Macrostomida

	Macrostomida
	Karling, 1940
	; Macrostomum lignano
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Podkrólestwo	tkankowce właściwe
(bez rangi)	pierwouste
(bez rangi)	Spiralia
(bez rangi)	Rouphozoa
Typ	płazińce
Podtyp	Rhabditophora
Gromada	Macrostomorpha
Rząd	Macrostomida
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Macrostomida – rząd mikroskopijnych, wolnożyjących płazińców, klasycznie zaliczanych do wirków, obecnie umieszczany w gromadzie Macrostomorpha. Opisanych jest około 250 gatunków, występujących w wodach słodkich, słonych i brakicznych.

Systematyka

W obrębie rzędu wyróżnia się trzy rodziny:

Dolichomacrostomidae Rieger, 1971
Macrostomidae Beneden E., 1870
Microstomidae Luther, 1907

Budowa

Niewielkie (0,5 do 5 mm) robakowate zwierzęta, przeważnie okrągłe w przekroju, jedynie większe formy spłaszczone grzbieto-brzusznie. Nabłonek urzęsiony z obecnymi rabditami. Z przodu ciała posiadają subtemrinalnie położony otwór gębowy, który przechodzi w prostą, umięśnioną gardziel (tzw. pharynx simplex), prowadzącą do ślepego jelita.

Ośrodkowy układ nerwowy zbudowany z mózgu, położonego przed otworem gębowym, i dwóch głównych lateralnych pni nerwowych. Na obwodowy układ nerwowy składają się cztery podłużne nerwy (dwa brzuszne i dwa grzbietowe) oraz dwie zdecentralizowane sieci nerwowe – subepitelialna i submuskularna. W obrębie stomatogastrycznego układu nerwowego można wyróżnić pierścień komórek nerwowych otaczających gardziel oraz rozproszoną sieć nerwową wokół jelita. Z przodu ciała występuje para prostych oczu i sztywne czuciowe rzęski, brak natomiast statocysty.

W skład układu rozrodczego wchodzą parzyste jajniki i jądra. Ujście jajowodu osobne (u Macrostomidae i niektórych Microstomidae) lub wspólne (u Dolichomacrostomidae i niektórych Microstomidae) z męskim gonoporem. Męski narząd kopulacyjny wyposażony w kutykularny sztylet, którego budowa ma znaczenie taksonomiczne.

Rozmnażanie i rozwój

Macrostomida są zwierzętami hermafrodytycznymi charakteryzującymi się zapłodnieniem wewnętrznym. Zapłodnione ektolecytalne jaja przechodzą bruzdkowanie spiralne, co uchodzi za cechę prymitywną w obrębie płazińców. Niektórzy przedstawiciele rodziny Microstomidae rozmnażają się bezpłciowo na drodze paratomii, formując łańcuchy liczące po kilka zooidów.

Przypisy

↑ Macrostomida, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 World Register of Marine Species. [dostęp 2014-04-27]. (ang.).
↑ Maria Reuter, Aaron G. Maule, David W. Halton, Margaretha K.S. Gustafsson and Chris Shaw. The organization of the nervous system in Plathelminthes. The neuropeptide F-immunoreactive pattern in Catenulida, Macrostomida, Proseriata. „Zoomorphology”. 115, s. 83-97, 1995. DOI: 10.1007/BF00403257. (ang.).
1 2 3 Turbellarian taxonomic database. [dostęp 2014-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-02)]. (ang.).
↑ Mariana Adami, Cristina Damborenea and Jorge R. Ronderos. A new limnic species of Macrostomum (Platyhelminthes: Macrostomida) from Argentina and its muscle arrangement labeled with phalloidin. „Zoologischer Anzeiger”. 251, s. 197-205, 2012. DOI: 10.1016/j.jcz.2011.08.006. (ang.).
↑ Bernhard Egger, Francois Lapraz, Bartłomiej Tomiczek, Steven Muller, Christophe Dessimoz, Johannes Girstmair, Nives Skunca et al.. A Transcriptomic-Phylogenomic Analysis of the Evolutionary Relationships of Flatworms. „Current Biology”. 25, s. 1347–1353, 2015. DOI: 10.1016/j.cub.2015.03.034. (ang.).

[itis-1] Macrostomida, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[WoRMS-2] 1 2 World Register of Marine Species. [dostęp 2014-04-27]. (ang.).

[Reuter-3] Maria Reuter, Aaron G. Maule, David W. Halton, Margaretha K.S. Gustafsson and Chris Shaw. The organization of the nervous system in Plathelminthes. The neuropeptide F-immunoreactive pattern in Catenulida, Macrostomida, Proseriata. „Zoomorphology”. 115, s. 83-97, 1995. DOI: 10.1007/BF00403257. (ang.).

[TTD-4] 1 2 3 Turbellarian taxonomic database. [dostęp 2014-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-02)]. (ang.).

[Adami-5] Mariana Adami, Cristina Damborenea and Jorge R. Ronderos. A new limnic species of Macrostomum (Platyhelminthes: Macrostomida) from Argentina and its muscle arrangement labeled with phalloidin. „Zoologischer Anzeiger”. 251, s. 197-205, 2012. DOI: 10.1016/j.jcz.2011.08.006. (ang.).

[Egger-6] Bernhard Egger, Francois Lapraz, Bartłomiej Tomiczek, Steven Muller, Christophe Dessimoz, Johannes Girstmair, Nives Skunca et al.. A Transcriptomic-Phylogenomic Analysis of the Evolutionary Relationships of Flatworms. „Current Biology”. 25, s. 1347–1353, 2015. DOI: 10.1016/j.cub.2015.03.034. (ang.).