Mikromeria

Mikromeria
	; Micromeria juliana
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	jasnotowate
Rodzaj	mikromeria
	Nazwa systematyczna
	Micromeria Benth.; Edwards's Bot. Reg. 15: t. 1282 (1829), nom. cons.
	Typ nomenklatoryczny
	M. juliana (Linnaeus) H.G.L. Reichenbach
Synonimy
	Apozia Willd. ex Steud.; Cuspidocarpus Spenn.; Micronema Schott; Piperella (C.Presl ex Rchb.) Spach; Sabbatia Moench; Tendana Rchb.f.; Zygis Desv.;
	Apozia Willd. ex Steud.; Cuspidocarpus Spenn.; Micronema Schott; Piperella (C.Presl ex Rchb.) Spach; Sabbatia Moench; Tendana Rchb.f.; Zygis Desv.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Mikromeria (Micromeria Benth.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje ok. 70 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje południową Europę, znaczną część Afryki wraz z Madagaskarem, południową Azję oraz zachodnią Amerykę Północną od Alaski po Kalifornię. Najbardziej zróżnicowany jest w rejonie Morza Śródziemnego oraz na wyspach Makaronezji (na Wyspach Kanaryjskich rośnie 15 gatunków). W strefie równikowej przedstawiciele rodzaju występują w górach. Rośliny zwykle związane z siedliskami suchymi, słonecznymi i skalistymi.

Rośliny z rodzaju mikromeria są silnie aromatyczne – obfitują w olejki eteryczne, o różnym składzie chemicznym, poza tym zawierają m.in. flawonoidy, aldehydy alifatyczne. Mają w efekcie istotne znaczenie w lecznictwie. Uprawiane są także jako rośliny ozdobne w ogrodach skalnych, bylinowych i naturalistycznych.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne (częściej byliny, rzadko roczne – M. cymuligera), czasem półkrzewy, krzewinki i krzewy.
Liście: Krótkoogonkowe do niemal siedzących. Blaszki całobrzegie lub ząbkowane, równowąskie do jajowatych, płaskie lub podwinięte wzdłuż brzegów. Zwykle mniej lub bardziej owłosione.
Kwiaty: Zebrane po 2–20 w okółki tworzące szczytowy, kłosokształtny lub wiechowaty kwiatostan złożony. Przysadki zwykle są obecne. Kwiaty są szypułkowe lub siedzące. Kielich jest promienisty, rzadko słabo dwuwargowy, dzwonkowaty lub walcowaty, 13–15-nerwowy, z 5 łatkami. Od podobnych i blisko spokrewnionych rodzajów (Satureja, Clinopodium) różni się tym, że nie jest nigdy rozdęty lub wygięty, a łatki są proste, a nie rozchylone. Dwuwargowa korona jest zwykle niewielka, biała, żółtawa, fioletowa, różowa lub purpurowa. Dolna warga jest trójłatkowa, górna łatka jednołatkowa. Górna łatka jest prosta lub odgięta, zwykle wycięta na szczycie. Dolna warga ma trzy łatki równe lub środkowa jest większa od bocznych. Rurka korony jest prosta, walcowata, czasem owłosiona wewnątrz. Pręciki są cztery, dwusilne. Pylniki zwykle wystają poza wargi korony.
Owoce: Rozłupki jajowate, czasem nieco zaostrzone na wierzchołku, gładkie, rzadziej owłosione.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z plemienia Mentheae z podrodziny Nepetoideae należącej do rodziny jasnotowatych Lamiaceae. W obrębie plemienia należy do podplemienia Menthinae wchodząc w skład tzw. „kompleksu Satureja”. To grupa rodzajów problematycznych taksonomicznie i w efekcie różnie ujmowanych przez różnych autorów, zwłaszcza z okresu przed zastosowaniem metod molekularnych w analizie pokrewieństwa. Gatunki tu zaliczane były włączane w całości lub częściowo do rodzaju cząber Satureja, część gatunków, np. z Madagaskaru lub Ameryki Północnej, włączano do rodzajów klinopodium Clinopodium, czy kalaminta Calamintha.

Wykaz gatunków

Micromeria acropolitana Halácsy
Micromeria × angosturae P.Pérez
Micromeria arganietorum (Emb.) R.Morales
Micromeria × ayamosnae Puppo & P.Pérez
Micromeria aybalae H.Duman & Dirmenci
Micromeria benthamii Webb & Berthel.
Micromeria × benthamineolens Svent.
Micromeria biflora (Buch.-Ham. ex D.Don) Benth.
Micromeria × bourlieri Maire & Gauth.-Lièvre
Micromeria brivesii Batt.
Micromeria × broussonetii A.Santos, A.Acev.-Rodr. & Reyes-Bet.
Micromeria browiczii Ziel. & Kit Tan
Micromeria canariensis (P.Pérez) Puppo
Micromeria carpatha Rech.f.
Micromeria chionistrae Meikle
Micromeria conferta (Coss. & Daveau) Stefani
Micromeria × confusa G.Kunkel & P.Pérez
Micromeria cremnophila Boiss. & Heldr. – mikromeria urwiskowa
Micromeria cristata (Hampe) Griseb. – mikromeria grzebieniasta
Micromeria croatica (Pers.) Schott – mikromeria chorwacka
Micromeria cymuligera Boiss. & Hausskn.
Micromeria danaensis Danin
Micromeria debilis Pomel
Micromeria densiflora Benth.
Micromeria douglasii Benth.
Micromeria elliptica K.Koch
Micromeria ericifolia (Roth) Bornm.
Micromeria filiformis (Aiton) Benth.
Micromeria flagellaris Baker
Micromeria fontanesii K.Koch
Micromeria forbesii Benth.
Micromeria × garajonayii Puppo & P.Pérez
Micromeria glomerata P.Pérez
Micromeria gomerensis (P.Pérez) Puppo
Micromeria graeca (L.) Benth. ex Rchb.
Micromeria guichardii (Quézel & Zaffran) Brullo & Furnari
Micromeria hedgei Rech.f.
Micromeria helianthemifolia Webb & Berthel.
Micromeria herpyllomorpha Webb & Berthel.
Micromeria hierrensis (P.Pérez) Puppo
Micromeria hispida Boiss. & Heldr. ex Benth.
Micromeria hochreutineri (Briq.) Maire
Micromeria × hybrida Zagan.
Micromeria imbricata (Forssk.) C.Chr.
Micromeria inodora (Desf.) Benth.
Micromeria × intermedia G.Kunkel & P.Pérez
Micromeria juliana (L.) Benth. ex Rchb.
Micromeria kerneri Murb.
Micromeria lachnophylla Webb & Berthel.
Micromeria lanata (C.Sm. ex Link) Benth.
Micromeria lasiophylla Webb & Berthel.
Micromeria lepida Webb & Berthel.
Micromeria leucantha Svent. ex P.Pérez
Micromeria longipedunculata Bräuchler
Micromeria macrosiphon Coss.
Micromeria madagascariensis Baker
Micromeria maderensis Puppo & Bräuchler
Micromeria mahanensis Puppo
Micromeria marginata (Sm.) Chater – mikromeria obrzeżona
Micromeria × meteorica Hausskn.
Micromeria microphylla (d'Urv.) Benth.
Micromeria monantha (Font Quer) R.Morales
Micromeria myrtifolia Boiss. & Hohen.
Micromeria nervosa (Desf.) Benth.
Micromeria × nogalesii G.Kunkel & P.Pérez
Micromeria pedro-luisii Puppo
Micromeria peltieri (Maire) R.Morales
Micromeria × perez-pazii G.Kunkel
Micromeria persica Boiss.
Micromeria pineolens Svent.
Micromeria × preauxii Webb & Berthel.
Micromeria pseudocroatica Šilic
Micromeria rivas-martinezii Wildpret
Micromeria serbaliana Danin & Hedge
Micromeria sinaica Benth.
Micromeria sphaciotica Boiss. & Heldr. ex Benth.
Micromeria sphaerophylla Baker
Micromeria × tagananensis P.Pérez
Micromeria teneriffae (Poir.) Benth. ex G.Don
Micromeria tenuis (Link) Benth.
Micromeria × tolomensis Puppo & P.Pérez
Micromeria tragothymus Webb & Berthel.
Micromeria unguentaria Schweinf.
Micromeria weilleri (Maire) R.Morales
Micromeria × wildpretii P.Pérez
Micromeria zarkosii Kit Tan, Biel & Ziel.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-11-12] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-11-12] (ang.).
1 2 3 4 5 Micromeria Benth., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-11-12] .
↑ Micromeria Benth., [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2023-11-12] .
1 2 3 MohamadM. Hamwi MohamadM., MahaM. Aboul Ela MahaM., AbdallaA. El-Lakany AbdallaA., Genus Micromeria: a review article, „BAU Journal - Health and Wellbeing”, 3 (2), 2021, DOI: 10.54729/2789-8288.1130 [dostęp 2023-11-12] .
1 2 3 4 5 6 7 Bräuchler, C., Ryding, O. &O.& Heubl O. &O.&, G., The genus Micromeria (Lamiaceae), a synoptical update, „Willdenowia”, 38, s. 363-410, DOI: 10.3372/wi.38.38202 .
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 586, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 240. ISBN 978-3-642-62200-7.
1 2 3 4 5 B. Grabowska, T. Kubala: Encyklopedia bylin, tom II, K–Z. Poznań: Zysk i S-ka, 2012, s. 591. ISBN 978-83-7506-846-7. (pol.).
1 2 3 4 5 6 Micromeria Bentham, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2023-11-12] .
1 2 Genus Micromeria Benth.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2023-11-12].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-11-12] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-11-12] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Micromeria Benth., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-11-12] .

[ing-4] Micromeria Benth., [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2023-11-12] .

[mohamad-5] 1 2 3 MohamadM. Hamwi MohamadM., MahaM. Aboul Ela MahaM., AbdallaA. El-Lakany AbdallaA., Genus Micromeria: a review article, „BAU Journal - Health and Wellbeing”, 3 (2), 2021, DOI: 10.54729/2789-8288.1130 [dostęp 2023-11-12] .

[heubl-6] 1 2 3 4 5 6 7 Bräuchler, C., Ryding, O. &O.& Heubl O. &O.&, G., The genus Micromeria (Lamiaceae), a synoptical update, „Willdenowia”, 38, s. 363-410, DOI: 10.3372/wi.38.38202 .

[mabb-7] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 586, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[kubitzki-8] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Lamiales. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 240. ISBN 978-3-642-62200-7.

[grabowska-9] 1 2 3 4 5 B. Grabowska, T. Kubala: Encyklopedia bylin, tom II, K–Z. Poznań: Zysk i S-ka, 2012, s. 591. ISBN 978-83-7506-846-7. (pol.).

[china-10] 1 2 3 4 5 6 Micromeria Bentham, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2023-11-12] .

[grin-11] 1 2 Genus Micromeria Benth.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2023-11-12].