars in Math. 5, University of Campinas, Campinas SP, Brazil 1989, iii+206 str. ISSN 0103-5258; 5, http://ltu.diva-portal.org/smash/get/diva2:989724/FULLTEXT01.pdf
• 2004: Mikio Kato, Lech Maligranda (red.): Banach and Function Spaces, Proceedings of the International Symposium on Banach and Function Spaces 2003, Oct. 2--4, 2003, Kitakyushu-Japan, Yokohama Publishers 2004, vii+386 str. ISSN 9784946552144
• 2006: Leo Larsson, Lech Maligranda, Josip E. Pe\v cari\'c and Lars-Erik Persson: Multiplicative Inequalities of Carlson Type and Interpolation, World Scientific, Singapore 2006, xiv+201 str. ISBN: 981-256-708-9
• 2006: Mikio Kato and Lech Maligranda (red.): Banach and Function Spaces II, Proceedings of the Second International Symposium on Banach and Function Spaces (ISBFS2006) (Sept. 14--17, 2006, Kitakyushu-Japan), Yokohama Publishers 2008, xii+455 str. ~ISBN 978-4-946552-29-8
• 2007: Alois Kufner, Lech Maligranda, Lars-Erik Persson: The Hardy inequality - About its History and Some Related Results, Vydavatelski Servis Publishing House, Pilzen 2007, 162 str. ISBN: 978-80-86843-15-5
• 2009: Mikio Kato, Lech Maligranda and Tomonari Suzuki (red.): Banach and Function Spaces III, Proceedings of the Third International Symposium on Banach and Function Spaces (ISBFS2009) (Sept. 14--17, 2009, Kitakyushu-Japan), Yokohama Publishers 2011, x+474 pp. ~ISBN 978-4-946552-43-4
• 2012: Mikio Kato, Lech Maligranda and Tomonari Suzuki (red.): Banach and Function Spaces IV, Proceedings of the Fourth International Symposium on Banach and Function Spaces (ISBFS2012) (12--15 Sept. 2012, Kitakyushu-Japan), Yokohama Publishers 2014, x+446 pp. ISBN 978-4-946552-48-9
• 2015: Mikio Kato, Lech Maligranda and Tomonari Suzuki (red.): Banach and Function Spaces V, Proceedings of the Fifth International Symposium on Banach and Function Spaces (ISBFS2015) (2--6 Sept. 2015, Kitakyushu-Japan), in: Special Issue on ISBFS 2015 of the journal (Edited by ``Linear and Nonlinear Analysis", 2 (2016), no. 2, 175--327 and 3 (2017), no. 1, 1--148.
• 2021: Lech Maligranda, Witold Wnuk: 100 lat Matematyki na Uniwersytecie w Poznaniu 1919-2019, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, ISBN: 9788323239338
• 2021: Danuta Ciesielska, Lech Maligranda, Joanna Zwierzyńska: W świątyni nauki, mekce matematyków. Studia i badania naukowe polskich matematyków, fizyków i astronomów na Uniwersytecie w Getyndze 1884-1933, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, ISBN 978-8-301-22041-9.
• 2026: Lech Maligranda: Juliusz Schauder (1899–1943), Lecture Notes in Nonlinear Analysis (LNNA), Vol. 24, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń, 2026, 173 strony. ISSN 2082-4335, ISBN 978-83-231-6343-5, DOI: 10.12775/978-83-231-6344-2.

Wybrane artykuły (w kolejności największej liczby cytowań w Google Scholar)

• L. Maligranda, Indices and interpolation, Dissertationes Math. (Rozprawy Mat.) 234 (1985), 1–54.
• L. Maligranda, Simple norm inequalities, Amer. Math. Monthly 113 (2006), no. 3, 256–260.
• L. Maligranda, Why H¨older’s inequality should be called Rogers’ inequality, Math. Inequal. Appl. 1 (1998), no. 1, 69–83.
• A. Kamińska and L. Maligranda, Order convexity and concavity of Lorentz spaces Λp,w, 0 < p < ∞, Studia Math. 160 (2004), no. 3, 267–286.
• L. Maligranda, Some remarks on the triangle inequality for norms, Banach J. Math. Anal. 2 (2008), no. 2, 31–41.
• P. Kolwicz, K. Leśnik and L. Maligranda, Pointwise products of some Banach function spaces and factorization, J. Funct. Anal. 266 (2014), no. 2, 616–659.
• S. V. Astashkin and L. Maligranda, Structure of Ces`aro function spaces, Indag. Math. (N.S.) 20 (2009), no. 3, 329–379
• L. Maligranda, Type, cotype and convexity properties of quasi-Banach spaces, in: “Banach and Function Spaces”, Proc. of the Internat. Symp. on Banach and Function Spaces (2–4 Oct. 2003, Kitakyushu-Japan), (Editors M. Kato and L. Maligranda), Yokohama Publishers 2004, 83–120.
• L. Maligranda, A simple proof of the H¨older and the Minkowski inequality, Amer. Math. Monthly 102 (1995), no. 3, 256–259.
• L. Maligranda, The AM-AG inequality is equivalent to the Bernoulli inequality, Math. Intelligencer 34 (2012), no. 1, 1–2.
• L. Maligranda, On interpolation of nonlinear operators, Comment. Math. Prace Mat. 28 (1989), no. 2, 253–275.
• S. V. Astashkin and L. Maligranda, Interpolation between L1 and Lp, 1 < p < ∞, Proc. Amer. Math. Soc. 132 (2004), no. 10, 2929–2938.
• S. V. Astashkin, L. Maligranda and E. M. Semenov, Multiplicator space and complemented subspaces of rearrangement invariant space, J. Funct. Anal. 202 (2003), no. 1, 247–276.
• L. Maligranda and W. Wnuk, Landau type theorem for Orlicz spaces, Math. Zeit. 208 (1991), no. 1, 57–64.
• J. Gasch and L. Maligranda, On vector-valued inequalities of the Marcinkiewicz–Zygmund, Herz and Krivine type, Math. Nachr. 167 (1994), 95–129.

Przypisy

Bibliografia

• Harmonic Analysis and Applications, w: Human Resources and Mobility (HRM). Marie Curie Actions. Marie Curie Conferences and Training Courses. Series of Events (SCF)
• Lech Maligranda – laureat Nagrody Głównej PTM im. Samuela Dicksteina za 2016 rok, w: Antiquitates Mathematicae Vol. 12(1) 2018, p. 285–297