Marian Chojnowski

Marian Chojnowski
Data urodzenia

1905

Data śmierci

30 maja 1996

Prezydent Lublina
Okres

od 23 lipca 1944
do 30/31 lipca 1944

Poprzednik

Roman Ślaski (jako prezydent konspiracyjny)

Następca

Tadeusz Kadura (jako prezydent z ramienia PKWN)

Marian Chojnowski (ur. 1905, zm. 30 maja 1996) – polski działacz polityczny i spółdzielczy, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej, wiceprezydent, a od 23 do 30/31 lipca 1944 prezydent Lublina z ramienia rządu londyńskiego.

Życiorys

W okresie międzywojennym związany z Polską Partią Socjalistyczną, był sekretarzem okręgowym PPS na Lubelszczyźnie i redaktorem tygodnika „Jutro Polski”. Przewodniczył radzie nadzorczej „Społem” i radzie okręgowej LSS „Społem”. Przed wojną i w czasie okupacji pracował w wydziale opieki społecznej zarządu miejskiego Lublina. We wrześniu 1939 zastępca komendanta Obywatelskiej Straży Bezpieczeństwa.

W okresie II wojny światowej zaangażowany w konspirację w ramach Polskiej Partii Socjalistycznej – Wolność, Równość, Niepodległość. W 1944 mianowany konspiracyjnym wiceprezydentem Lublina, 23 lipca 1944 podczas bitwy o Lublin i akcji „Burza” przejął dowodzenie za nieobecnego Romana Ślaskiego, zostając prezydentem miasta. Zajmował się m.in. zabezpieczaniem mienia i rozdzielaniem pomocy dla mieszkańców. Równocześnie po wyzwoleniu Lublina 24 lipca 1944 rozpoczęła funkcjonowanie administracja podległa Polskiemu Komitetowi Wyzwolenia Narodowego, formalnie powołała ona na prezydenta Tadeusza Kadurę 30 lipca 1944 wbrew protestom Chojnowskiego. 31 lipca 1944 usunięty ze stanowiska przez Wojewódzką Radę Narodową w Lublinie. Był przeciwny współpracy z komunistami, 3 października 1944 aresztowany i osadzony w budynku WUBP w Lublinie, a po kilku dniach przeniesiony na Zamek Lubelski. 23 listopada 1944 zwolniony po podpisaniu deklaracji o wycofaniu się z działalności publicznej.

Po wojnie prześladowany i zwalniany z pracy ze względu na swoją przeszłość. Osiadł w Szczecinie, był współtwórcą Przedsiębiorstwa Robót Instalacyjno-Montażowych w Szczecinie, gdzie pracował do przejścia na emeryturę w 1975. W latach 90. związany z odtworzoną PPS-WRN.

Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie.

Wyróżnienia

W 1994 wyróżniony tytułem honorowego obywatela Lublina przez radę miasta.

Przypisy

  1. 1 2 Artur Iskrzycki, Stanisław Krzykała. Miejska Rada Narodowa w Lublinie. Organ władzy ludu pracującego (1944–1959). „Rocznik Lubelski”. 1/1959. s. 173, 177.
  2. ↑ Marian Chojnowski. findagrave.com. [dostęp 2026-06-22].
  3. 1 2 3 4 5 6 Prezydent Lublin Marian Chojnowski. lublin.eu. [dostęp 2026-06-22].
  4. ↑ Rządy Okręgowej Delegatury Rządu RP w Lublinie. teatrnn.pl. [dostęp 2026-06-22].
  5. ↑ Jarosław Tomasiewicz: Testament. Przyczynek do historii polskiego ruchu socjalistycznego. lewicowo.pl. [dostęp 2026-06-22].