Mergellus

	Mergellus
	Selby, 1840
	; Bielaczek (M. albellus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	blaszkodziobe
Rodzina	kaczkowate
Podrodzina	kaczki
Plemię	Mergini
Rodzaj	Mergellus
	Typ nomenklatoryczny
	Mergus albellus Linnaeus, 1758
Synonimy
	Albellus Wood, 1835; Albella Wood, 1835; Merganas Macgillivray, 1852; Meregellus Shaw, 1936;
	Albellus Wood, 1835; Albella Wood, 1835; Merganas Macgillivray, 1852; Meregellus Shaw, 1936;
Gatunki
	2 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście
	2 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Mergellus – rodzaj ptaków z podrodziny kaczek (Anatinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae).

Występowanie

Rodzaj obejmuje jeden żyjący gatunek, występujący w Eurazji.

Morfologia

Długość ciała 35–44 cm, rozpiętość skrzydeł 55–69 cm; masa ciała samców 540–935 g, samic 510–650 g.

Systematyka

Etymologia

Mergellus (Meregellus): zdrobnienie nazwy rodzaju Mergus Linnaeus, 1758.
Albellus (Albella): nowołac. albellus „biały”, zdrobnienie łac. albus „biały”. Gatunek typowy: Albellus maculosus Wood, 1835 = Mergus albellus Linnaeus, 1758.
Merganas: łac. mergus „rodzaj ptaka wodnego”, od mergere „zanurzyć się”; anas, anatis „kaczka”. Gatunek typowy: Mergus albellus Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny

Do rodzaju należy jeden żyjący gatunek:

Mergellus albellus (Linnaeus, 1758) – bielaczek

oraz jeden wymarły w plejstocenie gatunek:

Mergellus mochanovi Zelenkov & Kurochkin, 2014

Uwagi

↑ Wymiary jedynego żyjącego gatunku – bielaczka.

Przypisy

↑ Mergellus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ P.J. Selby: A Catalogue of the generic and sub-generic types of the class Aves, Birds, arranged according to the natural system, etc.. London: T. and J. Hodgson, 1840, s. 47. (ang.).
↑ Wood 1835 ↓, s. 209.
↑ Wood 1835 ↓, s. 227.
↑ W. Macgillivray: A history of British birds, indigenous and migratory: including their organization, habits, and relation; remarks on classification and nomenclature; an account of the principal organs of birds, and observations relative to practical ornithology. Cz. 5: Cribratores, or sifters. Urinatores, or divers. Mersatores, or plungers. London: Printed for Scott, Webster and Geary, 1852, s. 201. (ang.).
↑ J.H. Shaw. „Zoologica Sinica”. Series B: The Vertebrates of China. 15, s. 213, 1936. (ang.).
1 2 C.C. Carboneras C.C., G.M.G.M. Kirwan G.M.G.M., G.G. Hancocks G.G., Smew (Mergellus albellus), version 1.1, [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2025, DOI: 10.2173/bow.smew.01.1 [dostęp 2026-07-25] (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-07-25] (ang.).
↑ C. Carboneras: Family Anatidae (Ducks, geese and Swans). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 625. ISBN 84-87334-10-5. (ang.).
↑ Mergellus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-03] (ang.).
↑ Albellus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-03] (ang.).
↑ Merganas, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-03] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Mergini Fischer-Waldheim, 1831 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-07-25].
↑ N.V. Zelenkow & E.N. Kurochkin. Two new waterfowl species (Aves: Anseriformes) from the Upper Pleistocene of Yakutia: The first extinct species of Quaternary birds from Russia. „Paleontological Journal”. 48 (6), s. 645–654, 2014. DOI: 10.1134/S0031030114060161. (ang.).

Bibliografia

Ch.T. Wood: The ornithological guide: in which are discussed several interesting points in ornithology. London: Whittaker, 1835, s. 1–236. (ang.).

[10] Wymiary jedynego żyjącego gatunku – bielaczka.

[itis-1] Mergellus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Selby-2] P.J. Selby: A Catalogue of the generic and sub-generic types of the class Aves, Birds, arranged according to the natural system, etc.. London: T. and J. Hodgson, 1840, s. 47. (ang.).

[CITEREFWood1835[https://www.biodiversitylibrary.org/item/108653#page/215/mode/1up_209]-3] Wood 1835 ↓, s. 209.

[CITEREFWood1835[https://www.biodiversitylibrary.org/item/108653#page/233/mode/1up_227]-4] Wood 1835 ↓, s. 227.

[Macgillivray-5] W. Macgillivray: A history of British birds, indigenous and migratory: including their organization, habits, and relation; remarks on classification and nomenclature; an account of the principal organs of birds, and observations relative to practical ornithology. Cz. 5: Cribratores, or sifters. Urinatores, or divers. Mersatores, or plungers. London: Printed for Scott, Webster and Geary, 1852, s. 201. (ang.).

[Shaw-6] J.H. Shaw. „Zoologica Sinica”. Series B: The Vertebrates of China. 15, s. 213, 1936. (ang.).

[botw-7] 1 2 C.C. Carboneras C.C., G.M.G.M. Kirwan G.M.G.M., G.G. Hancocks G.G., Smew (Mergellus albellus), version 1.1, [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2025, DOI: 10.2173/bow.smew.01.1 [dostęp 2026-07-25] (ang.).

[ioc-8] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-07-25] (ang.).

[hbw1-9] C. Carboneras: Family Anatidae (Ducks, geese and Swans). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 625. ISBN 84-87334-10-5. (ang.).

[11] Mergellus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-03] (ang.).

[12] Albellus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-03] (ang.).

[13] Merganas, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-03] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-14] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Mergini Fischer-Waldheim, 1831 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-07-25].

[Zelenkow&Kuroczkin-15] N.V. Zelenkow & E.N. Kurochkin. Two new waterfowl species (Aves: Anseriformes) from the Upper Pleistocene of Yakutia: The first extinct species of Quaternary birds from Russia. „Paleontological Journal”. 48 (6), s. 645–654, 2014. DOI: 10.1134/S0031030114060161. (ang.).