Leon Czenze

Leon Adam Czenze
Ilustracja
major administracji major administracji
Data i miejsce urodzenia

3 stycznia 1896
Libawa (Łotwa)

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
USRR, ZSRR

Przebieg służby
Lata służby

1914–1940

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Jednostki

10 Pułk Artylerii Polowej
28 Pułk Artylerii Lekkiej
Zapas Młodych Koni

Stanowiska

dowódca baterii
zastępca zarządcy

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia

Leon Adam Czenze (ur. 3 stycznia 1896 w Libawie, zm. wiosną 1940 w ZSRR) – major administracji (artylerii) Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Juliana i Walerii z Marcinkowskich. Uczęszczał do szkoły realnej oraz gimnazjum w Libawie i w Piotrogrodzie.

W czasie I wojny światowej, w 1915 wstąpił do Oficerskiej Szkoły Artylerii, którą ukończył w stopniu podporucznika artylerii konnej. Następnie jako oficer armii rosyjskiej uczestniczył w walkach na froncie. W 1917 rozpoczął służbę w 5 pułku ułanów II Korpusu Polskiego. 11 maja 1918 brał udział w bitwie pod Kaniowem, po której dostał się do niewoli niemieckiej.

11 listopada 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego. Przydzielono go do 1 dywizjonu artylerii konnej, wraz z którym walczył, podczas wojny polsko-bolszewickiej. W tym czasie początkowo był dowódcą plutonu, a następnie dowódcę baterii oraz zastępcę dowódcy dyonu. Ponadto mianowano na podporucznika. Za postawę wykazaną w czasie walki z bolszewikami, 3 lutego 1922 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania czytamy m.in.:

W bitwie pod Wolą Śniatycką 31 sierpnia 1920 r., w czasie największego napięcia boju, gdy własna kawaleria pod naciskiem przeważających sił nieprzyjaciela zaczęła się cofać, por. Czenze wyjechał z jednym działem na otwartą pozycję i prostym celownikiem, nie zważając na silny ogień nieprzyjaciela, ostrzeliwał ławę atakujących Kozaków i taczanki nieprzyjaciela, przez co przyczynił się do powstrzymania szarży, mimo że dwóch żołnierzy z obsługi działa, które bezpośrednio obsługiwał, zostało rannych.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku i do 1924 pełnił służbę w 1 i 7 dak jako dowódca baterii. W 1922 został mianowany na stopień kapitana. W latach 1924–1928 był instruktorem oraz dowódcą baterii w Szkole Podoficerów Zawodowych Artylerii. Następnie służył w 10 pułku artylerii polowej w Łodzi. W latach 1929–1930 był dowódcą 8. baterii tego pułku. W marcu 1931 został przeniesiony do 28 pułku artylerii polowej w Zajezierzu k. Dęblina. Od 1934 aż do wybuchu II wojny światowej był zastępcą zarządcy Zapasu Młodych Koni. W międzyczasie został przeniesiony do korpusu oficerów administracji, grupa administracyjna, a w 1939 mianowany w tym korpusie osobowym na stopień majora z 7. lokatą.

W czasie kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939, został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD. Wiosną 1940 zamordowano go na terenie Ukrainy. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 21 września 2012 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni. Figuruje pod numerem 3194 na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej – lista wywózkowa nr 055/4 z maja 1940, pozycja 44.

Był kawalerem.

Awanse

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.

Zobacz też