Kompleks budynków ministerstwa od strony ul. Batorego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Data utworzenia |
1997, 2015 |
| Data likwidacji |
2011 |
| Minister | |
| Sekretarz stanu |
Czesław Mroczek |
| Adres | |
| ul. Stefana Batorego 5 02-591 Warszawa | |
| Strona internetowa | |
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) – polski urząd administracji rządowej utworzony w 2015, obsługujący ministra właściwego do spraw trzech działów administracji rządowej: administracja publiczna, sprawy wewnętrzne, wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne. Ministerstwo pod tą nazwą istniało także w latach 1997–2011.
Ministerstwo zostało utworzone na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 listopada 2015 (obowiązującego od 16 listopada 2015) poprzez przekształcenie dotychczasowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (obsługującego dział sprawy wewnętrzne), do którego włączono część komórek i pracowników dotychczasowego Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji (obsługujących działy administracja publiczna i wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne). Ponadto na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2015 (obowiązującego od 27 listopada 2015) dokonano przekształcenia ministerstwa poprzez przekazanie części jego komórek i pracowników (obsługujących sprawy geodezji i kartografii) do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa.

W skład ministerstwa wchodzą Gabinet Polityczny Ministra oraz następujące komórki organizacyjne:
Organy podległe ministrowi lub przez niego nadzorowane:
Jednostki organizacyjne podległe ministrowi:
Jednostki organizacyjne nadzorowane przez ministra:
Utworzenie MSWiA było jednym z elementów reformy centrum administracyjno-gospodarczego rządu zrealizowanej w latach 1996–1997. Zgodnie z ustawą z 21 czerwca 1996, wprowadzoną w życie ustawą z 8 sierpnia 1996, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stał się od 1 stycznia 1997 organem właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, ochrony granicy państwa, ochrony przeciwpożarowej, administracji publicznej, stosunków państwa z Kościołem Katolickim oraz innymi kościołami i związkami wyznaniowymi, a także w sprawach z zakresu państwowego nadzoru budowlanego oraz geodezji i kartografii. Szczegółowy zakres działania ministra ustalony został rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 7 sierpnia 1997.
Obsługę ministra zapewniało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, którego organizację określił statut nadany rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 24 grudnia 1996. Nowy urząd przejął zadania:
W drugiej połowie 1999 na mocy ustawy z 8 sierpnia 1996 o Radzie Ministrów oraz ustawy z 4 września 1997 o działach administracji rządowej wprowadzone zostały nowe zasady organizacji ministerstw. Konsekwencją tych zmian było m.in. uchylenie większości przepisów ustawy o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w której pozostawiono jedynie niektóre regulacje dotyczące uprawnień podległych mu pracowników i funkcjonariuszy. Nową podstawą prawną funkcjonowania MSWiA stało się rozporządzenie Rady Ministrów z 12 października 1999 o ponownym utworzeniu urzędu. W kolejnych latach ministerstwo było przekształcane dwukrotnie: na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 13 czerwca 2000 część jego komórek i pracowników została przekazana do nowo utworzonego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, natomiast na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 października 2005 do MSWiA włączono część komórek i pracowników zlikwidowanego Ministerstwa Nauki i Informatyzacji.
Zgodnie z kolejnymi rozporządzeniami Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji szef MSWiA kierował na przestrzeni lat następującymi działami administracji rządowej:
Statut ministerstwa nadawany był w trybie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, a od początku 2002 w trybie zarządzenia Prezesa Rady Ministrów. Struktura organizacyjna MSWiA była zmieniana wielokrotnie na podstawie następujących dokumentów: rozporządzeń z 5 listopada 1999 i z 12 grudnia 2000 oraz zarządzeń z 26 czerwca 2002, z 1 kwietnia 2004, z 8 listopada 2005, z 23 stycznia 2006, z 14 marca 2007 i z 25 marca 2008.
Zlikwidowanie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nastąpiło na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 21 listopada 2011 (obowiązującego od 18 listopada 2011). Zgodnie z kolejnymi rozporządzeniami wydanymi tego dnia komórki i pracowników obsługujących działy administracja publiczna, informatyzacja i wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne przekazano do nowo utworzonego Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, natomiast komórki i pracowników obsługujących dział sprawy wewnętrzne przekazano do nowo utworzonego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Ministrowie spraw wewnętrznych i administracji od 1997:
| Lp. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Objęcie
urzędu |
Złożenie
urzędu |
Długość
urzędowania |
Rząd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Leszek Miller | 1 stycznia 1997 | 31 października 1997 | 303 dni | Rząd Włodzimierza Cimoszewicza | |
| 2. | Janusz Tomaszewski | 31 października 1997 | 3 września 1999 | 672 dni | Rząd Jerzego Buzka | |
| p.o. | Janusz Pałubicki | 3 września 1999 | 7 października 1999 | 34 dni | ||
| 3. | Marek Biernacki | 7 października 1999 | 19 października 2001 | 743 dni | ||
| 4. | Krzysztof Janik | 19 października 2001 | 21 stycznia 2004 | 824 dni | Rząd Leszka Millera | |
| 5. | Józef Oleksy | 21 stycznia 2004 | 21 kwietnia 2004 | 91 dni | ||
| p.o. | Jerzy Szmajdziński | 21 kwietnia 2004 | 2 maja 2004 | 11 dni | ||
| 6. | Ryszard Kalisz | 2 maja 2004 | 31 października 2005 | 547 dni | Pierwszy rząd Marka Belki | |
| Drugi rząd Marka Belki | ||||||
| 7. | Ludwik Dorn | 31 października 2005 | 7 lutego 2007 | 464 dni | Rząd Kazimierza Marcinkiewicza | |
| Rząd Jarosława Kaczyńskiego | ||||||
| 8. | Janusz Kaczmarek | 7 lutego 2007 | 8 sierpnia 2007 | 182 dni | ||
| 9. | Władysław Stasiak | 8 sierpnia 2007 | 16 listopada 2007 | 100 dni | ||
| 10. | Grzegorz Schetyna | 16 listopada 2007 | 13 października 2009 | 697 dni | Pierwszy rząd Donalda Tuska | |
| p.o. | Donald Tusk | 13 października 2009 | 14 października 2009 | 1 dzień | ||
| 11. | Jerzy Miller | 14 października 2009 | 18 listopada 2011 | 765 dni | ||
| brak (ministerstwo zlikwidowane i zastąpione Ministerstwem Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwem Administracji i Cyfryzacji) | ||||||
| 1. | Jacek Cichocki (MSW) | 18 listopada 2011 | 25 lutego 2013 | 465 dni | Drugi rząd Donalda Tuska | |
| Michał Boni (MAiC) | 27 listopada 2013 | 740 dni | ||||
| 2. | Bartłomiej Sienkiewicz (MSW) | 25 lutego 2013 | 22 września 2014 | 574 dni | ||
| Rafał Trzaskowski (MAiC) | 3 grudnia 2013 | 293 dni | ||||
| 3. | Teresa Piotrowska (MSW) | 22 września 2014 | 16 listopada 2015 | 420 dni | Rząd Ewy Kopacz | |
| Andrzej Halicki (MAiC) | ||||||
| Ministerstwo wznowione: | ||||||
| 12. | Mariusz Błaszczak | 16 listopada 2015 | 9 stycznia 2018 | 785 dni | Rząd Beaty Szydło | |
| Pierwszy rząd Mateusza Morawieckiego | ||||||
| 13. | Joachim Brudziński | 9 stycznia 2018 | 4 czerwca 2019 | 511 dni | ||
| 14. | Elżbieta Witek | 4 czerwca 2019 | 9 sierpnia 2019 | 66 dni | ||
| 15. | Mariusz Kamiński | 9 sierpnia 2019 | 27 listopada 2023 | 1571 dni | ||
| Drugi rząd Mateusza Morawieckiego | ||||||
| 16. | Paweł Szefernaker | 27 listopada 2023 | 13 grudnia 2023 | 16 dni | Trzeci rząd Mateusza Morawieckiego | |
| 17. | Marcin Kierwiński | 13 grudnia 2023 | 13 maja 2024 | 152 dni | Trzeci rząd Donalda Tuska | |
| 18. | Tomasz Siemoniak | 13 maja 2024 | 24 lipca 2025 | 437 dni | ||
| (17.) | Marcin Kierwiński | 24 lipca 2025 | nadal | 458 dni | ||