Lycodon

	Lycodon
	Fitzinger, 1826
	; Wilkoząb dwubarwny (L. striatus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Rząd	łuskonośne
Podrząd	węże
Infrarząd	Alethinophidia
Nadrodzina	Colubroidea
Rodzina	połozowate
Podrodzina	Colubrinae
Rodzaj	Lycodon
	Typ nomenklatoryczny
	Coluber aulicus Linnaeus, 1758
Synonimy
	Cercaspis Wagler, 1830; Ophites Wagler, 1830; Dinodon A.M.C. Duméril, 1853; Odontomus A.M.C. Duméril, 1853; Sphecodes A.M.C. Duméril, 1853; Dryocalamus Günther, 1858; Leptorhytaon Günther, 1858; Tetragonosoma Günther, 1858; Eumesodon Cope, 1860; Euprotodon Cope, 1860; Lepidocephalus Hallowell, 1860; Hydrophobus Günther, 1862; Nymphophidium Günther, 1864; Tytleria Theobald, 1868; Ulupe Blanford, 1878; Lepturophis Boulenger, 1900; Haplonodon Griffin, 1910;
Gatunki
	74 gatunki – zobacz opis w tekście
	74 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Lycodon – rodzaj węży z podrodziny Colubrinae w rodzinie połozowatych (Colubridae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Iranie, Turkmenistanie, Uzbekistanie, Tadżykistanie, Afganistanie, Pakistanie, Indiach, Malediwach, Sri Lance, Nepalu, Chinach (włącznie z Tajwanem), Rosji (Kraj Nadmorski), Bhutanie, Bangladeszu, Mjanmie, Laosie, Wietnamie, Kambodży, Tajlandii, Malezji, Singapurze, Indonezji, Brunei, Timorze Wschodnim, Korei, Japonii, na Filipinach, Nowej Gwinei i w Australii (na Wyspie Bożego Narodzenia).

Systematyka

Etymologia

Lycodon: gr. λυκος lukos „wilk”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”.
Cercaspis: gr. κερκος kerkos „ogon”; ασπις aspis, ασπιδος aspidos „tarcza”. Gatunek typowy: Hurria carinata Kuhl, 1820.
Ophites: gr. οφιτης ophitēs „wężowaty, podobny do węża”. Gatunek typowy: Lycodon subcinctus F. Boie, 1827.
Dinodon: gr. δεινος deinos „straszny, groźny”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”. Gatunek typowy: Dinodon cancellatum Duméril, 1853 (= Lycodon rufozonatus Cantor, 1842).
Odontomus: gr. οδους odous, οδοντος odontos „ząb”; ομος omos „wspólny, złączony”. Gatunek typowy: Coluber nympha Daudin, 1803.
Sphecodes: gr. σφηκωδης sphēkōdēs „smukły jak osa”. Gatunek typowy: Sphecodes albofuscus A.M.C. Duméril, Bibron & A.H.A. Duméril, 1854.
Dryocalamus: gr. δρυς drus, δρυος druos „drzewo, zwłaszcza dąb”; καλαμος kalamos „trzcina”. Gatunek typowy: Dryocalamus tristrigatus Günther, 1858.
Leptorhytaon: gr. λεπτος leptos „drobny”; ῥυτις rhutis, ῥυτιδος rhutidos „fałda, zmarszczka”. Gatunek typowy: Coluber jara Shaw, 1802.
Tetragonosoma: gr. τετραγωνος tetragōnos „kwadrat”, od τετρα- tetra- „cztery”, od τεσσαρες tessares „cztery”; σωμα sōma, σωματος sōmatos „ciało”. Gatunek typowy: Lycodon effraenis Cantor, 1847.
Eumesodon: gr. ευ eu „ładny, dobry”; μεσος mesos „środkowy”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”. Gatunek typowy: Eumesodon semicarinatus Cope, 1860.
Euprotodon: gr. ευ eu „ładny, dobry”; πρωτος prōtos „przedni”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”. Gatunek typowy: Coluber aulicus Linnaeus, 1758.
Lepidocephalus: gr. λεπις lepis, λεπιδος lepidos „łuska, płytka”, od λεπω lepō „łuszczyć”; -κεφαλος -kephalos „-głowy”, od κεφαλη kephalē „głowa”. Gatunek typowy: Lepidocephalus fasciatus Hallowell, 1860 (= Eumesodon semicarinatus Cope, 1860).
Hydrophobus: gr. ὑδρο- hudro- „wodny-”, od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos „woda”; φοβος phobos „strach, panika, paniczna ucieczka”, od φεβομαι phebomai „uciekać ze strachu, umykać”. Gatunek typowy: Hydrophobus semifasciatus Günther, 1862 (= Coluber nympha Daudin, 1803).
Nymphophidium: gr. νυμφη numphē „nimfa”; οφιδιον ophidion „mały wąż”, zdrobnienie od οφις ophis, οφεως opheōs „wąż”. Gatunek typowy: Nymphodidium maculatum Günther, 1864.
Tytleria: płk Robert Christopher Tytler (1818–1872), oficer British Army w Indiach w latach 1835–1864, przyrodnik, pionier fotografii, kolekcjoner. Gatunek typowy: Tytleria hypsirhinoides Theobald, 1868.
Ulupe: etymologia nieznana, Blanford nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej. Gatunek typowy: Ulupe davisoni Blanford, 1878.
Lepturophis: gr. λεπτος leptos „delikatny, smukły”; ουρα oura „ogon”; οφις ophis, οφεως opheōs „wąż”. Gatunek typowy: Lepturophis borneensis Boulenger, 1900 (= Sphecodes albofuscus A.M.C. Duméril, Bibron & A.H.A. Duméril, 1854).
Haplonodon: gr. ἁπλοος haploos „pojedynczy”; νωδον nōdoς „bezzębny”. Gatunek typowy: Haplonodon philippinensis Griffin, 1910 (= Lycodon muelleri A.M.C. Duméril, Bibron & A.H.A. Duméril, 1854).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Lycodon albofuscus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
Lycodon alcalai Ota & Ross, 1994
Lycodon anakradaya Nguyen, Duong, Wood & Grismer, 2022
Lycodon aulicus (Linnaeus, 1758)
Lycodon banksi Luu, Bonkowski, Nguyen, Le, Calame & Ziegler, 2018
Lycodon bibonius Ota & Ross, 1994
Lycodon bicolor (Nikolsky, 1903)
Lycodon butleri Boulenger, 1900
Lycodon capucinus Boie, 1827
Lycodon cardamomensis Daltry & Wüster, 2002
Lycodon carinatus (Kuhl, 1820)
Lycodon cathaya Wang, Qi, Lyu, Zeng & Wang, 2020
Lycodon cavernicolus Grismer, Quah, Anuar M.S., Muin, Wood & Nor, 2014
Lycodon chapaensis (Angel & Bourret, 1933)
Lycodon chithrasekarai (Wickramasinghe, Vidanapathirana, Pushpamal & Wickramasinghe, 2020)
Lycodon chrysoprateros Ota & Ross, 1994
Lycodon davidi Vogel, Nguyen, Kingsada & Ziegler, 2012
Lycodon davisonii (Blanford, 1878)
Lycodon deccanensis Ganesh, Deuti, Punith, Achyuthan, Mallik, Adhikari & Vogel, 2020
Lycodon dumerilii (Boulenger, 1893)
Lycodon effraenis Cantor, 1847
Lycodon fasciatus (Anderson, 1879)
Lycodon fasciolatus (Shaw, 1802)
Lycodon fausti Gaulke, 2002
Lycodon ferroni Lanza, 1999
Lycodon flavicollis Mukherjee & Bhupathy, 2007
Lycodon flavomaculatus Wall, 1907
Lycodon flavozonatus (Pope, 1928)
Lycodon futsingensis (Pope, 1928)
Lycodon gammiei (Blanford, 1878)
Lycodon gibsonae Vogel & David, 2019
Lycodon gongshan Vogel & Luo, 2011
Lycodon gracilis (Günther, 1864)
Lycodon hypsirhinoides (Theobald, 1868)
Lycodon jara (Shaw, 1802)
Lycodon kundui Smith, 1943
Lycodon laoensis Günther, 1864 – wilkoząb laotański
Lycodon latifasciatus Nguyen, Lee, Jiang, Ding, Chit, Poyarkov & Vogel, 2025
Lycodon liuchengchaoi Zhang, Jiang, Vogel & Rao, 2011
Lycodon muelleri Duméril, Bibron & Duméril, 1854
Lycodon multifasciatus (Maki, 1931)
Lycodon multizonatus (Zhao & Jiang, 1981)
Lycodon neomaculatus (Nguyen, Lee, Pauwels, Kennedy-Gold, Poyarkov, David & Vogel, 2024)
Lycodon nympha (Daudin, 1803)
Lycodon obvelatus Wang, Yu, Vogel & Che, 2020
Lycodon ophiophagus Vogel, David, Pauwels, Sumontha, Norval, Hendrix, Vu & Ziegler, 2009
Lycodon orientalis (Hilgendorf, 1880)
Lycodon paucifasciatus Rendahl, 1943
Lycodon philippinus (Griffin, 1909)
Lycodon pictus Janssen, Pham, Ngo, Le, Nguyen & Ziegler, 2019
Lycodon poyarkovi Nguyen & Vogel, 2025
Lycodon rosozonatus (Hu & Zhao, 1972)
Lycodon rufozonatus Cantor, 1842
Lycodon ruhstrati (Fischer, 1886)
Lycodon sealei Leviton, 1955
Lycodon semicarinatus (Cope, 1860)
Lycodon septentrionalis (Günther, 1875)
Lycodon serratus Wang, Yu, Vogel & Che, 2020
Lycodon sidiki Wostl, Hamidy, Kurniawan & Smith, 2017
Lycodon solivagus Ota & Ross, 1994
Lycodon stormi Boettger, 1892
Lycodon striatus (Shaw, 1802) – wilkoząb dwubarwny
Lycodon subannulatus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
Lycodon subcinctus Boie, 1827
Lycodon synaptor Vogel & David, 2010
Lycodon tessellatus Jan, 1863
Lycodon tiwarii Biswas & Sanyal, 1965
Lycodon travancoricus (Beddome, 1870)
Lycodon tristrigatus (Günther, 1858)
Lycodon truongi Nguyen, Duong, Wood & Grismer, 2022
Lycodon yunnanensis (Werner, 1922)
Lycodon zawi Slowinski, Pawar, Win, Thin, Gyi, Oo & Tun, 2001
Lycodon zayuensis Jiang, Wang, Jin & Che, 2020
Lycodon zoosvictoriae Neang, Hartmann, Hun, Souter & Furey, 2014

Przypisy

↑ Lycodon, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ L.J.F.J. Fitzinger: Neue classification der reptilien nach ihren natürlichen verwandtschaften: nebst einer verwandtschafts-tafel und einem verzeichnisse der reptilien-sammlung des K. K. zoologischen museum’s zu Wien. Wien: J.G. Heubner, 1826, s. 29, 57. (niem.).
1 2 Wagler 1830 ↓, s. 191.
↑ Wagler 1830 ↓, s. 186.
1 2 Duméril 1853 ↓, s. 463.
↑ Duméril 1853 ↓, s. 461.
↑ Günther 1858 ↓, s. 121.
↑ Günther 1858 ↓, s. 205.
↑ Günther 1858 ↓, s. 253.
1 2 E.D. Cope. Catalogue of the Colubridae in the Museum of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia, with notes and descriptions of new species. Part II. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 12, s. 262, 1860. (ang.).
↑ E. Hallowell. Report upon the Reptilia of the North Pacific Exploring Expedition, under command of Capt. John Rogers, U. S. N.. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 12 (1860), s. 498, 1861. (ang.).
↑ A.C.L.G. Günther. On new species of snakes in the collection of the British Museum. „The Annals and Magazine of Natural History”. Third Series. 9, s. 127, 1862. (ang.).
↑ A.C.L.G. Günther: The reptiles of British India. London: Pub. for the Ray society by R. Hardwicke, 1864, s. 235. (ang.).
1 2 W. Theobald. Catalogue of the reptiles of British Birna [sic], embracing the provinces of Pegu, Martaban, and Tenasserim; with descriptions of new or little-known species. „The Journal of the Linnean Society of London. Zoology”. 10, s. 49, 1870. (ang.).
1 2 W.T. Blanford. Notes on Reptilia from the Himalayas and Assam. „Proceedings of the Asiatic Society of Bengal”. 1878 (January to December), s. 141, 1878. (ang.).
↑ G.A. Boulenger. Descriptions of new reptiles and batrachians from Borneo. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1900, s. 183, 1900. (ang.).
1 2 L.E. Griffin. A list of snakes from the island of Polillo, P. I., with descriptions of a new genus and two new species. „The Philippine Journal of Science”. 5 (D), s. 211, 1910. (ang.).
1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Lycodon. The Reptile Database. [dostęp 2025-05-30]. (ang.).
↑ R.R. Midtgaard R.R., Genus Lycodon, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-05-30] (ang.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 128.
1 2 3 4 5 Jaeger 1944 ↓, s. 151.
↑ Reptilia. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 30. (łac.).
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 72.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 153.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 217.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 76.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 37.
1 2 3 Jaeger 1944 ↓, s. 122.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 198.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 233.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 215.
1 2 Jaeger 1944 ↓, s. 86.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 135.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 185.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 44.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 106.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 171.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 149.
1 2 Jaeger 1944 ↓, s. 154.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 247.
↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 404. ISBN 83-01-14344-4.

Bibliografia

J.G. Wagler: Natürliches System der Amphibien, mit vorangehender Classification der Säugethiere und Vögel. Ein Beitrag zur vergleichenden Zoologie. München, Stuttgart und Tübingen: In der J.G. Cotta’schen Buchhandlung, 1830, s. 1–354. (niem.).
A.M.C. Duméril. Prodrome de la classification des reptiles ophidiens. „Mémoires de l’Académie des sciences de l’Institut de France”. 23, s. 399–535, 1853. (fr.).
A.C.L.G. Günther: Catalogue of colubrine snakes in the collection of the British Museum. London: Printed by order of the Trustees, 1858, s. 1–281. (ang.).
Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

[itis-1] Lycodon, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Fitzinger-2] L.J.F.J. Fitzinger: Neue classification der reptilien nach ihren natürlichen verwandtschaften: nebst einer verwandtschafts-tafel und einem verzeichnisse der reptilien-sammlung des K. K. zoologischen museum’s zu Wien. Wien: J.G. Heubner, 1826, s. 29, 57. (niem.).

[CITEREFWagler1830[https://www.biodiversitylibrary.org/page/38965927#page/203/mode/1up_191]-3] 1 2 Wagler 1830 ↓, s. 191.

[CITEREFWagler1830[https://biodiversitylibrary.org/page/38965922_186]-4] Wagler 1830 ↓, s. 186.

[CITEREFDuméril1853[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k32372/f730.image_463]-5] 1 2 Duméril 1853 ↓, s. 463.

[CITEREFDuméril1853[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k32372/f728.image_461]-6] Duméril 1853 ↓, s. 461.

[CITEREFGünther1858[https://biodiversitylibrary.org/page/18353189_121]-7] Günther 1858 ↓, s. 121.

[CITEREFGünther1858[https://biodiversitylibrary.org/page/18353273_205]-8] Günther 1858 ↓, s. 205.

[CITEREFGünther1858[https://biodiversitylibrary.org/page/18353321_253]-9] Günther 1858 ↓, s. 253.

[Cope-10] 1 2 E.D. Cope. Catalogue of the Colubridae in the Museum of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia, with notes and descriptions of new species. Part II. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 12, s. 262, 1860. (ang.).

[Hallowell-11] E. Hallowell. Report upon the Reptilia of the North Pacific Exploring Expedition, under command of Capt. John Rogers, U. S. N.. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 12 (1860), s. 498, 1861. (ang.).

[Günther1862-12] A.C.L.G. Günther. On new species of snakes in the collection of the British Museum. „The Annals and Magazine of Natural History”. Third Series. 9, s. 127, 1862. (ang.).

[Günther1864-13] A.C.L.G. Günther: The reptiles of British India. London: Pub. for the Ray society by R. Hardwicke, 1864, s. 235. (ang.).

[Theobald-14] 1 2 W. Theobald. Catalogue of the reptiles of British Birna [sic], embracing the provinces of Pegu, Martaban, and Tenasserim; with descriptions of new or little-known species. „The Journal of the Linnean Society of London. Zoology”. 10, s. 49, 1870. (ang.).

[Blanford-15] 1 2 W.T. Blanford. Notes on Reptilia from the Himalayas and Assam. „Proceedings of the Asiatic Society of Bengal”. 1878 (January to December), s. 141, 1878. (ang.).

[Boulenger-16] G.A. Boulenger. Descriptions of new reptiles and batrachians from Borneo. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1900, s. 183, 1900. (ang.).

[Griffin-17] 1 2 L.E. Griffin. A list of snakes from the island of Polillo, P. I., with descriptions of a new genus and two new species. „The Philippine Journal of Science”. 5 (D), s. 211, 1910. (ang.).

[Uetz&Hallermann-18] 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Lycodon. The Reptile Database. [dostęp 2025-05-30]. (ang.).

[repfocus-19] R.R. Midtgaard R.R., Genus Lycodon, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-05-30] (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=158_128]-20] Jaeger 1944 ↓, s. 128.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=181_151]-21] 1 2 3 4 5 Jaeger 1944 ↓, s. 151.

[Agassiz-22] Reptilia. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 30. (łac.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=102_72]-23] Jaeger 1944 ↓, s. 72.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=183_153]-24] Jaeger 1944 ↓, s. 153.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=247_217]-25] Jaeger 1944 ↓, s. 217.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=106_76]-26] Jaeger 1944 ↓, s. 76.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=67_37]-27] Jaeger 1944 ↓, s. 37.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=152_122]-28] 1 2 3 Jaeger 1944 ↓, s. 122.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=228_198]-29] Jaeger 1944 ↓, s. 198.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=263_233]-30] Jaeger 1944 ↓, s. 233.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=245_215]-31] Jaeger 1944 ↓, s. 215.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=116_86]-32] 1 2 Jaeger 1944 ↓, s. 86.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=165_135]-33] Jaeger 1944 ↓, s. 135.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=215_185]-34] Jaeger 1944 ↓, s. 185.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=74_44]-35] Jaeger 1944 ↓, s. 44.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=136_106]-36] Jaeger 1944 ↓, s. 106.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=201_171]-37] Jaeger 1944 ↓, s. 171.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=179_149]-38] Jaeger 1944 ↓, s. 149.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=184_154]-39] 1 2 Jaeger 1944 ↓, s. 154.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=277_247]-40] Jaeger 1944 ↓, s. 247.

[pwn-41] Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 404. ISBN 83-01-14344-4.