Maria de Guise

Ten artykuł od 2010-11 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Maria de Guise

księżna Longueville
Okres	od 4 sierpnia 1534 do 9 czerwca 1537
Jako żona	Ludwika II
Poprzedniczka	Joanna Badeńska
Następczyni	Maria Burbońska
królowa Szkocji
Okres	od 18 maja 1538 do 14 grudnia 1542
Jako żona	Jakuba V
Koronacja	22 lutego 1540
Poprzedniczka	Magdalena Walezjuszka
Następczyni	Maria I Stuart
regentka Szkocji
Okres	od 1554 do 1560
Poprzednik	Jakub Hamilton
Następca	Jakub Stewart
Dane biograficzne
Dynastia	Gwizjusze
Data i miejsce urodzenia	22 listopada 1515 Bar-le-Duc
Data i miejsce śmierci	11 czerwca 1560 Edynburg
Ojciec	Klaudiusz Gwizjusz
Matka	Antonina de Bourbon-Vendôme
Mąż	Ludwik II de Longueville od 1534 do 1537
Dzieci	Franciszek, Ludwik
Mąż	Jakub V Stewart od 1538 do 1542
Dzieci	Jakub, Robert, Maria
Multimedia w Wikimedia Commons

Maria Gwizjuszka, Maria Lotaryńska, Maria de Guise (ur. 22 listopada 1515 w Bar-le-Duc, zm. 11 czerwca 1560 w Edynburgu) – księżniczka lotaryńska z dynastii Gwizjuszy, księżna Longueville (jako żona Ludwika II), następnie królowa Szkocji (jako żona Jakuba V) i matka Marii Stuart, regentka Szkocji w latach 1554–1560.

Była najstarszą córką Klaudiusza, księcia de Guise, głowy francuskiego rodu Gwizjuszy, oraz jego żony Antoniny de Burbon-Vendôme, córki Franciszka, hrabiego Vendôme. Urodziła się w Bar-le-Duc, w Lotaryngii.

Wczesne życie

4 sierpnia 1534, w wieku 18 lat, poślubiła Ludwika II Orleańskiego, księcia Longueville. Ich ślub miał miejsce w Luwrze i było to szczęśliwe małżeństwo. Para miała dwóch synów:

• Franciszka III Orleańskiego (1535–1551), księcia Longueville
• Ludwika Orleańskiego (ur. 1537 i zm. młodo)

Na wiosnę 1536 Maria była obecna w katedrze Notre Dame w Paryżu na ślubie swojego przyszłego męża, króla Jakuba V, z Magdaleną de Valois, najstarszą córką króla Francji. 9 czerwca 1537, Ludwik Orleański zmarł w Rouen, a Maria została wdową w wieku 21 lat. 4 sierpnia urodziła swojego drugiego syna. W tym samym roku zmarła na gruźlicę Magdalena de Valois, a jej mąż zaczął szukać we Francji kolejnej żony dla siebie, żeby umocnić sojusz szkocko-francuski przeciwko Anglii. Maria znalazła się w centrum uwagi, ponieważ Jakub zainteresował się właśnie nią, a jego wuj – Henryk VIII Tudor – król Anglii, starając się zapobiec temu małżeństwu sam poprosił o rękę Marii. Król Francji Franciszek I zaakceptował jednak Jakuba i przekazał ojcu Marii swoje stanowisko. Maria przyjęła te wieści z zaskoczeniem i zaniepokojeniem. Nie cieszyła jej perspektywa opuszczenia rodziny i ojczyzny, zwłaszcza, że właśnie w wieku zaledwie czterech miesięcy zmarł jej syn, Ludwik. Ojciec Marii starał się więc opóźnić decyzję, jak długo się dało, aż Jakub (być może czując niechęć Marii), napisał do niej list, w którym prosił ją o radę i wsparcie. Maria zgodziła się na małżeństwo i przyspieszyła swój wyjazd.

Królowa Szkocji

18 maja 1538, w katedrze Notre Dame w Paryżu, Maria de Guise poślubiła per procura Jakuba V (Jakub przebywał wtedy w Szkocji, zastąpił go Robert, lord Maxwell). W czerwcu, korzystając z całej floty statków wysłanych przez małżonka, Maria opuściła Francję. Została zmuszona do zostawienia małego Franciszka w starej ojczyźnie. Opuściła statek w Fife, dnia 10 czerwca i została oficjalnie powitana przez Jakuba. Kilka dni później pobrali się ponownie w St. Andrews. 22 lutego 1540, w Holyrood Abbey, została koronowana na królową Szkocji. Jakub i Maria mieli dwóch synów i córkę:

1. Jakuba Stewarta (1540–1541), księcia Rothesay
2. Roberta Stewarta (ur. i zm. kwiecień 1541), księcia Albany
3. Marię I (1542–1587), królową Szkocji

Król Jakub zmarł 6 dni po urodzeniu się jego córki. Regentem został James Hamilton, drugi earl Arran.

W 1554 Maria de Guise zastąpiła Hamiltona i sama została regentką. Jej córka Maria została zaś wysłana do Francji, żeby wychowywać się przy swoim przyszłym mężu – synu króla Henryka II. Maria zawsze konsultowała się ze swoimi dwoma potężnymi braćmi, którzy pozostali we Francji: Karolem, kardynałem lotaryńskim, i Franciszkiem, księciem de Guise. Obaj oni zajmowali wysokie stanowiska i dbali o sojusz szkocko-francuski.

Kłopoty i śmierć

Regencja Marii była zagrożona przez rosnących w siłę szkockich protestantów, wspieranych w sekrecie przez królową Anglii, Elżbietę I. Protestanci nie wierzyli Marii, co sprawiało, że jej autorytet malał. Maria poprosiła swoją francuską rodzinę o pomoc, co w oczach protestantów oznaczało zdradę interesów Szkocji (w tym czasie Szkocję starała się zdominować zarówno Anglia, jak i Francja). W 1559 Maria została usunięta ze stanowiska. 11 czerwca 1560 zmarła w zamku w Edynburgu. Jej ciało zostało zabrane do Francji i pochowane w kościele, w zakonie Saint-Pierre w Reims, gdzie siostra Marii – Renata – była przełożoną.

W kulturze

W filmie Elizabeth (1998) jej rolę zagrała francuska aktorka Fanny Ardant.

Przypisy