Machowinko
| wieś | |
.jpg) Pałac | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) |
362 |
| Strefa numeracyjna |
59 |
| Kod pocztowy |
76-270 |
| Tablice rejestracyjne |
GSL |
| SIMC |
0752208 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Ustka  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego  | |
Położenie na mapie powiatu słupskiego  | |
 54°35′54″N 17°00′27″E/54,598333 17,007500 | |
Machowinko (kaszb. Môłé Machòwino lub Machòwinkò, niem. Klein Machmin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.
Wieś stanowi sołectwo w którego skład wchodzą również: Owczary, Poddąbie i Redwanki.
Z racji znajdowania się w pobliżu Morza Bałtyckiego, wieś pełni nie tylko funkcję rolniczą, ale i turystyczną.
We wsi był przystanek kolejowy Machowinko.
Nazwa
Nazwa powstała od nazwy sąsiedniej wsi Machowino poprzez zdrobnienie jej formantem -k-. Nazwa niemiecka ma podobny, relacyjny charakter i jest zestawiona z przymiotnika klein „mały” i nazwy miejscowej Machmin „Machowino”. Friedrich Lorentz odnotował słowińską nazwę Mǻulė Mãχɵvjinɵ.
Rada Języka Kaszubskiego proponuje kaszubską nazwę Machòwinkò.
Części wsi
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0752214 | Owczary | część wsi |
Historia wsi
Miejscowość była wzmiankowana w listach lennych dla rodziny von Ramel z 1506, 1547 i 1568 roku.
W 1677 roku wieś przeszła w posiadanie Matthiasa von Zastrow w wyniku zawarcia związku małżeńskiego. W 1720 roku majątek został sprzedany von Belowom i w ich rękach pozostawał do 1804 roku. Już w 1784 rok we wsi był folwark, kuźnia, a także działał tu nauczyciel. Zostały wydzielone folwarki Dorotheental i Charlottenhof, łącznie 52 zagrody. W 1901 roku Maksymilian von Puttkamer wybudował we wsi gorzelnię, stajnię i zabudowania folwarczne. 9 lat później, w 1910 roku, dobra zakupił hrabia Wilhelm von Zitzewitz i jego najstarszy syn, Heinrich. Ostatnim dziedzicem był młodszy syn, Günter, który nabył od ojca najpierw jego część, a potem poprzez ugodę z bratem wszedł również w posiadanie drugiej części Machowinka. Był światłym obywatelem i gospodarzem, między innymi zmeliorował duże połacie gruntu, unowocześnił rolnictwo, dbał szczególnie o gospodarkę leśną, ale również interesował się sztuką i literaturą. Zmodernizował także dwór.
Zabytki
- Pałac murowany z II połowy XIX wieku, w którym znajduje się Dom Pomocy Społecznej w Machowinku.
- Park z II połowy XIX wieku.
Przypisy
- ↑ Wieś Machowinko w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2026-04-19], liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2026-04-19].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 755 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- 1 2 3 GUS. Rejestr TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 75000.
- ↑ Friedrich Lorentz, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem, Instytut Zachodnio-Słowiański przy Uniwersytecie Poznańskim, 1923, s. 141 (pol.).
- 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ https://bip.ustka.ug.gov.pl/Article/id,4076.html Strona gminy, sołectwa]
- ↑ Strategia Rozwoju Gminy Ustka na lata 2017-2027. s.14
- ↑ Witold Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego, Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1993, s. 72.
- ↑ Friedrich Lorentz, Slovinzisches Wörterbuch: zweiter Teil: P-Z : Orts- und Personennamen. Nachträge, Unsichere Wörter, Sankt Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, 1912, s. 1499.
- ↑ Felicja Baska-Borzyszkowska i inni, Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 2017, s. 213, ISBN 978-83-62137-50-3.
- ↑ DPS Machowinko | Biuletyn Informacji Publicznej [online], dpsmachowinko.mojbip.pl [dostęp 2021-07-02].
- ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 279, ISBN 978-83-7495-133-3.
Linki zewnętrzne
- Machowinko, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 882.
