Marszczelcowate

Marszczelcowate
	Caeciliidae
	Rafinesque, 1814
	; Oscaecilia ochrocephala
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	płazy
Rząd	płazy beznogie
Rodzina	marszczelcowate
Synonimy
	Apoda Oppel, 1811; Cecilinia Rafinesque, 1814; Caeciliadae J.E. Gray, 1825; Coecilioidea – Fitzinger, 1826; Hedraeoglossi Wagler, 1828; Caecilioidei – Eichwald, 1831; Caecilidae – Bonaparte, 1832; Coeciliae – Schinz, 1833; Caeciliae – Bonaparte, 1839; Caeciliadae – Hogg, 1839; Caecilina – Bonaparte, 1840; Caecilöides – Duméril & Bibron, 1841; Coeciloidei – Troschel, 1848; Caeciliina Bonaparte, 1850; Coecilioides – Bruch, 1862; Caeciloidae – Keferstein, 1867; Coeciliidarum – Boulenger, 1883; Cecilinia – Dubois, 1984; Ceciliidae – Dubois, 1985; Siphonopilae – Lescure, Renous & Gasc, 1986; Caecilioidea – Lescure, Renous & Gasc, 1986; Oscaecilioidae Lescure, Renous & Gasc, 1986; Oscaecilioidae – Lescure, Renous & Gasc, 1986; Caecilioidae – Lescure, Renous & Gasc, 1986; Caeciliinae – Lescure, Renous & Gasc, 1986; Caeciliilae – Lescure, Renous & Gasc, 1986; Caeciliaidae – Anonimowy, 1987; Caeciliainae – Hedges, Nussbaum & Maxson, 1993; Caeciliidae – Anonimowy, 1996;
Rodzaje
	2 rodzaje – zobacz opis w tekście
	2 rodzaje – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Marszczelcowate (Caeciliidae) – rodzina płazów z rzędu płazów beznogich (Gymnophiona).

Zasięg występowania

Rodzina obejmuje gatunki występujące w Kostaryce i Panamie poprzez północną Amerykę Południową na południe do Boliwii, południowej Brazylii i prawdopodobnie Paragwaju.

Charakterystyka

Posiadają długie, robakowate ciało, podzielone fałdami skórnymi na pierścienie. Brak nóg. Między oczami i nozdrzem para czułków (prawdopodobnie narządy zmysłu smaku i węchu). Otwór gębowy na spodzie głowy. Gruczoły jadowe w skórze. Osiągają zwykle długość 40–60 cm, maksymalnie do 150 cm (Caecilla thompsoni).

Cechy szczególne:

występuje drugi rząd zębów,
strzemiączko nieprzebite,
jajorodne,
brak ogona.

Mieszkają pod ziemią, mięsożerne.

Systematyka

Do rodziny marszczelcowatych należą następujące rodzaje:

Caecilia Linnaeus, 1758
Oscaecilia Taylor, 1968

Przypisy

↑ N.M. Oppel: Die ordnungen, familien und gattungen der reptilien als prodrom einer naturgeschichte derselben. München: Joseph Lindauer, 1811, s. 72. (niem.).
↑ C.S. Rafinesque. Fine del Prodromo d’Erpetologia Siciliana. „Specchio delle Scienze, o, Giornale Enciclopedico di Sicilia”. 2, s. 104, 1811. (wł.).
↑ J.E. Gray. A synopsis of the genera of reptiles and Amphibia, with a description of some new species. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 217, 1825. (ang.).
↑ L. Fitzinger: Neue Classification der Reptilien nach ihren Natürlichen Verwandtschaften nebst einer Verwandtschafts-Tafel und einem Verzeichnisse der Reptilien-Sammlung des K. K. Zoologisch Museum’s zu Wien. Wien: J.G. Heubner, 1826, s. 63. (niem.).
↑ J.G. Wagler. Vorläufige Uebersicht des Geruftes, sowie Untungigung feines Systema amphibiorum. „Isis von Oken”. 21, s. 859, 1828. (niem.).
↑ C.E. von Eichwald: Zoologia Specialis, quam Expositis Animalis tum Vivis, tum Fossilibus potossimum Rossiae in Universum, et Poloniae in Species, in Usum Lectionum Publicarum in Universitate Caesarea Vilnensi habendarum edidit. T. 3. Vilnius: Josophi Zawadski, 1831, s. 177. (łac.).
↑ Ch.-L. Bonaparte: Saggio d’una Distribuzione Metodica degli Animali Vertebrati sangue freddo. Rome: Antonio Boulzaler, 1832, s. 9. (wł.).
↑ H.R. Schinz: Naturgeschichte und Abbildungen der Reptilien. Schaffhausen: Brodtmanns lithographischer Kunstanstalt, 1833, s. 195. (niem.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. Systema Amphibiorum. „Mémoires de la Société des sciences naturelles de Neuchâtel”. 2, s. 16, 1839. (łac.).
↑ J. Hogg. On the classification of the Amphibia. „Magazine of Natural History”. New Series. 3, s. 273, 1839. (ang.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. Amphibia Europaea and systema nostrum vertebratorum ordinata. „Memoria. Reale Accademia delle Scienze di Torino”. Serie Seconda. 2, s. 394, 1840.
↑ A.M.C. Duméril & G. Bibron: Erpétologie Genérale ou Histoire Naturelle Complète des Reptiles. Cz. 8. Paris: Roret, 1841, s. 53. (fr.).
↑ F.H. Troschel: Versuch einer Zusammenstellung der Fauna und Flora von Britisch-Guiana. W: R. Schomburgk (red.): Reisen in Britisch-Guiana in den Jahren 1840–44. Im Auftrage Sr. Majestät des Königs von Preussen ausgeführt. Cz. 3. Leipzig: J.J. Weber, s. 661. (niem.).
↑ Ch.-L. Bonaparte: Conspectus Systematum. Herpetologiae et Amphibiologiae. Wyd. Editio altera reformata. Lugdini Batavorum: E.J. Brill, 1850, s. 1. (łac.).
↑ C.A. Bruch. Beiträge zur Naturgeschichte und Classification der nackten Amphibien. „Würzburger Naturwissenschaftliche Zeitschrift”. 3, s. 221, 1862. (niem.).
↑ W.M. Keferstein. Über einige neue oder seltene Batrachier aus Australien und dem tropischen Amerika. „Nachrichten von der Georg-Augusts-Universität und der Königl. Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen”. 18, s. 361, 1867. (niem.).
↑ G.A. Boulenger. Description of new species of reptiles and batrachians in the British Museum. „The Annals and Magazine of Natural History”. Fifth Series. 12, s. 166, 1883. (ang.).
↑ A. Dubois. Miscellanea nomenclatorica batrachologica (V). „Alytes”. 3, s. 114, 1984. (ang.).
↑ A. Dubois. Miscellanea nomenclatorica batrachologica (VII). „Alytes”. 4, s. 71, 1985. (ang.).
↑ Lescure, Renous i Gasc 1986 ↓, s. 163.
1 2 3 Lescure, Renous i Gasc 1986 ↓, s. 167.
1 2 3 Lescure, Renous i Gasc 1986 ↓, s. 168.
↑ Anonimowy. Opinion 1462. Caeciliidae Rafinesque-Schmaltz, 1814 (Amphibia, Gymnophiona) and Caeciliidae Kolbe, 1880 (Insecta, Psocoptera): a ruling to remove homonymy. „Bulletin of Zoological Nomenclature”. 44, s. 263, 1987. (ang.).
↑ S.B. Hedges, R.A. Nussbaum & L.R. Maxson. Caecilian phylogeny and biogeography inferred from mitochondrial DNA sequences of the 12s rRNA and 16S rRNA genes (Amphibia: Gymnophiona). „Herpetological Monographs”. 7, s. 63–76, 1993. DOI: 10.2307/1466952. (ang.).
↑ Anonimowy. Opinion 1830. Caeciliidae Kolbe, 1880 (Insecta, Psocoptera): Spelling emended to Caeciliusidae, so removing the homonymy with Caeciliidae Rafinesque, 1814 (Amphibia, Gymnophiona). „Bulletin of Zoological Nomenclature”. 53, s. 68–69, 1996. (ang.).
1 2 D. Frost: Caeciliidae Rafinesque, 1814. [w:] Amphibian Species of the World 6.2, an Online Reference [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 2023-07-31]. (ang.).
1 2 Caeciliidae, [w:] AmphibiaWeb [online], Berkeley, California [dostęp 2025-05-12] .

Bibliografia

J. Lescure, S. Renous & J.-P. Gasc. Proposition d’une nouvelle classification des amphibiens gymnophiones. „Mémoires de la Société Zoologique de France”. 43, s. 145–177, 1986. (fr.).

[Oppel-1] N.M. Oppel: Die ordnungen, familien und gattungen der reptilien als prodrom einer naturgeschichte derselben. München: Joseph Lindauer, 1811, s. 72. (niem.).

[Rafinesque-2] C.S. Rafinesque. Fine del Prodromo d’Erpetologia Siciliana. „Specchio delle Scienze, o, Giornale Enciclopedico di Sicilia”. 2, s. 104, 1811. (wł.).

[Gray-3] J.E. Gray. A synopsis of the genera of reptiles and Amphibia, with a description of some new species. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 217, 1825. (ang.).

[Fitzinger-4] L. Fitzinger: Neue Classification der Reptilien nach ihren Natürlichen Verwandtschaften nebst einer Verwandtschafts-Tafel und einem Verzeichnisse der Reptilien-Sammlung des K. K. Zoologisch Museum’s zu Wien. Wien: J.G. Heubner, 1826, s. 63. (niem.).

[Wagler-5] J.G. Wagler. Vorläufige Uebersicht des Geruftes, sowie Untungigung feines Systema amphibiorum. „Isis von Oken”. 21, s. 859, 1828. (niem.).

[Eichwald-6] C.E. von Eichwald: Zoologia Specialis, quam Expositis Animalis tum Vivis, tum Fossilibus potossimum Rossiae in Universum, et Poloniae in Species, in Usum Lectionum Publicarum in Universitate Caesarea Vilnensi habendarum edidit. T. 3. Vilnius: Josophi Zawadski, 1831, s. 177. (łac.).

[Bonaparte-7] Ch.-L. Bonaparte: Saggio d’una Distribuzione Metodica degli Animali Vertebrati sangue freddo. Rome: Antonio Boulzaler, 1832, s. 9. (wł.).

[Schinz-8] H.R. Schinz: Naturgeschichte und Abbildungen der Reptilien. Schaffhausen: Brodtmanns lithographischer Kunstanstalt, 1833, s. 195. (niem.).

[Bonaparte1839-9] Ch.-L. Bonaparte. Systema Amphibiorum. „Mémoires de la Société des sciences naturelles de Neuchâtel”. 2, s. 16, 1839. (łac.).

[Hogg-10] J. Hogg. On the classification of the Amphibia. „Magazine of Natural History”. New Series. 3, s. 273, 1839. (ang.).

[Bonaparte1840-11] Ch.-L. Bonaparte. Amphibia Europaea and systema nostrum vertebratorum ordinata. „Memoria. Reale Accademia delle Scienze di Torino”. Serie Seconda. 2, s. 394, 1840.

[Duméril&Bibron-12] A.M.C. Duméril & G. Bibron: Erpétologie Genérale ou Histoire Naturelle Complète des Reptiles. Cz. 8. Paris: Roret, 1841, s. 53. (fr.).

[Troschel-13] F.H. Troschel: Versuch einer Zusammenstellung der Fauna und Flora von Britisch-Guiana. W: R. Schomburgk (red.): Reisen in Britisch-Guiana in den Jahren 1840–44. Im Auftrage Sr. Majestät des Königs von Preussen ausgeführt. Cz. 3. Leipzig: J.J. Weber, s. 661. (niem.).

[Bonaparte1850-14] Ch.-L. Bonaparte: Conspectus Systematum. Herpetologiae et Amphibiologiae. Wyd. Editio altera reformata. Lugdini Batavorum: E.J. Brill, 1850, s. 1. (łac.).

[Bruch-15] C.A. Bruch. Beiträge zur Naturgeschichte und Classification der nackten Amphibien. „Würzburger Naturwissenschaftliche Zeitschrift”. 3, s. 221, 1862. (niem.).

[Keferstein-16] W.M. Keferstein. Über einige neue oder seltene Batrachier aus Australien und dem tropischen Amerika. „Nachrichten von der Georg-Augusts-Universität und der Königl. Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen”. 18, s. 361, 1867. (niem.).

[Boulenger-17] G.A. Boulenger. Description of new species of reptiles and batrachians in the British Museum. „The Annals and Magazine of Natural History”. Fifth Series. 12, s. 166, 1883. (ang.).

[Dubois1984-18] A. Dubois. Miscellanea nomenclatorica batrachologica (V). „Alytes”. 3, s. 114, 1984. (ang.).

[Dubois1985-19] A. Dubois. Miscellanea nomenclatorica batrachologica (VII). „Alytes”. 4, s. 71, 1985. (ang.).

[CITEREFLescureRenousGasc1986163-20] Lescure, Renous i Gasc 1986 ↓, s. 163.

[CITEREFLescureRenousGasc1986167-21] 1 2 3 Lescure, Renous i Gasc 1986 ↓, s. 167.

[CITEREFLescureRenousGasc1986168-22] 1 2 3 Lescure, Renous i Gasc 1986 ↓, s. 168.

[Anonimowy1987-23] Anonimowy. Opinion 1462. Caeciliidae Rafinesque-Schmaltz, 1814 (Amphibia, Gymnophiona) and Caeciliidae Kolbe, 1880 (Insecta, Psocoptera): a ruling to remove homonymy. „Bulletin of Zoological Nomenclature”. 44, s. 263, 1987. (ang.).

[Hedges&inni-24] S.B. Hedges, R.A. Nussbaum & L.R. Maxson. Caecilian phylogeny and biogeography inferred from mitochondrial DNA sequences of the 12s rRNA and 16S rRNA genes (Amphibia: Gymnophiona). „Herpetological Monographs”. 7, s. 63–76, 1993. DOI: 10.2307/1466952. (ang.).

[Anonimowy1996-25] Anonimowy. Opinion 1830. Caeciliidae Kolbe, 1880 (Insecta, Psocoptera): Spelling emended to Caeciliusidae, so removing the homonymy with Caeciliidae Rafinesque, 1814 (Amphibia, Gymnophiona). „Bulletin of Zoological Nomenclature”. 53, s. 68–69, 1996. (ang.).

[asw-26] 1 2 D. Frost: Caeciliidae Rafinesque, 1814. [w:] Amphibian Species of the World 6.2, an Online Reference [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 2023-07-31]. (ang.).

[aw-27] 1 2 Caeciliidae, [w:] AmphibiaWeb [online], Berkeley, California [dostęp 2025-05-12] .