Melanoleuca

Ciemnobiałka
Ilustracja
Ciemnobiałka jasnoszara (Melanoleuca exscissa)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

Melanoleucaceae

Rodzaj

ciemnobiałka

Nazwa systematyczna
Melanoleuca Pat.
Cat. Rais. Pl. Cellul. Tunisie (Paris): 22 (1897)
Typ nomenklatoryczny

Melanoleuca vulgaris (Pat.) Pat. 1897

Melanoleuca Pat. (ciemnobiałka) – rodzaj grzybów należący do rodziny Melanoleucaceae.

Charakterystyka

Naziemne grzyby saprotroficzne zbudowane z bezsprzążkowych strzępek. Wytwarzają owocniki podobne do gąsek (Tricholoma), o suchych, higrofanicznych kapeluszach z blaszkowym hymenoforem. Blaszki hymenoforu są ubarwione biało lub jasnoochrowo, zbiegające lub zatokowato wycięte, o regularnej tramie. U niektórych gatunków występują wrzecionowate cystydy, z kryształkami na szczycie. Zarodniki ciemnobiałek mają pokrój eliptyczny, są pokryte drobnymi brodawkami, pozbawione pory rostkowej, a ich wysyp przeważnie biały, czasem różowy, amyloidalny. Oznaczanie wielu gatunków jest trudne i możliwe tylko przy użyciu mikroskopu.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Melanoleucaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Rodzaj Melanoleuca utworzył Narcisse Théophile Patouillard w 1897 r. Gatunkiem typowym jest Melanoleuca vulgaris. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1998 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako ciemnogłówka lub gąsowniczka. Synonimy łacińskie: Melaleuca Pat., Psammospora Fayod.

Gatunki występujące w Polsce:

Niektóre inne

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody (bez przypisów), oraz według innych.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-05-13] (ang.).
  2. ↑ E. Gerhardt, Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  3. ↑ Taxonomy, ecology and distribution of Melanoleuca strictipes (Basidiomycota, Agaricales) in Europe, „Czech Mycology”, 69 (1), 2017, s. 15–30, ISSN 1805-1421 [dostęp 2023-07-22] (ang.).
  4. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 433–436, ISBN 83-89648-09-1.
  5. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-04-15] (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-07-01].
  7. 1 2 3 4 Melanoleuca (ciemnobiałka) [online], grzyby.pl [dostęp 2024-01-25] (pol.).
  8. 1 2 Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-21].
  9. ↑ Index Fungorum (wyszukiwarka taksonów) [online] [dostęp 2020-05-13] (ang.).