Lepidozauromorfy

Lepidozauromorfy
	Lepidosauromorpha
	Benton, 1983
	; Heloderma meksykańska
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Infragromada	lepidozauromorfy
	Systematyka w Wikispecies

Lepidozauromorfy (Lepidosauromorpha) – infragromada gadów z podgromady Diapsida. Według definicji przedstawionej przez Jacques'a Gauthiera i współpracowników (1988) obejmuje wszystkich przedstawicieli kladu Sauria bliżej spokrewnionych z hatterią i łuskonośnymi niż z archozaurami. Według autorów tak definiowane lepidozauromorfy obejmowałyby Younginiformes, Paliguana whitei, Palaeagama vielhaueri, Saurosternon bainii, Kuehneosauridae, sfenodonty oraz łuskonośne. Późniejsze analizy kladystyczne sugerują jednak, że Younginiformes były diapsydami nienależącymi do Sauria, a tym samym nie mogły być lepidozauromorfami. Kwestionowana bywa też przynależność rodzajów Palaeagama, Paliguana i Saurosternon oraz rodziny Kuehneosauridae do lepidozauromorfów – niektóre analizy kladystyczne sugerują, że i one mogły być diapsydami nienależącymi do Sauria. Część naukowców zalicza do lepidozauromorfów także zauropterygi, grupy Thalattosauria i Choristodera, rodzinę Drepanosauridae oraz żółwie. Lepidozauromorfy są znane w zapisie kopalnym od permu.

Filogeneza

Kladogram lepidozauromorfów według Gauthiera i współpracowników (1988)

Lepidosauromorpha

Younginiformes

Palaeagama vielhaueri

Lepidosauriformes

Paliguana whitei

Saurosternon bainii

Kuehneosauridae

Lepidosauria

	Rhynchocephalia

	Squamata

Kladogram lepidozauromorfów według Bickelmann, Müllera i Reisza (2009)

Lepidosauromorpha

Helveticosaurus

Sauropterygia

Placodus

Eosauropterygia

Pachypleurosauria

Eusauropterygia

	Pistosauridae

	Simosaurus

Testudines

Kuehneosauridae

Lepidosauria

	Rhynchocephalia

	Squamata

Choristodera

Przypisy

1 2 Jacques Gauthier, Richard Estes, Kevin de Queiroz: A phylogenetic analysis of Lepidosauromorpha. W: R. Estes, G. Pregill (red.): The Phylogenetic Relationships of the Lizard Families. Palo Alto: Stanford University Press, 1988, s. 15–98. (ang.).
↑ Michel Laurin. The osteology of a Lower Permian eosuchian from Texas and a review of diapsid phytogeny. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 101, s. 59–95, 1991. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1991.tb00886.x. (ang.).
1 2 3 Michael deBraga, Olivier Rieppel. Reptile phylogeny and the interrelationships of turtles. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 120, s. 281–354, 1997. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1997.tb01280.x. (ang.).
1 2 3 Olivier Rieppel, Robert R. Reisz. The Origin and Early Evolution of Turtles. „Annual Review of Ecology and Systematics”. 30, s. 1–22, 1999. DOI: 10.1146/annurev.ecolsys.30.1.1. (ang.).
1 2 John Merck. An arboreal radiation of non-saurian diapsids. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 23 (Suppl.), s. 78A, 2003. (ang.).
1 2 3 4 5 Johannes Müller: The relationships among diapsid reptiles and the influence of taxon selection. W: Gloria Arratia, Mark V. H. Wilson, Richard Cloutier (red.): Recent Advances in the Origin and Early Radiation of Vertebrates. München: Verlag Dr. Friedrich Pfeil, 2004, s. 379-408.
↑ Olivier Rieppel. The systematic status of Hanosaurus hupehensis (Reptilia, Sauropterygia) from the Triassic of China. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 18, s. 545–557, 1998. (ang.).
↑ Susan E. Evans. An early kuehneosaurid reptile (Reptilia: Diapsida) from the Early Triassic of Poland. „Palaeontologia Polonica”. 65, s. 145–178, 2009. (ang.).
↑ Susan E. Evans, Marc E.H. Jones: The Origin, Early History and Diversification of Lepidosauromorph Reptiles. W: Saswati Bandyopadhyay (red.): New Aspects of Mesozoic Biodiversity. Springer Berlin / Heidelberg, 2010, s. 27–44. DOI: 10.1007/978-3-642-10311-7. ISBN 978-3-642-10310-0. (ang.).
↑ Constanze Bickelmann, Johannes Müller, Robert R. Reisz. The enigmatic diapsid Acerosodontosaurus piveteaui (Reptilia: Neodiapsida) from the Upper Permian of Madagascar and the paraphyly of “younginiform” reptiles. „Canadian Journal of Earth Sciences”. 46, s. 651–661, 2009. DOI: 10.1139/E09-038. (ang.).

[Gauthieretal-1] 1 2 Jacques Gauthier, Richard Estes, Kevin de Queiroz: A phylogenetic analysis of Lepidosauromorpha. W: R. Estes, G. Pregill (red.): The Phylogenetic Relationships of the Lizard Families. Palo Alto: Stanford University Press, 1988, s. 15–98. (ang.).

[doi10.1111/j.1096-3642.1991.tb00886.x-s59-95-2] Michel Laurin. The osteology of a Lower Permian eosuchian from Texas and a review of diapsid phytogeny. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 101, s. 59–95, 1991. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1991.tb00886.x. (ang.).

[debragairieppel-3] 1 2 3 Michael deBraga, Olivier Rieppel. Reptile phylogeny and the interrelationships of turtles. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 120, s. 281–354, 1997. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1997.tb01280.x. (ang.).

[rieppelireisz-4] 1 2 3 Olivier Rieppel, Robert R. Reisz. The Origin and Early Evolution of Turtles. „Annual Review of Ecology and Systematics”. 30, s. 1–22, 1999. DOI: 10.1146/annurev.ecolsys.30.1.1. (ang.).

[merck2003-5] 1 2 John Merck. An arboreal radiation of non-saurian diapsids. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 23 (Suppl.), s. 78A, 2003. (ang.).

[Muller-6] 1 2 3 4 5 Johannes Müller: The relationships among diapsid reptiles and the influence of taxon selection. W: Gloria Arratia, Mark V. H. Wilson, Richard Cloutier (red.): Recent Advances in the Origin and Early Radiation of Vertebrates. München: Verlag Dr. Friedrich Pfeil, 2004, s. 379-408.

[Rieppel1998-s545-557-7] Olivier Rieppel. The systematic status of Hanosaurus hupehensis (Reptilia, Sauropterygia) from the Triassic of China. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 18, s. 545–557, 1998. (ang.).

[Evans2009-s145-178-8] Susan E. Evans. An early kuehneosaurid reptile (Reptilia: Diapsida) from the Early Triassic of Poland. „Palaeontologia Polonica”. 65, s. 145–178, 2009. (ang.).

[EJ10-9] Susan E. Evans, Marc E.H. Jones: The Origin, Early History and Diversification of Lepidosauromorph Reptiles. W: Saswati Bandyopadhyay (red.): New Aspects of Mesozoic Biodiversity. Springer Berlin / Heidelberg, 2010, s. 27–44. DOI: 10.1007/978-3-642-10311-7. ISBN 978-3-642-10310-0. (ang.).

[doi10.1139/E09-038-s651-661-10] Constanze Bickelmann, Johannes Müller, Robert R. Reisz. The enigmatic diapsid Acerosodontosaurus piveteaui (Reptilia: Neodiapsida) from the Upper Permian of Madagascar and the paraphyly of “younginiform” reptiles. „Canadian Journal of Earth Sciences”. 46, s. 651–661, 2009. DOI: 10.1139/E09-038. (ang.).