Litsea

*Litsea*
	; Litsea glutinosa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	wawrzynowce
Rodzina	wawrzynowate
Rodzaj	Litsea
	Nazwa systematyczna
	Litsea Lam.; Encycl. Meth., Bot. 3: 574. 13 Feb 1792
	Typ nomenklatoryczny
	L. glutinosa (Lour.) C.B.Rob.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Litsea Lam. – rodzaj rośliny z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Obejmuje ok. 400 gatunków. Rośliny te występują w klimacie od umiarkowanego do tropikalnego w Azji, Australii i Oceanii oraz w południowej części Ameryki Północnej.

Morfologia

Pokrój: Zazwyczaj zimozielone drzewa lub krzewy.
Liście: Naprzemianległe, pojedyncze. Blaszka liściowa jest całobrzega, z pięcioma (rzadziej z trzema) nerwami głównymi.
Kwiaty: Są promieniste, rozdzielnopłciowe, niepozorne, zebrane w pęczki lub wiechy, złożone z małych baldachów z wklęsłymi pokrywkami u nasady. Okwiat jest nieobecny lub składa się z 4–6 listków. Kwiaty męskie mają 9–12 pręcików ułożonych w trzech okółkach, z których w jednym mają gruczoły. Pylniki są wewnątrzpylne (główka odwrócona do wewnątrz), czterokomorowe, słupek jest bardzo zredukowany. Kwiaty żeńskie mają górną, jednokomorową zalążnię, osadzoną na mniej lub bardziej rozwiniętym dnie kwiatowym. Słupek otoczony jest przez 9–12 prątniczków o wrzecionowatym kształcie.
Owoce: Pestkowce o kulistym kształcie, osadzone w zredukowanej kupuli.

Biologia i ekologia

Rośliny dwupienne. Zawierają alkaloidy. Odmiana Litsea lancifolia var. rheophytica jest reofilem.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG V z 2026): Jeden z około 50 rodzajów zaliczanych do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae), wchodzącej w skład rzędu wawrzynowców (Laurales) stanowiącego klad w obrębie grupy magnoliowych w obrębie wczesnych dwuliściennych.

Wykaz gatunków

Litsea aban-gibotii Ng
Litsea accedens (Blume) Boerl.
Litsea accedentoides Koord. & Valeton
Litsea acrantha Ridl.
Litsea acutivena Hayata
Litsea aestivalis (L.) Fernald
Litsea akoensis Hayata
Litsea alba Kosterm.
Litsea albayana S.Vidal
Litsea albescens (Hook.f.) D.G.Long
Litsea albicans (Kurz) Hook.f.
Litsea albida (Kosterm.) Kosterm.
Litsea alleniana A.C.Sm.
Litsea alveolata C.K.Allen
Litsea amicorum Kosterm.
Litsea anamalayana Robi & Udayan
Litsea anamo Kosterm.
Litsea andreana Ng
Litsea aneityensis Guillaumin
Litsea angulata Blume
Litsea anomala Merr.
Litsea areolata (Blume) Boerl.
Litsea artocarpifolia Gamble
Litsea assamica Hook.f.
Litsea aurea Kosterm.
Litsea auricolor Kosterm.
Litsea auriculata S.S.Chien & W.C.Cheng
Litsea australis B.Hyland
Litsea bainingensis Rech.
Litsea balansae Lecomte
Litsea banaensis de Kok
Litsea barringtonioides Kosterm.
Litsea baruringensis Elmer
Litsea baticulin (Blanco) Kosterm.
Litsea baviensis Lecomte
Litsea beilschmiediifolia H.W.Li
Litsea bennettii B.Hyland
Litsea bernhardensis C.K.Allen
Litsea beusekomii Kosterm.
Litsea biflora H.P.Tsui
Litsea bindoniana (F.Muell.) F.Muell.
Litsea boerlagei Kosterm.
Litsea borneensis (Meisn.) Boerl.
Litsea bourdillonii Gamble
Litsea brachypoda C.K.Allen
Litsea brachystachya (Blume) Fern.-Vill.
Litsea brassii O.C.Schmidt
Litsea brawas (Blume) Boerl.
Litsea breviumbellata C.K.Allen
Litsea brookeana Kosterm.
Litsea buinensis Kosterm.
Litsea burckelloides A.C.Sm.
Litsea calicaris (Sol. ex A.Cunn.) Benth. & Hook.f. ex Kirk
Litsea calophylla (Miq.) Mansf.
Litsea calophyllantha K.Schum.
Litsea cambodiana Lecomte
Litsea cangyuanensis J.Li & H.W.Li
Litsea caroli Teschner
Litsea carrii Kosterm.
Litsea castanea Hook.f.
Litsea catubigensiskos Kosterm.
Litsea caulocarpa Merr.
Litsea ceramensis Kosterm.
Litsea chartacea (Wall. ex Nees) Hook.f.
Litsea chengshuzhii H.P.Tsui
Litsea chewii Kosterm.
Litsea chinpingensis Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea chrysoneura Kosterm.
Litsea chrysophoena (Blume) Boerl.
Litsea chrysopleura (Blume) Boerl.
Litsea chunii W.C.Cheng
Litsea cinnamomea Blume
Litsea citronella Kosterm.
Litsea clarissae (Teschner) Kosterm.
Litsea clarkei Prain
Litsea claviflora Gamble
Litsea clemensii C.K.Allen
Litsea coelestis H.P.Tsui
Litsea collina S.Moore
Litsea complanata C.K.Allen
Litsea confusa Koord. & Valeton
Litsea connorsii B.Hyland
Litsea cordata (Jack) Hook.f.
Litsea coreana H.Lév.
Litsea coriacea (B.Heyne ex Nees) Hook.f.
Litsea costalis (Nees) Kosterm.
Litsea crassifolia (Blume) Boerl.
Litsea crebriflora S.Moore
Litsea crenata C.K.Allen
Litsea cubeba (Lour.) Pers.
Litsea cuprea Merr.
Litsea curtisii Gamble
Litsea cuspidata (Blume) Boerl.
Litsea cuttingiana C.K.Allen
Litsea densiflora (Teschner) Kosterm.
Litsea deplanchei Guillaumin
Litsea depressa H.P.Tsui
Litsea dielsiana Teschner
Litsea dilleniifolia P.Y.Pai & P.H.Huang
Litsea diospyrifolia Quisumb.
Litsea discocalyx Kosterm.
Litsea discolor (Blume) Zipp. ex Boerl.
Litsea diversifolia Blume
Litsea domarensis O.C.Schmidt
Litsea dorsalicana M.Q.Han & Y.S.Huang
Litsea doshia (D.Don) Kosterm.
Litsea dunniana H.Lév.
Litsea elliptica Blume
Litsea ellipticibacca Merr.
Litsea elmeri Merr.
Litsea elmeriana Rasingam & Karthig.
Litsea elongata (Nees) Hook.f.
Litsea engleriana Teschner
Litsea erectinervia Kosterm.
Litsea eugenioides A.Chev. ex H.Liu
Litsea exsudens Kosterm.
Litsea fawcettiana (F.Muell.) B.Hyland
Litsea fenestrata Gamble
Litsea ferruginea (Blume) Blume
Litsea ficoidea Kosterm.
Litsea filipedunculata Kosterm.
Litsea flexuosa (Blume) Boerl.
Litsea floribunda (Blume) Gamble
Litsea fluminensis Kosterm.
Litsea fo K.Schum. & Lauterb.
Litsea formanii Kosterm.
Litsea forstenii (Blume) Boerl.
Litsea fosbergii Kosterm.
Litsea foveola Kosterm.
Litsea fulva (Blume) Fern.-Vill.
Litsea fulvosericea C.K.Allen
Litsea garciae S.Vidal
Litsea gardneri (Thwaites) Meisn.
Litsea gemelliflora (Miq.) Boerl.
Litsea ghatica Saldanha
Litsea gigaphylla Kosterm.
Litsea gilgiana Teschner
Litsea glaberrima (Thwaites) Trimen
Litsea glabrata (Wall. ex Nees) Hook.f.
Litsea glabrifolia Ridl.
Litsea glaucescens Kunth
Litsea globifera Kosterm.
Litsea globosa Kosterm.
Litsea globularia Ng
Litsea glutinosa (Lour.) C.B.Rob.
Litsea gongshanensis H.W.Li
Litsea gorayana Udayan & Robi
Litsea gracilipes Hook.f.
Litsea grandifolia Lecomte
Litsea grandis (Nees) Hook.f.
Litsea granitica B.Hyland
Litsea grayana A.C.Sm.
Litsea greenmaniana C.K.Allen
Litsea grisea (Blume) Boerl.
Litsea guppyi (F.Muell.) Forman
Litsea habbemensis C.K.Allen
Litsea hayatae Kaneh.
Litsea helferi Hook.f.
Litsea henricksonii Kosterm.
Litsea himalayensis R.Kr.Singh
Litsea hirsutissima Gamble
Litsea hirta (Blume) Boerl.
Litsea honbaensis de Kok
Litsea honghoensis H.Liu
Litsea hookeri (Meisn.) D.G.Long
Litsea hornei A.C.Sm.
Litsea humboldtiana Guillaumin
Litsea hunanensis Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea hupehana Hemsl.
Litsea hutchinsonii Merr.
Litsea hypophaea Hayata
Litsea ichangensis Gamble
Litsea ilocana Merr.
Litsea imbricata Guillaumin
Litsea impressa (Blume) Boerl.
Litsea imthurnii Turrill
Litsea indoverticillata Robi & Udayan
Litsea insignis (Blume) Boerl.
Litsea intermedia (Blume) Boerl.
Litsea irianensis Kosterm.
Litsea japonica (Thunb.) Juss.
Litsea jaswirii Ng
Litsea johorensis Gamble
Litsea kakkachensis R.Ganesan
Litsea kauloensis Teschner
Litsea keralana Kosterm.
Litsea kerrii Kosterm.
Litsea kingii Hook.f.
Litsea kobuskiana C.K.Allen
Litsea kurzii King ex Hook.f.
Litsea kwangsiensis Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea kwangtungensis H.T.Chang
Litsea laeta (Nees) Trimen
Litsea laevigata (Nees) Gamble
Litsea lanceolata (Blume) Kosterm.
Litsea lancifolia (Roxb. ex Nees) Fern.-Vill.
Litsea lancilimba Merr.
Litsea lecardii Guillaumin
Litsea ledermannii Teschner
Litsea leefeana (F.Muell.) Merr.
Litsea leiantha (Kurz) Hook.f.
Litsea leytensis Merr.
Litsea liboshengii H.P.Tsui
Litsea ligustrina (Nees) Fern.-Vill.
Litsea lithocarpoides Kosterm.
Litsea litseifolia (C.K.Allen) Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea longepedunculata Kosterm.
Litsea longipedicellata Kosterm.
Litsea longipes (Meisn.) Hook.f.
Litsea luzonica (Blume) Fern.-Vill.
Litsea machilifolia Gamble
Litsea machiloides Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea mafuluensis C.K.Allen
Litsea magnifolia Gillespie
Litsea maingayi Hook.f.
Litsea maluensis Teschner
Litsea manilaliana Robi & Udayan
Litsea martabanica (Kurz) Hook.f.
Litsea mathuataensis A.C.Sm.
Litsea megalophylla Merr.
Litsea megamalayana Karupp., V.Ravich. & Bharath
Litsea meghalayensis R.Kr.Singh
Litsea mekongensis Lecomte
Litsea melchioriana (Teschner) Kosterm.
Litsea mellifera A.C.Sm.
Litsea membranifolia Hook.f.
Litsea meyeri Kosterm.
Litsea miana Guillaumin
Litsea micrantha Merr.
Litsea minor Teschner
Litsea miqueliana (Kuntze) ined.
Litsea mishmiensis Hook.f.
Litsea mollis Hemsl.
Litsea monopetala (Roxb.) Pers.
Litsea montis-dulit Airy Shaw
Litsea morobensis C.K.Allen
Litsea morotaiensis Kosterm.
Litsea morrisonensis Hayata
Litsea moupinensis Lecomte
Litsea muellerorum I.M.Turner
Litsea myristicifolia (Wall. ex Nees) Hook.f.
Litsea mysorensis Gamble
Litsea nemoralis (Thwaites) Trimen
Litsea neocaledonica S.Moore
Litsea neohebridensis Kosterm.
Litsea nervosa (Meisn.) Grierson & D.G.Long
Litsea nhatrangensis de Kok
Litsea nicobarica Bhuinya & P.Singh
Litsea nigricans (Meisn.) Boerl.
Litsea nitida (Roxb. ex Nees) Hook.f.
Litsea noronhae Blume
Litsea novoguinensis Teschner
Litsea novoleontis Bartlett
Litsea nuculanea (Kurz) Hook.f.
Litsea oblongifolia Merr.
Litsea obscura (Blume) Boerl.
Litsea oleoides (Meisn.) Hook.f.
Litsea oligophlebia H.T.Chang
Litsea oppositifolia Gibbs
Litsea orocola Kosterm.
Litsea ovalifolia (Wight) Trimen
Litsea ovalis Kosterm.
Litsea pallens Lundell
Litsea pallida (Blume) Boerl.
Litsea pallidifolia Merr.
Litsea palmatinervia (Meisn.) Benth. & Hook.f. ex Drake
Litsea palustris Kosterm.
Litsea panamanja (Buch.-Ham. ex Nees) Hook.f.
Litsea papillosa C.K.Allen
Litsea papuana K.Schum.
Litsea parvifolia (Hemsl.) Mez
Litsea pedicellata Bartlett
Litsea pedunculata (Diels) Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea penangiana Hook.f.
Litsea pentaflora Guillaumin
Litsea pentagona Merr.
Litsea perfulva Elmer
Litsea perglabra C.K.Allen
Litsea perlucida C.K.Allen
Litsea perrottetii (Blume) Fern.-Vill.
Litsea philippinensis Merr.
Litsea phuwuaensis Ngerns.
Litsea pickeringii (A.Gray ex Seem.) Benth. & Hook.f. ex Drake
Litsea pittosporifolia Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea plateifolia Elmer
Litsea polyneura (Meisn.) Boerl.
Litsea populifolia Gamble
Litsea pringlei Bartlett
Litsea prolixa S.Moore
Litsea propinqua (Blume) Boerl.
Litsea pruriens Kosterm.
Litsea pseudoelongata H.Liu
Litsea pseudoumbellata Kosterm.
Litsea psilophylla Kosterm.
Litsea pumila Kosterm.
Litsea punctata (Blume) Boerl.
Litsea punctulata Kosterm.
Litsea pungens Hemsl.
Litsea quadrangularis Kosterm.
Litsea quercoides Elmer
Litsea racemosa C.T.White
Litsea rangoonensis (Meisn.) Hook.f.
Litsea resinosa Blume
Litsea reticulata (Meisn.) Benth. & Hook.f. ex F.Muell.
Litsea richii A.C.Sm.
Litsea ridleyi Gamble
Litsea rigidifrons Kosterm.
Litsea riparia (Blume) Boerl.
Litsea ripidion Guillaumin
Litsea robiana K.M.P.Kumar
Litsea robusta Blume
Litsea rotundata (Blume) Kosterm.
Litsea rotundifolia (Nees) Hemsl.
Litsea rubescens Lecomte
Litsea rubicunda Kosterm.
Litsea rubiginosa (Blume) Boerl.
Litsea rubra Blume
Litsea rubrobrunnea de Kok
Litsea salicifolia (Roxb. ex Nees) Hook.f.
Litsea saligna (Nees) N.P.Balakr.
Litsea salmonea A.Chev. ex Dao
Litsea samoensis (Christoph.) A.C.Sm.
Litsea sandakanensis Merr.
Litsea santapaui Kosterm.
Litsea schlechteri Teschner
Litsea seemannii (Meisn.) Benth. & Hook.f. ex Drake
Litsea segregata Elmer
Litsea semecarpifolia (Wall. ex Nees) Hook.f.
Litsea sepikensis Kosterm.
Litsea sericea (Wall. ex Nees) Hook.f.
Litsea sessiliflora Hook.f.
Litsea sessilifructa (C.J.Qi & K.W.Liu) L.Wu & J.J.Zhou
Litsea sessilis Boerl.
Litsea siamensis van der Werff
Litsea sinoglobosa J.Li & H.W.Li
Litsea solomonensis C.K.Allen
Litsea spathulata Kosterm.
Litsea spathuliformis Munzinger & McPherson
Litsea sphaerocarpa Blume
Litsea staintonii Kosterm.
Litsea steenisii Kosterm.
Litsea stenophylla Guillaumin
Litsea stickmanii Merr.
Litsea stocksii (Meisn.) Hook.f.
Litsea subauriculata Kosterm.
Litsea subcoriacea Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea suberosa Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea suboppositifolia Ng
Litsea subovata (Miq.) Kosterm.
Litsea subumbelliflora (Blume) Ng
Litsea sulavesiana Kosterm.
Litsea sumatrana (Miq.) Boerl.
Litsea szemaois (H.Liu) J.Li & H.W.Li
Litsea taiwanensis S.S.Ying
Litsea talaumifolia Kosterm.
Litsea tannaensis Guillaumin
Litsea taronensis H.W.Li
Litsea tenuipes Ridl.
Litsea tetranthera Mirb.
Litsea tharpiana Standl.
Litsea thorelii Lecomte
Litsea tibetana Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea timonioides Kosterm.
Litsea tomentosa Blume
Litsea travancorica Gamble
Litsea trichophylla Kosterm.
Litsea triflora Guillaumin
Litsea tsinlingensis Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea tuberculata (Blume) Boerl.
Litsea turfosa Kosterm.
Litsea udayanii Robi
Litsea umbellata (Lour.) Merr.
Litsea uniflora Guillaumin
Litsea unita (Blume) Boerl.
Litsea urdanetensis Elmer
Litsea utilis (Meisn.) Boerl.
Litsea vagamonica Robi & Vijayash.
Litsea vang Lecomte
Litsea vanoverberghii Merr.
Litsea variabilis Hemsl.
Litsea varians (Blume) Boerl.
Litsea veitchiana Gamble
Litsea velutina (Blume) Boerl.
Litsea venulosa (Meisn.) Hook.f.
Litsea versteeghii C.K.Allen
Litsea verticillata Hance
Litsea verticillifolia Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea virens (Nees) Boerl.
Litsea viridis H.Liu
Litsea vitiana (Meisn.) Benth. & Hook.f. ex Drake
Litsea walkeri Trimen
Litsea whiteana C.K.Allen
Litsea whitfordii Merr.
Litsea wightiana (Nees) Wall. ex Hook.f.
Litsea wightii (Nees) Chakrab., Anand Kumar & Ghoshal
Litsea wilsonii Gamble
Litsea xanthophylla (Blume) Boerl.
Litsea xiangliaoshu Z.Y.Zhu
Litsea yaoshanensis Yen C.Yang & P.H.Huang
Litsea yunnanensis Yen C.Yang & P.H.Huang

Zastosowanie

Odmiana L. lancifolia var. rheophytica bywa używana jako surowiec drzewny. L. cubeba ma jadalne owoce, które wykorzystywane są również w medycynie. Na liściach tego gatunku hoduje się jedwabniki, które produkują olej. Kora i owoce gatunku L. glutinosa mają zastosowanie w medycynie. L. monopetala jest uprawiana jako roślina pastewna.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-03-20] (ang.).
1 2 Litsea. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2017-03-20]. (ang.).
1 2 3 Litsea Lam., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-04] .
1 2 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 492. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
1 2 3 4 5 Litsea. Plantes & botanique. [dostęp 2017-03-20]. (fr.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-03-20] (ang.).

[ing-3] 1 2 Litsea. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2017-03-20]. (ang.).

[powo-4] 1 2 3 Litsea Lam., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-04] .

[mabberley-5] 1 2 D. J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 492. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).

[peb-6] 1 2 3 4 5 Litsea. Plantes & botanique. [dostęp 2017-03-20]. (fr.).