Moc zasady

Moc zasady – ilościowa miara chemicznej „siły działania” zasad. Miarą tej mocy jest ujemny logarytm dziesiętny ze stałej dysocjacji zasady w danych warunkach temperatury i ciśnienia, oznaczany skrótem

gdzie to stała dysocjacji zasady. Im jest mniejsze, tym moc zasady jest większa.

Przykładowo dla NaOH:

NaOH → Na+ + OH− (dysocjacja w wodzie)

Moc zasad organicznych i amoniaku

Równowaga kwasowo-zasadowa dla zasad organicznych i amoniaku ma postać:

B + H2O ⇄ BH+ + OH−

Wartości pKb można spotkać w starszej literaturze. Współcześnie zamiast pKb podaje się wartości pKa (moc kwasu) (oznaczane czasem jako pKBH+) dla kwasu sprzężonego BH+ danej zasady B:

BH+ + H2O ⇄ B + H3O+
dla rozcieńczonych roztworów przyjmuje się i włącza je się do pKa:

Obie wartości skorelowane są wzorem:

pKa + pKb = pKH2O = 14

Np. dla amoniaku pKb = 4,7 a pKa = 9,3, które to wartości dotyczą równań:

NH3 + H2O ⇄ NH4+ + OH−
NH4+ + H2O ⇄ NH3 + H3O+
Przykładowe wartości
pKa i pKb
ZwiązekpKapKb
guanidyna13,60,4
dietyloamina10,83,2
amoniak9,34,7
anilina4,99,1
mocznik0,113,9
tiomocznik–115

Mocne zasady

Wartości Kb mocnych zasad w wodzie są na tyle duże (około 1013 lub wyższe), że nie daje się ich zmierzyć bezpośrednio. Można jednak porównać ich moc w rozpuszczalnikach organicznych, np. w DMSO lub acetonitrylu.

Mocne zasady:

Zobacz też