Mikser (muzyka)

Przykład miksera analogowego
Przykład miksera cyfrowego

Mikser (stół mikserski, konsoleta mikserska) – centralny punkt toru elektroakustycznego, do którego podłączone są źródła sygnału elektroakustycznego, takie jak mikrofony, elektrofony, magnetofony i umożliwiający zmianę parametrów doprowadzonego sygnału, jak np. uwypuklenie lub stłumienie określonych zakresów częstotliwości, wprowadzanie efektów brzmieniowych oraz regulacja głośności. Służy również często jako dystrybutor sygnału do innych urządzeń za pomocą przyłączy analogowych lub cyfrowych. Jest podstawowym narzędziem pracy realizatorów dźwięku oraz DJ-ów.

Pojęcie miksera jest bardzo szerokie i może odnosić się do:

Zasadniczym podziałem technologicznym jest podział na:

Stoły mikserskie mają bardzo różne wielkości, w zależności od potrzeb i zastosowań – od niewielkich, kilku lub kilkunastokanałowych, służących do zastosowań konferencyjnych i niewielkich nagłośnień aż do kilkusetkanałowych wielkoformatowych konsolet nagraniowych, transmisyjnych i nagłośnieniowych.

Zadania konsolety

Niezależnie od technologii wykonania stołu mikserskiego, czy jest to stół analogowy, cyfrowy czy też wirtualny (realizowany za pomocą programu komputerowego), konsoleta spełniać musi te same zadania:

Budowa stołu mikserskiego

Pojedynczy kanał miksera analogowego składa się z kilku urządzeń operujących na jednym sygnale:

Część dużych mikserów posiada również wbudowane procesory dynamiki – bramki i kompresory.

Mikser cyfrowy

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Mikser cyfrowy pełni tę samą rolę co analogowy, jednak różni się tym, że wszystkie operacje wykonywane są na sygnale cyfrowym. Umożliwia to m.in. przyporządkowanie jednego regulatora do wielu funkcji, zmniejszenie rozmiaru urządzenia oraz ułatwia rozbudowanie go o funkcje niedostępne lub trudno implementowane w mikserze analogowym. Konwersja sygnału (kwantyzacja) następuje zazwyczaj tuż po analogowym przedwzmacniaczu.

Miksery cyfrowe dysponują tym samym zakresem funkcji co analogowe, z tym że dużo częściej wyposażone są w:

  • procesory dynamiki (kompresor, bramka, expander, limiter);
  • efekty przestrzenne (reverb, delay, chorus itp.);
  • automatykę – statyczną (zapis wszystkich ustawień miksera z możliwością natychmiastowego odczytu) i dynamiczną (realizacja zapisanego wcześniej miksu).

Posiadają również złącza przeznaczone dla urządzeń cyfrowych, m.in.

  • Word clock – złącze służące synchronizacji zegara między urządzeniami cyfrowymi działającymi w ramach jednego systemu.

Wszystkie operacje na sygnale są realizowane za pomocą oprogramowania lub procesorów DSP (ang. Digital Signal Processor) przetwarzających sygnały w czasie rzeczywistym.

Współczesne miksery cyfrowe umożliwiają zapisywanie i przywoływanie kompletnych konfiguracji urządzenia w postaci tzw. scen. Pozwala to szybko odtworzyć ustawienia wykorzystywane podczas różnych koncertów, prób lub sesji nagraniowych, a także ograniczyć czas potrzebny na przygotowanie systemu nagłośnieniowego.

Producenci

Do firm produkujących konsolety mikserskie należą m.in. takie jak: Allen&Heath, Soundcraft, Studer, AMS Neve, Solid State Logic, Avid, Midas Consoles, Crest Audio, Yamaha, Cadac. Są to producenci głównie dużych mikserów, ale w swojej ofercie posiadają także i małe. Oprócz tych istnieje ogromna liczba firm produkujących konsolety małoformatowe, m.in. Behringer, Phonic, Mackie, Alto czy Peavey.