Latynizacja alfabetu koreańskiego

Latynizacja alfabetu koreańskiego, romanizacja alfabetu koreańskiego – konwersja alfabetu koreańskiego na alfabet łaciński. Żaden ze sposobów takiej konwersji nie uzyskał, jak dotąd, powszechnego uznania.

Latynizacja McCune’a-Reischauera

 Osobny artykuł: Transkrypcja McCune’a-Reischauera.

Transkrypcja McCune’a-Reischauera jest jedną z częściej używanych metod zapisu języka koreańskiego. Wariant tej latynizacji używany jest w Korei Północnej. System ten został stworzony w 1937 przez dwóch Amerykanów: George’a McCune’a oraz Edwina Reischauera. Ich celem nie była transliteracja alfabetu hangul, ale raczej odwzorowanie wymowy, czyli transkrypcja. Ta latynizacja jest często używana poza Koreą, od 1984 do 2000 używano jej także w Korei Południowej.

Latynizacja poprawiona

 Osobny artykuł: Transkrypcja poprawiona języka koreańskiego.

Latynizacja poprawiona jest oficjalną transkrypcją języka koreańskiego wykorzystywaną w Korei Południowej. System ten został zatwierdzony w roku 2000 przez południowokoreańskie Ministerstwo Kultury i Turystyki, zastępując transkrypcję McCune’a-Reischauera (i jej pochodne, używane do 1984). Nowy system umożliwia prostszą transkrypcję słów, ponieważ w przeciwieństwie do transkrypcji McCune’a-Reischauera zawiera tylko znaki występujące w alfabecie łacińskim.

Inne latynizacje

Oprócz latynizacji poprawionej oraz transkrypcji McCune’a-Reischauera spotyka się także inne metody zapisywania dźwięków koreańskich. W niektórych krajach w ośrodkach akademickich rozwijały się osobne systemy transliteracji i transkrypcji uwzględniające istniejące niekiedy podobieństwa pomiędzy wymową samogłosek i spółgłosek koreańskich i danego kraju. W Rosji powstał system umożliwiający zapisywanie słów koreańskich w cyrylicy. Ponadto w literaturze uniwersyteckiej często spotyka się system amerykański: latynizację Yale.

W 1996 powstał raport ISO TR 11941, będący próbą opracowania wspólnego systemu latynizacji dla Korei Południowej i Północnej. Jednak system ISO niewiele przybliżył takie ujednolicenie – jest on rozbity na dwie nieco różniące się metody transkrypcji, a poza tym nie został przyjęty jako standard lecz zaledwie raport techniczny.

Tabela transkrypcji

Tabela nie prezentuje dokładnych reguł transkrypcji, lecz tylko podaje możliwe odpowiedniki koreańskich liter, które mogą być różne w zależności od usytuowania danej litery w wyrazie. W przypadkach, w których litera ㅇ nie jest wymawiana, zazwyczaj nie jest też w żaden sposób transkrybowana.

Objaśnienie skrótowców:

Litera Transkrypcja
M-R KRLD MOE MOCT ISO Yale polska
Samogłoski
ㅏ a a a a a a a
ㅑ ya ya ya ya ya ya ja
ㅓ ŏ ŏ eo eo eo e ŏ
ㅕ yŏ yŏ yeo yeo yeo ye jŏ
ㅗ o o o o o o o
ㅛ yo yo yo yo yo yo jo
ㅜ u u u u u wu u
ㅠ yu yu yu yu yu yu ju
ㅡ ŭ ŭ eu eu eu u y
ㅣ i i i i i i i
ㅐ ae ae ae ae ae ay e
ㅒ yae yae yae yae yae yay je
ㅔ e e e e e ey e
ㅖ ye ye ye ye ye yey je
ㅚ oe oe oe oe oe oy we
ㅟ wi wi wi wi wi wi wi
ㅢ ŭi ŭi eui ui yi uy yi
ㅘ wa wa wa wa wa wa wa
ㅙ wae wae wae wae wae way ue
ㅞ we we we we we wey we
ㅝ wŏ wŏ weo wo weo we uo
Spółgłoski
ㄱ k, g k, g g g, k k / g k k, g
ㄴ n n n n n n n
ㄷ t, d t, d d d, t t / d t t, d
ㄹ r, n, l r r r, l l, r l l, r
ㅁ m m m m m m m
ㅂ p, b p, b b b, p p / b p p, b
ㅅ s, sh s, sh s s s s s
ㅇ ng ng ng ng ', ng ng ng
ㅈ ch, j ch j j c / j c dz
ㅊ ch' ch ch ch ch / c ch czh, ćh
ㅋ k' kh k k kh / k kh kh
ㅌ t' th t t th / t th th
ㅍ p' ph p p ph / p ph ph
ㅎ h h h h h h h
ㄲ kk kk gg kk kk / gg kk kk
ㄸ tt tt dd tt tt / dd tt tt
ㅃ pp pp bb pp pp / bb pp pp
ㅆ ss ss ss ss ss ss ss
ㅉ tch jj tch jj cc / jj cc c

Przypisy

  1. ↑ Jarosław Pietrow: Zasady latynizacji pisma koreańskiego. KSNG, s. 1 [dostęp 03-09-2018]