Makleja
 Makleja drobnoowockowa | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
makleja | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Macleaya R. Brown Obs. Pl. Denham Clapperton 218. 1826 | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Macleaya cordata (Willdenow) Rafinesque | |||
| Synonimy | |||
| |||
Makleja (Macleaya) – rodzaj roślin z rodziny makowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w Japonii i Chinach. Rodzajowa nazwa naukowa upamiętnia szkockiego botanika i entomologa – Alexandra Macleaya (1767-1848). Rośliny w naturze występują na polanach leśnych, na stokach i przydrożach. Uprawiane są poza tym jako ozdobne.
Morfologia
- Pokrój
- Byliny kłączowe z pędami drewniejącymi u nasady, tworzącymi okazałe kępy. Łodygi wyprostowane osiągają do 4 m wysokości.
- Liście
- Skrętoległe i ogonkowe. Blaszka liściowa sina, zielona lub niebiesko-zielona, u nasady sercowata, poza tym wcinana i podzielona na 7–9 zaokrąglonych lub zaostrzonych łatek. Od spodu owłosiona.
- Kwiaty
- Drobne, skupione są w gęstych i mocno rozgałęzionych kwiatostanach wiechowatych wyrastających na końcach pędów. Okwiat jest zredukowany do czterech lub dwóch działek kielicha, szybko odpadających. Płatków korony brak. Kwiaty są żółte lub kremowe. Pręciki liczne, w liczbie od 8 do 30, wydłużone, produkują wielkie ilości pyłku. Zalążnia z 2 owocolistków jednokomorowa. Słupek o krótkiej szyjce zakończony jest dwudzielnym znamieniem.
- Owoce
- Owalne torebki zawierające kilka czarnych nasion z niewielką, białą osnówką.
Biologia
Rośliny zawierają pomarańczowy sok mleczny. Kwiaty zapylane są przez wiatr.
Systematyka
- Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)
Rodzaj z plemienia Chelidonieae, podrodziny Papaveroideae, rodziny makowatych Papaveraceae, zaliczanej do rzędu jaskrowców (Ranunculales) i wraz z nim do okrytonasiennych. W niektórych ujęciach gatunki z tego rodzaju włączane bywają do blisko spokrewnionego rodzaju bokkonia (Bocconia)
- Gatunki
- makleja sercowata Macleaya cordata (Willd.) R.Br.
- makleja drobnoowockowa Macleaya microcarpa (Maxim.) Fedde
Liść maklei sercowatej
Kwiatostan maklei sercowatej
Owoce maklei sercowatej
Zastosowanie
Oba gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne, jednak najbardziej rozpowszechniony w uprawie jest sterylny mieszaniec między nimi – M. × kewensis Turill. Rośliny są mrozoodporne, choć zalecana jest ochrona przed zimnymi wiatrami. Rosną na stanowiskach słonecznych, na glebach średnio żyznych, wilgotnych i przepuszczalnych. Rozmnaża się je przez wysiew nasion lub przez podział.
Sok mleczny stosowany jest w tradycyjnej medycynie chińskiej jako antyseptyk.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
- 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-08] (ang.).
- 1 2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2011-03-04]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Macleaya. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-03-04]. (hiszp.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 66. ISBN 0-333-74890-5.
- ↑ Family: Papaveraceae. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-02-24]. (ang.).
- 1 2 3 Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, s. 552, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
- ↑ Macleaya R.Br., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-07].