 Lena Frankiewicz | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Narodowość |
polska |
| Dziedzina sztuki |
reżyseria teatralna, scenografia, aktorstwo |
Lena Frankiewicz (Lena Anna Skrzypczak ur. 30 września 1979 w Nowogardzie) – polska reżyserka teatralna, scenarzystka, aktorka. W teatrze szuka głębokiego, wspólnotowego doświadczenia. Chętnie łączy powagę z humorem.
Absolwentka Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia w Toruniu (1998) i Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie (2002). Studiowała m.in. pod kierunkiem Krystiana Lupy i Jerzego Jarockiego, u którego zagrała Księżnę Irinę w dyplomowych Szewcach Witkacego oraz Dziecko i Anioła w Fauście Goethego na deskach Narodowego Starego Teatru w Krakowie. W latach 2003-2008 aktorka Wrocławskiego Teatru Współczesnego. W latach 2009-2017 aktorka w zespole Teatru Studio im. St. I. Witkiewicza w Warszawie.
Jako reżyserka zadebiutowała w r. 2009 autorskim spektaklem 60/09 w warszawskim Teatrze Wytwórnia, uznanym przez miesięcznik Teatr za debiut roku. Rok później przygotowała scenariusz i wyreżyserowała monodram Doroty Abbe Kto znajduje, źle szukał, oparty na motywach życia i twórczości Aglaji Veteranyi, nagrodzony za debiut reżyserski na Festiwalu m-Teatr w Koszalinie.
Przygotowała muzyczne Listy na wyczerpanym papierze w Teatrze Polskim im. A. Szyfmana w Warszawie (2013) oparte na miłosnej korespondencji Agnieszki Osieckiej i Jeremiego Przybory. W 2016 miała miejsce premiera spektaklu Komeda wg tekstu Jarosława Murawskiego inspirowanego wspomnieniami bliskich oraz przyjaciół Krzysztofa Komedy (koprodukcja Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka w Łodzi oraz warszawskiego Teatru IMKA). W obu realizacjach wykonywana na żywo muzyka jazzowa definiowała rytm i estetykę scenicznego uniwersum, podkreślając interdyscyplinarny charakter spektakli.
Ponownie reżyserowała teksty Jarosława Murawskiego – we Wrocławskim Teatrze Lalek Moskwina (2018), a w Teatrze Nowym im. K. Dejmka w Łodzi Humankę opowiadającą o końcu naszej cywilizacji (2020). W toruńskim Teatrze im. Wilama Horzycy miała miejsce premiera Roberto Zucco Bernarda-Marie Koltèsa (2017). Figura outsidera zbuntowanego wobec społecznej opresji stała się punktem wyjścia do pytań o wolność osobistą jednostki i jej granice. Badając relacje rodzinne, zwłaszcza te o charakterze toksycznym i ich wpływ na dorosłe życie człowieka nawiązała długotrwałą i inspirującą współpracę z dramatopisarką Sandrą Szwarc, której rezultatem był m.in. spektakl Woda w usta (2022) we Wrocławskim Teatrze Współczesnym, traktujący o problemie dorastania w rodzinie dotkniętej uzależnieniem.
Na scenie Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi inscenizowała Wassę Żeleznową Maksima Gorkiego z Gabrielą Muskałą w roli tytułowej (2016). Z aktorką współpracowała także w Teatrze Narodowym w Warszawie, gdzie zrealizowała Jak być kochaną wg Kazimierza Brandysa w adaptacji Małgorzaty Maciejewskiej z Gabrielą Muskałą w głównej roli Felicji i Janem Fryczem w roli Wiktora (2019). Skupiając się na wewnętrznym pejzażu bohaterki przedstawienie stało się terytorium badawczym mechanizmów pamięci i traumy. Felicja w spektaklu Frankiewicz nie rozpamiętuje – jak w prozie Brandysa czy obrazie filmowym Hasa – zdarzeń sprzed lat, lecz niebywale gwałtownie, pierwszy raz w życiu, je przeżywa. Podróż, do jakiej zaprosiła reżyserka Felicję, to nic innego jak hipnotyzujący spektakl „powrotu realnego” (…) Zasadnicze pytanie o to, „jak być kochaną”, stanowi w istocie kwestię stricte metafizyczną i romantyczną. Jest pytaniem o to, jak „przeżyć” miłość niespełnioną, a więc jak wytrwać w rozłączeniu – po śmierci lub odejściu ukochanej osoby. Wreszcie też – jak konfrontować się z widmową (nie)obecnością tego, co traumatyzujące, i samej traumy. [Karolina Felberg „Sowie zagadki”]
Podjęta w Jak być kochaną problematyka znalazła swoją syntezę w kluczowych dla jej twórczości spektaklach Nieczułość wg powieści Martyny Bundy (2021) i Puste miejsca Clàudii Cedó, (2024) z Teatru Wybrzeże w Gdańsku, które analizowały syndrom wyparcia po doświadczeniu gwałtu i straty. Wizja hipnotyzującego krajobrazu scenicznego, w ramach której zaprasza się widza do współodczuwania doświadczenia bohaterek stała się odtąd fundamentalnym elementem jej myślenia o teatrze jako przestrzeni oczyszczenia i refleksji, która ma potencjał osobistej i społecznej zmiany. Ważne miejsce w nowym teatrze mają zająć zapisy i próby dokonywania nowych rytuałów. Żałoby i święta, gniewu i radości. Celebracji życia. Tego wszystkiego jest w tym spektaklu bardzo dużo: ludzie, zwierzęta, rośliny, pory roku, epoki, rodzą się w nim i umierają, śmierć przeplata się z tętniącym życiem, smutek z niepohamowaną radością. Na scenie odbywają kolejne rytuały: otwarte, inkluzywne, włączające. Celebracja życia? A jak inaczej określić scenę wesela, w której aktorki porywają kolejnych widzów i widzki do wspólnego radosnego tańca wokół całej sceny? [Przemysław Gulda „Bardzo czuła Nieczułość”]
Kontynuując współpracę z Teatrem Narodowym w Warszawie wyreżyserowała Piknik pod Wiszącą Skałą wg Joan Lindsay oraz nagrodzony w pierwszej edycji konkursu o Nagrodę Dramaturgiczną im. Tadeusza Różewicza Feblik Małgorzaty Maciejewskiej. Kobieta u Frankiewicz zwykle walczy o siebie, a czasem i z sobą, chce pełnym głosem wypowiadać swe pragnienia. Daje też sobie prawo do słabości. A przy tym bywa w centrum opresji, próbując się z niej wydobyć. Jest medium tych inscenizacji i sprawia, że często stają się one obrazami formacyjnymi.(…) Frankiewicz idealnie tłumaczy brawurowe obrazy ze sztuki Maciejewskiej na język teatru, nadając przedstawieniu potoczystość opowieści inicjacyjnej, złączonej z thrillerem i ludową baśnią. [Jacek Wakar „Krzyk we mnie wielki wzbiera”]
W Teatrze Telewizji wyreżyserowała Dolce vita (2017) Julii Holewińskiej i Kuby Kowalskiego (spektakl zrealizowany w ramach projektu „Teatroteka” Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych) oraz komedię kryminalną Inkarno wg noweli Kazimierza Brandysa (2019) dla Teatru Telewizji. Jest także autorką internetowego filmowego cyklu Aktorzy/ Seniorzy (2020), w którym rozmawia o teatrze z seniorkami i seniorami zawodu aktorskiego.
