Lepel

Lepel
Лепель
	; Kościół św. Kazimierza w Leplu
Herb	Flaga
Państwo	Białoruś
Obwód	witebski
Populacja (2010)
• liczba ludności	17 400
Nr kierunkowy	+ 375 02132
Kod pocztowy	211180
	Położenie na mapie obwodu witebskiego Lepel
	Położenie na mapie Białorusi Lepel
	54°52′N 28°41′E/54,866667 28,683333
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa

Lepel (biał. Лепель, Lepiel, ros. Лепель) – miasto białoruskie w obwodzie witebskim nad jeziorami Lepel i Essa oraz rzeką Ulianką, stolica rejonu lepelskiego.

W 2010 roku miasto liczyło 17 400 mieszkańców.

W mieście jest stacja kolejowa Lepel.

Historia

Wojska polskie w 1568 roku wybudowały tu warownię na granicy z państwem moskiewskim. Od 1586 roku własność Lwa Sapiehy.

Prywatne miasto duchowne położone było w końcu XVIII wieku w województwie połockim.

Podczas powstania listopadowego miasto zostało zajęte przez oddział dowodzony przez ks. pijara Adama Taturę z Łużek.

5 listopada 1919 r., po ciężkim kilkugodzinnym boju, dwa bataliony wileńskiego pułku strzelców, wsparte I baonem pułku grodzieńskiego, zdobyły Lepel. Wzięto ponad 100 jeńców i 4 km. Wileński pułk stracił 2 oficerów i 22 szeregowców zabitych oraz 26 rannych. Zabitych pochowano we wspólnej mogile.

Linia frontu w tym rejonie ustaliła się na kilka miesięcy. 14 maja 1920 r. wojska bolszewickie przeszły do ofensywy na całym froncie 1 Armii polskiej i odrzuciły oddziały 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej gen. Jana Rządkowskiego.

Podczas okupacji hitlerowskiej, w lipcu 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 1100 osób. 28 lutego 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali koło wsi Czernouchy. Sprawcami zbrodni było Einsatzkommando 9, dowodził Obersturmbannführer Wilhelm Wiebens.

Zabytki

kościół św. Kazimierza
cerkiew św. Paraskiewy
synagoga
kaplica św. Jerzego
cmentarz katolicki, znajdowała się na nim kwatera polskich żołnierzy poległych w wojnie polsko-bolszewickiej
cmentarz żydowski

Galeria

Cerkiew św. Paraskiewy
Cerkiew Narodzenia Pańskiego
Cerkiew Przemienienia Pańskiego
Cerkiew św. Jerzego Zwycięzcy
Kamienica
Wieża ciśnień

Urodzeni w Lepelu

Antoni Fijałkowski – polski duchowny katolicki, arcybiskup metropolita mohylewski w latach 1872-1883, profesor i rektor (w 1838) Akademii Duchownej w Wilnie.
Stanisław Zdanowicz – polski polityk, samorządowiec, prezydent Połocka, komisarz Komisji Likwidacyjnej do spraw Królestwa Polskiego, działacz społeczny.
Teofila Koronkiewicz – polska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna, odznaczona Medalem 10-lecia Polski Ludowej.

Przypisy

↑ Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года. belstat.gov.by. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-18)]. (ros.).
↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 83.
↑ Wspomnienie z życia ks. Franciszka Rogala-Zawadzkiego (1829-1915), ostatniego zakonnika Wileńskiej Djecezji ze starej generacji. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2025-08-31]. (pol.).
↑ Geoffrey P.G.P. Megargee Geoffrey P.G.P. (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1524 .
↑ [OSR] Cmentarze i pomniki walk o utrwalenie granic (1918-21r.) : Lepel (Лепель) [online], www.rowery.olsztyn.pl [dostęp 2016-04-25] .
↑ Fijałkowski Antoni, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-23] .
↑ Kresowy Związek Ziemian., Spis członków Kresowego Związku Ziemian., [s.n.], 1938, OCLC 839127087.
↑ https://www.filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=111822

Linki zewnętrzne

Lepel, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 149 .

[1] Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года. belstat.gov.by. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-18)]. (ros.).

[2] Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 83.

[3] Wspomnienie z życia ks. Franciszka Rogala-Zawadzkiego (1829-1915), ostatniego zakonnika Wileńskiej Djecezji ze starej generacji. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2025-08-31]. (pol.).

[:0-4] Geoffrey P.G.P. Megargee Geoffrey P.G.P. (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1524 .

[5] [OSR] Cmentarze i pomniki walk o utrwalenie granic (1918-21r.) : Lepel (Лепель) [online], www.rowery.olsztyn.pl [dostęp 2016-04-25] .

[6] Fijałkowski Antoni, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-23] .

[7] Kresowy Związek Ziemian., Spis członków Kresowego Związku Ziemian., [s.n.], 1938, OCLC 839127087.

[8] ttps://www.filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=111822

Przynależność administracyjna	gubernia witebska
Miasta	Lepel (do 1924 →)
Gminy wiejskie (1861–1924)	Białe (do 1923) Bieszenkowicze (do 1924 →) Bobynicze (do 1922 →) Boczejków (do 1923) Chocino (1923–1924 →) Ciapin (do 1923) Czaszniki (1923–1924 →) Czereja (← 1923–1924 →) Czerstwiaty (do 1923) Franopol (do 1923) Horodczewicze (do 1923) Hutowo (do 1923) Kamień (do 1923) Kopcewicze (do 1923) Kublicze (do 1923) Lepel (1923–1924 →) Łukomla (← 1923–1924 →) Marcinowo (do 1923) Nacza (do 1919 →) Niesin (do 1924 →) Orzechowno (do 1919 →) Pyszno (do 1923) Smolańce (do 1923) Stanisławowo (do 1923) Strzyżew (do 1923) Ulanowicze (← 1923–1924 →) Uła (do 1923) Usaj (do 1923) Uszacz (do 1924 →) Wietryno (do 1919 →) Woroniecz (do 1919 →) Woroń (do 1923) Zabołocie (do 1923) Żołnowo (do 1913)