Marian Drobik

Marian Edward Drobik
Dzięcioł, Witold, Wujek, Siwek
Ilustracja
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia

4 października 1898
Komarówka, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

1944
III Rzesza

Przebieg służby
Lata służby

1918–1944

Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Armia Krajowa

Jednostki

22 Pułk Piechoty
27 Dywizja Piechoty
Oddział I Sztabu Głównego
DOK VII
23 Pułk Piechoty
3 Dywizja Piechoty Legionów
Grupa Operacyjna „Śląsk”
Okręg Lublin AK
Oddział II KG ZWZ-AK

Stanowiska

szef sztabu dywizji

Główne wojny i bitwy

wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Marian Drobik

Marian Edward Drobik ps. „Dzięcioł”, „Witold”, „Wujek”, „Siwek” (ur. 4 października 1898 w Komarówce, zm. prawdopodobnie w 1944) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, szef wywiadu i kontrwywiadu AK w latach 1942–1943, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Józefa i Karoliny z domu Romanówny. Uczęszczał do gimnazjum w Siedlcach, gdzie w 1918 zdał egzamin dojrzałości. Karierę wojskową zaczynał w latach 1915–1917 jako członek Polskiej Organizacji Wojskowej, a następnie od 10 grudnia 1918, żołnierz Wojska Polskiego. Od 24 marca do 9 czerwca 1919 był słuchaczem Klasy „N” (klasa 9.) Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie. 21 czerwca 1919 został mianowany podporucznikiem piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku.

Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, w której został trzykrotnie ranny. W latach 1918–1924 był dowódcą kompanii, a następnie baonu w 22 pułku piechoty z Siedlec. Za bohaterską postawę w walkach w latach 1919–1920, odznaczono go w 1921 krzyżem „Virtuti Militari” V klasy. W okresie od 1926 do 1928 w Wyższej Szkole Wojennej. Od 1928 oficer sztabu w 27 Dywizji Piechoty oraz referent Oddziału I Sztabu Głównego. W 1931 w Dowództwie Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu. W 1933 pełnił obowiązki dowódcy kompanii w 23 pułku piechoty. 27 czerwca 1935 awansował do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 i 10. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W 1936 został szefem sztabu 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu.

W czasie kampanii wrześniowej był szefem Oddziału III Sztabu Grupy Operacyjnej „Śląsk”. Po klęsce wrześniowej uczestniczył w tworzeniu pierwszych organizacji konspiracyjnych na terenie Lublina. W okresie od października 1939 do maja 1940 był szefem sztabu Komendy Okręgu Lublin SZP-ZWZ. Na przełomie 1941–1942 zastępca Wacława Berki – szefa Oddziału II (wywiad i kontrwywiad) KG ZWZ. Na wiosnę 1942, przejął funkcję szefa Oddziału II i pełnił ją do początku grudnia 1943. W tym okresie uczestniczył między innymi w zdobyciu dokumentacji rakiet V-2 oraz opracował system informacyjny umożliwiający przekazywanie aliantom zachodnim informacji o zdarzeniach na froncie wschodnim. Był autorem tzw. „Testamentu Dzięcioła” czy też „Testamentu-Memoriału Drobika”, w którym zawarł swoje obawy co do niebezpieczeństwa, iż po wojnie może dojść do okupacji sowieckiej na terenie Polski i aktualna polityka Polskiego Państwa Podziemnego w stosunku do ZSRR powinna opierać się na szeregu daleko idących ustępstw w stosunku do Sowietów, a nawet ewentualnego oddania im Kresów w zamian za niepodległość. W czasie spotkania ze sztabem KG AK, gdzie płk Drobik miał wygłosić swój memoriał, doszło do dziwnego incydentu – pułkownik Drobik otruł się ampułką z cyjankiem potasu, jednak jego towarzyszom udało się wyratować niedoszłego samobójcę.

Płk Marian Drobik został aresztowany przez Gestapo w willi swojej siostry przy ulicy Ptasiej w Podkowie Leśnej w nocy z 9 na 10 grudnia 1943. Okoliczności aresztowania pozostają do dzisiaj niejasne. Po aresztowaniu prawdopodobnie został przewieziony do Berlina albo zamordowany w obozie koncentracyjnym. Istnieje teza, iż został zamordowany w ramach represji po powstaniu warszawskim razem z generałem Stefanem Grotem-Roweckim. Według jednej z hipotez Drobik został wydany Niemcom przez swojego zastępcę i odwróconego agenta gestapo kapitana Karola Trojanowskiego. Do udziału w rozpracowaniu płka Drobika przyznał się niemiecki agent Ludwik Kalkstein.

Był żonaty i miał syna Andrzeja (ur. 2 stycznia 1924) oraz pasierbicę Annę Szumowską (ur. 4 września 1924).

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

11 listopada 2011 w Siedlcach, odbyły się uroczystości związane z otwarciem ulicy jego imienia.

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  2. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 2.
  3. ↑ Kolekcja ↓, s. 5.
  4. ↑ Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 72 z 3 lipca 1919 roku, poz. 2383.
  5. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  6. ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 28 czerwca 1935 roku, s. 67.
  7. ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2013-11-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-29)].
  8. 1 2 Władysław Bułhak, Raport szefa Oddziału II Komendy Głównej Armii Krajowej ppłk dypl. Mariana Drobika "Bieżąca polityka polska a rzeczywistość" i sprawa jego aresztowania (listopad-grudzień 1943 r.) [online], academia.edu, 2008, s. 77 [dostęp 2025-05-11] (pol.).
  9. ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 2646 z 28 lutego 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 11 poz. 328)
  10. ↑ „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 29, Nr 2 z 11 listopada 1937. Ministerstwo Spraw Wojskowych.
  11. ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 94 (ISAP) zamiast uprzednio nadanego 16 września 1931 Medalu Niepodległości – M.P. z 1931 r. Nr 218, poz. 296 (ISAP).
  12. ↑ Drobik Marian | Fundacja 100 [online], fundacja100.pl [dostęp 2026-01-20].
  13. ↑ Kolekcja ↓, s. 3.
  14. ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 59)
  15. ↑ M.P. z 1938 r. Nr 259, poz. 612 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”
  16. ↑ Na placu Wolności, czyli 11 listopada po siedlecku (zdjęcia) [online], SPIN, 10 listopada 2011 [dostęp 2025-05-11].
  17. ↑ Ul. ppłk. Mariana Ewalda Drobika - Mapa Siedlce, plan miasta, ulice w Siedlcach - E-turysta [online], mapy.e-turysta.pl [dostęp 2025-05-11].

Bibliografia