Lindera

Lindera
	; Lindera floribunda
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	wawrzynowce
Rodzina	wawrzynowate
Rodzaj	lindera
	Nazwa systematyczna
	Lindera Thunb.; Nov. Gen. Pl. 3: 44 (1783)
	Typ nomenklatoryczny
	L. umbellata Thunberg
Synonimy
	Aperula Blume; Benzoin Nees; Calosmon J.Presl; Daphnidium Nees; Evelyna Raf.; Omphalodaphne (Blume) Nakai; Ozanthes Raf.; Parabenzoin Nakai; Polyadenia Nees; Sinosassafras H.W.Li;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Lindera (Lindera Thunb.) – rodzaj drzew i krzewów z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Obejmuje około 100 gatunków (93 gatunki są zweryfikowane przez Plants of the World). Występują one głównie w Azji Południowo-Wschodniej i Wschodniej, jeden gatunek rośnie w Australii, trzy gatunki obecne są w Ameryce Północnej (południowo-wschodnie Stany Zjednoczone). Rośliny te rosną w lasach, często wzdłuż strumieni i na bagnach.

Nazwa naukowa upamiętnia szwedzkiego botanika Johana Lindera (1676–1724).

Kilka gatunków uprawianych jest jako krzewy ozdobne, najbardziej popularny jest Lindera obtusiloba, przy czym w Polsce spotykana bywa tylko lindera zwyczajna Lindera benzoin. Liście lindery zwyczajnej dawniej służyły do sporządzania naparów pitych jak herbata. Olej z nasion Lindera praecox używany był w lampach.

Morfologia

Pokrój: Krzewy lub niewielkie drzewa osiągające do 12 m wysokości, zwykle rozłożyste. Kora szara, ciemniejąca z wiekiem.
Liście: Skrętoległe, zwykle opadające zimą lub w porze suchej, przy czym przed opadnięciem liście zwykle przebarwiają się na jaskrawo złotożółty kolor. Aromatyczne po roztarciu, przynajmniej za młodu. Blaszka pojedyncza lub trójklapowa, z trzema głównymi wiązkami przewodzącymi lub z użyłkowaniem pierzastym. U różnych gatunków liście miękkie do skórzastych, nagie do owłosionych.
Kwiaty: Jednopłciowe (przy czym rośliny są dwupienne), drobne, zebrane w baldaszkowate kwiatostany, pojawiające się zwykle wiosną, wsparte dwiema podsadkami. Okwiat złożony jest z 6 żółtawych listków wyrastających parami w dwóch okółkach. W kwiatach męskich jest 9 pręcików w trzech okółkach (rzadziej pręcików jest 12). W kwiatach żeńskich znajduje się 9 prątniczków i kulistawa zalążnia.
Owoce: Mięsiste lub suche, jednonasienne, zielone, czarne lub czerwone osadzone w mięśniejącym dnie kwiatowym.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Jeden z około 50 rodzajów zaliczanych do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae), wchodzącej w skład rzędu wawrzynowców (Laurales). Bywa łączony z rodzajem Litsea.

Wykaz gatunków

Lindera aggregata (Sims) Kosterm.
Lindera akoensis Hayata
Lindera andamanica Chakrab., Lakra & Diwakar
Lindera angustifolia W.C.Cheng
Lindera annamensis H.Liu
Lindera apoensis Elmer
Lindera assamica (Meisn.) Kurz
Lindera balansae Lecomte
Lindera benzoin (L.) Blume – lindera zwyczajna
Lindera bibracteata Boerl.
Lindera bifaria (Nees) Hosseus
Lindera bokorensis Tagane & Yahara
Lindera bootanica Meisn.
Lindera caesia Reinw. ex Fern.-Vill.
Lindera caudata (Nees) Hook.f.
Lindera chienii W.C.Cheng
Lindera chunii Merr.
Lindera citriodora (Siebold & Zucc.) Hemsl.
Lindera communis Hemsl.
Lindera concinna Ridl.
Lindera cuspidata (Blume) Boerl.
Lindera delicata Kosterm.
Lindera densiflora (Meisn.) Boerl.
Lindera doniana C.K.Allen
Lindera erythrocarpa Makino
Lindera flavinervia C.K.Allen
Lindera floribunda (C.K.Allen) H.P.Tsui
Lindera foveolata H.W.Li
Lindera fragrans Oliv.
Lindera glauca (Siebold & Zucc.) Blume
Lindera gracilipes H.W.Li
Lindera guangxiensis H.P.Tsui
Lindera insignis (Blume) Boerl.
Lindera kariensis W.W.Sm.
Lindera kinabaluensis Kosterm.
Lindera kochummenii de Kok
Lindera kwangtungensis (H.Liu) C.K.Allen
Lindera latifolia Hook.f.
Lindera laureola Collett & Hemsl.
Lindera limprichtii H.J.P.Winkl.
Lindera longipedunculata C.K.Allen
Lindera lucida (Blume) Boerl.
Lindera lungshengensis S.Lee
Lindera macrophylla (Blume) Boerl.
Lindera malaccensis Hook.f.
Lindera megaphylla Hemsl.
Lindera meissneri Hook.f.
Lindera melastomacea Fern.-Vill.
Lindera melissifolia (Walter) Blume
Lindera menghaiensis H.W.Li
Lindera metcalfiana C.K.Allen
Lindera montana Ridl.
Lindera montanoides Kosterm.
Lindera motuoensis H.P.Tsui
Lindera myrrha (Lour.) Merr.
Lindera nacusua (D.Don) Merr.
Lindera neesiana (Wall. ex Nees) Kurz
Lindera novoguineensis Kosterm.
Lindera obtusiloba Blume
Lindera pedicellata Kosterm.
Lindera pentantha Koord. & Valeton
Lindera pilosa Kosterm.
Lindera pipericarpa (Miq.) Boerl.
Lindera polyantha (Blume) Boerl.
Lindera praecox (Siebold & Zucc.) Blume
Lindera prattii Gamble
Lindera pulcherrima (Nees) Benth. ex Hook.f.
Lindera queenslandica B.Hyland
Lindera racemiflora Kosterm.
Lindera racemosa Lecomte
Lindera reflexa Hemsl.
Lindera reticulata (Blume) Benth. & Hook.f. ex Fern.-Vill.
Lindera robusta (C.K.Allen) H.P.Tsui
Lindera rubronervia Gamble
Lindera rufa (Stapf) Gamble
Lindera salicifolia (Blume) Boerl.
Lindera sanjappae Bhaumik, M.K.Pathak & Chakrab.
Lindera sericea (Siebold & Zucc.) Blume
Lindera setchuenensis Gamble
Lindera spicata Kosterm.
Lindera subcoriacea Wofford
Lindera supracostata Lecomte
Lindera thomsonii C.K.Allen
Lindera tienchuanensis W.P.Fang & H.S.Kung
Lindera tonkinensis Lecomte
Lindera triloba (Siebold & Zucc.) Blume
Lindera turfosa Kosterm.
Lindera umbellata Thunb.
Lindera varmae M.K.Pathak, Bhaumik & Chakrab.
Lindera velutina H.Liu
Lindera villipes H.P.Tsui
Lindera wardii C.K.Allen
Lindera wrayi Gamble

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-04-12] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-04-12] (ang.).
1 2 3 4 Hongbin Cui, Henk van der Werff: Lindera Thunberg. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-12].
1 2 Lindera. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-04-12].
1 2 3 Lindera Thunb.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-04-12].
1 2 KarpowiczowaK. L. KarpowiczowaK., Wykaz drzew i krzewów Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa: PWN, 1972, s. 113 .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. I. Trees and shrubs. London: Macmillan, 1988, s. 70. ISBN 0-333-73003-8.
1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 530, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 7 Lindera Thunberg. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-12].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-04-12] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-04-12] (ang.).

[china-3] 1 2 3 4 Hongbin Cui, Henk van der Werff: Lindera Thunberg. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-12].

[ing-4] 1 2 Lindera. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-04-12].

[powo-5] 1 2 3 Lindera Thunb.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-04-12].

[karpowiczowa-6] 1 2 KarpowiczowaK. L. KarpowiczowaK., Wykaz drzew i krzewów Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa: PWN, 1972, s. 113 .

[philips-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. I. Trees and shrubs. London: Macmillan, 1988, s. 70. ISBN 0-333-73003-8.

[mabb-8] 1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 530, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[america-9] 1 2 3 4 5 6 7 Lindera Thunberg. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-12].